Ar aghaidh go dtí an príomhábhar
Lógó an Choimisiúin Eorpaigh
An Coimisiún Eorpach

An próiseas cinnteoireachta sa Choimisiún

Beartais agus dlíthe an Aontais Eorpaigh a ghlacadh chun go rachaidh siad chun tairbhe do shaoránaigh, do ghnólachtaí agus do pháirtithe leasmhara eile san Aontas. 

Déantar cinntí an Choimisiúin trí phróiseas coláisteach dea-shainithe, arna rialú leis na Conarthaí agus le Rialacha Nós Imeachta an Choimisiúin. Is féidir le cinntí ón gCoimisiún a bheith reachtach, amhail tograí reachtacha atá dírithe ar na hinstitiúidí eile nó gníomhartha dlí amhail gníomhartha cur chun feidhme agus gníomhartha tarmligthe. Is féidir leo a bheith neamhreachtach freisin, amhail teachtaireachtaí maidir le straitéisí beartais agus tuarascálacha atá dírithe ar institiúidí eile den Aontais, nó cinntí chun tús a chur le nósanna imeachta um shárú.

Glacann an Coimisiún tograí reachtacha ar bhonn a chirt maidir le tionscnamh reachtach (Airteagal 17(2) den Chonradh ar an Aontas Eorpach). Ciallaíonn sé sin gurb é an Coimisiún atá freagrach as dlíthe nua agus gníomhartha dlí eile a dhréachtú agus a mholadh, agus iad le caibidliú le Parlaimint na hEorpa agus le Comhairle an Aontais Eorpaigh sula nglacfar iad. Mar thoradh ar an gcaibidlíocht sin, d’fhéadfadh difríocht shuntasach a bheith idir dlí críochnaitheach an Aontais agus an togra a chuir an Coimisiún síos. 

Is féidir le Parlaimint na hEorpa agus leis an gComhairle a iarraidh ar an gCoimisiún aon togra iomchuí a chur isteach maidir le hábhair a measann siad gur gá gníomh de chuid an Aontais ina leith a bheith ann chun na conarthaí a chur chun feidhme.

Nuair a chumhachtóidh an Chomhairle agus an Pharlaimint é, féadfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe nó gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh freisin. Le gníomhartha tarmligthe, leasaítear nó forlíontar eilimintí neamhriachtanacha d’ionstraim dlí. Tá gá le gníomhartha cur chun feidhme chun cur chun feidhme aonfhoirmeach dhlí an Aontais a chinntiú. Sa phróiseas as a dtiocfaidh glacadh na ngníomhartha sin, téann an Coimisiún i gcomhairle freisin leis na Ballstáit agus, i gcás inar gá, le páirtithe leasmhara eile trí ghrúpaí saineolaithe (le haghaidh gníomhartha tarmligthe) agus oibríonn sé faoi rialú na mBallstát i gcoistí (le haghaidh gníomhartha cur chun feidhme).
 

An chaoi a dtéann an Coimisiún i mbun pleanála

Déantar pleanáil ar thionscnaimh ón gCoimisiún, go háirithe tograí reachtacha agus beartais, i bhfad roimh ré. Cuirfear tús leis an bpleanáil sin a luaithe a shocrófar tosaíochtaí polaitiúla an Choimisiúin ag tús an tsainordaithe nua cúig bliana, nuair a chuirfidh an tUachtarán toghaí na Treoirlínte Polaitiúla faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus nuair a shaineoidh sé misin do chomhaltaí uile an Choláiste nua. Gach bliain, leagtar amach na tosaíochtaí don bhliain atá le teacht in aitheasc an Uachtaráin ar Staid an Aontais agus sa litir intinne. Déantar gníomhaíochtaí nithiúla de na treoirlínte polaitiúla sin i gclár oibre an Choimisiúin. Leagtar amach ann na tionscnaimh atá beartaithe lena nglacadh sa 12 mhí amach romhainn. Ní chuireann sé sin cosc ar an gCoimisiún tograí breise a ghlacadh, mar shampla i gcás riachtanais phráinneacha gan choinne.

 Tá próiseas ar leith ann freisin chun buiséad fadtéarmach an Aontais a phleanáil. 

An chaoi a ndéanann an Coimisiún a bheartais a cheapadh agus an chaoi a dtéann sé i gcomhairle le saoránaigh agus le páirtithe leasmhara

Tá beartais an Aontais ceaptha fónamh a dhéanamh do shaoránaigh, do ghnólachtaí agus do ghrúpaí eile san Aontas. Le huirlisí rialála níos fearr, cinntítear go bhfuil gach beartas nua bunaithe ar fhianaise agus ar chomhairliúcháin chríochnúla agus go bhfuil sé i gcomhréir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta.

Sula mola an Coimisiún beartas nó dlí nua, nó sula ndéana sé athbhreithniú ar an mbeartas nó ar an dlí atá ann cheana, déanfaidh sé an méid seo a leanas:

  • glao ar fhianaise’ a ullmhú, ina bhfuil cur síos ar an tionscnamh agus lena n-iarrtar ar shaoránaigh agus ar pháirtithe leasmhara fianaise agus tuairimí a chur ar fáil, rud a aistrítear go gach ceann de theangacha an Aontais. I bhformhór na gcásanna, cuimsítear leis sin comhairliúchán poiblí ar an idirlíon trí thairseach gréasáin thiomnaithe ‘Cloisimis Uait: comhairliúcháin phoiblí agus aiseolas’, lenar féidir aiseolas a thabhairt i ngach ceann de theangacha an Aontais. Úsáideann an Coimisiún na freagairtí agus é ag forbairt na dtionscnamh;
  • meastóireacht a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí a rinneadh roimhe seo i réimsí gaolmhara chun measúnú a dhéanamh ar a n-éifeachtúlacht, a n-éifeachtacht, a n-ábharthacht, a mbreisluach Eorpach agus a gcomhleanúnachas, agus an fhianaise sin á cur san áireamh agus é ag ullmhú don athbhreithniú ar bheartas nó ar chlár;
  • aird ar leith a thabhairt ar an reachtaíocht a choinneáil chomh simplí agus is féidir agus íoslaghdú a dhéanamh ar na costais a d’fhéadfadh a bheith ag baint lena cur i bhfeidhm do ghnólachtaí agus do shaoránaigh, agus an cur chuige ‘ceann amháin isteach, ceann amháin amach’ á leanúint aige agus é d’aidhm aige ualaí na gceanglas tuairiscithe a laghdú 25% ar a laghad (35% ar a laghad i gcás FBManna);
  • fianaise a bhailiú i measúnú tionchair chun a mheas an bhfuil údar le gníomhaíocht an Aontais agus, má tá, conas is fearr í a dhearadh chun cuspóirí beartais ábhartha a bhaint amach, anailís a dhéanamh ar thionchair chomhshaoil, shóisialta agus eacnamaíocha raon roghanna beartais, agus prionsabail na coimhdeachta á gcomhlíonadh ag an am céanna (gan aon idirghabháil ón Aontas nuair is féidir le Ballstáit an Aontais déileáil go héifeachtach le saincheist) agus na comhréireachta (ní théann gníomhaíocht an Aontais thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí a bhaint amach);
  • úsáid a bhaint as fadbhreathnaitheacht straitéiseach chun a chinntiú go mbeidh beartais agus tionscnaimh oiriúnach do dhúshláin a bheidh ann amach anseo agus chun go mbeidh an tAontas in ann leas a bhaint as deiseanna a bheidh ann amach anseo. Cinntíonn sé freisin go bhfuil a thograí digiteach mar réamhshocrú agus go n-urramaíonn siad prionsabal ‘na haonuaire’ sula dtugtar isteach ceanglais bhreise. 

Féadfaidh saoránaigh beartais nó dlíthe nua de chuid an Aontais a mholadh i réimsí a bhfuil inniúlacht ag an Aontas ina leith leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh.

Abair linn do thuairim agus glac páirt i gcomhairliúchán poiblí

An chaoi a dtéann an Coimisiún i mbun comhairle go hinmheánach

A luaithe a bheidh cruth nithiúil ar an tionscnamh, scaiptear é ar ranna ábhartha uile an Choimisiúin lena athbhreithniú agus chun aiseolas a thabhairt ina leith. Cinntítear leis an bpróiseas sin go ndéanann cinntí an saineolas inmheánach uile atá ar fáil a ghiaráil, rud a thugann an deis do gach roinn rannchuidiú leis an togra agus saincheisteanna a d’fhéadfadh a bheith ann a shainaithint. Ní fhéadfar an t-aiseolas sin a chur faoi bhráid an Choláiste lena ghlacadh go dtí go mbeidh sé measta agus, i gcás inarb iomchuí, go dtí go mbeidh sé léirithe sa dréacht-tionscnamh.

An chaoi a ndéanann an Coimisiún cinntí

Ag brath ar chineál agus leibhéal na tábhachta polaitiúla, glacann an Coimisiún tionscnamh nó doiciméad eile trí cheann de na nósanna imeachta cinnteoireachta seo a leanas:

Nós imeachta i scríbhinn

Is é an nós imeachta i scríbhinn an nós imeachta a úsáideann an Coimisiún chun cinntí a ghlacadh i dteannta a chéile nuair nach bhfuil gá le díospóireacht ó bhéal ar an leibhéal polaitiúil. Sa chás sin, comhaontaíonn Comhaltaí an Choláiste ar thionscnamh nua nó ar dhoiciméad eile i scríbhinn.

Nós imeachta ó bhéal

Glactar tionscnaimh atá íogair ó thaobh na polaitíochta de nó doiciméid ar gá plé a dhéanamh orthu tríd an nós imeachta ó bhéal le linn chruinnithe seachtainiúla an Choláiste. Is éard atá i gceist leis sin díospóireacht pholaitiúil idir Comhaltaí an Choláiste, agus cruinnithe ullmhúcháin ar leibhéal a gComh-Aireachtaí roimh ré.

Nósanna imeachta cumhachtaithe agus tarmligin 

Úsáidtear nósanna imeachta cumhachtaithe agus tarmligin chun bearta bainistíochta nó riaracháin de chineál rialta agus athfhillteach a ghlacadh i réimsí ina bhfuil lánrogha theoranta, ar choinníoll nach gcruthaíonn siad deacrachtaí polaitiúla.

Nuair a úsáidtear ceann de na nósanna imeachta sin, déanann an Comhalta cumhachtaithe den Choláiste nó an tArd-Stiúrthóir/Ceann Seirbhíse dár tugadh toscaireacht cinntí thar ceann an Choláiste agus faoina rialú, laistigh de theorainneacha an tsainordaithe arna shainiú ag an gColáiste ag ceann dá chruinnithe seachtainiúla. Faoi na coinníollacha sin, tá na nósanna imeachta sin go hiomlán i gcomhréir le prionsabal na coláisteachta. Éascaíonn siad éifeachtúlacht na cinnteoireachta sa Choimisiún ina iomláine agus cuireann siad ar chumas an Choláiste díriú ar shaincheisteanna beartais atá fós gan réiteach.

An tionscnamh a glacadh

Ag brath ar chineál an tionscnaimh arna ghlacadh ag an gCoimisiún, seoltar téacs an tionscnaimh chuig institiúidí agus comhlachtaí eile de chuid an Aontais, nó tugtar fógra ina leith do na Ballstáit nó do sheolaithe eile, agus/nó foilsítear in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh é. 

Is iondúil gurb iad Comhaltaí an Choláiste atá i gceannas, nó Urlabhraithe an Choimisiúin, a chuireann príomhthionscnaimh agus doiciméid eile arna nglacadh i láthair ag an bpreasagallamh meán lae, rud is féidir a leanúint ar líne. Foilsítear an t-eolas freisin i bpreaseisiúint nó sa nuacht laethúil.

Tá tuilleadh eolais le fáil faoi na céimeanna éagsúla a bhíonn i gceist i bpróiseas reachtóireachta an Aontais

A luaithe a thiocfaidh an dlí a glacadh i bhfeidhm, déanann an Coimisiún monatóireacht ar a chur chun feidhme. Tuilleadh eolais faoi dhlí an Aontais a chur chun feidhme.