An méid a dhéanann an tAontas Eorpach
Le tacaíocht agus le dlúthchomhar ó Bhallstáit den Aontas, tá leas ainmhithe á chur chun cinn ag an gCoimisiún Eorpach le breis agus 40 bliain anuas.
In 2024 cuireadh Coimisinéir Eorpach, den chéad uair riamh, i gceannas go foirmiúil ar bheartas um leas ainmhithe, rud a léiríonn leibhéal nua tiomantais pholaitiúil chun ainmhithe a chosaint.
Inniu, tá an Coimisiún ag obair chun nuachóiriú a dhéanamh ar rialacha an Aontais maidir le leas agus inrianaitheacht madraí agus cat, leas ainmhithe agus iad á n-iompar agus iompórtáil ainmhithe andúchasacha.
Cuirtear san áireamh san obair sin breithnithe eiticiúla, eolaíocha, inbhuanaitheachta agus eacnamaíocha, chomh maith le tuairimí agus ionchais mhuintir na hEorpa maidir leis an gcaoi a gcaitear le hainmhithe.

Fíricí faoi leas ainmhithe
Réimsí gníomhaíochta
Úinéireacht fhreagrach, pórú agus inrianaitheacht a chur chun cinn
Fulaingt a laghdú le linn taisteal cianaistir
Comhar le páirtithe leasmhara a éascú agus eolas a chomhroinnt
Cóireáil dhaonnachtúil a chinntiú tráth an bháis
Ábhair imní eiticiúla a mheas agus toirmisc a mheas
Dálaí maireachtála a fheabhsú agus deireadh a chur de réir a chéile le cásanna
Galar a chosc trí dhianseiceálacha iompórtála
Gníomhaíochtaí an Aontais chun ainmhithe a úsáidtear chun críoch eolaíoch a chosaint
Na príomhnithe a baineadh amach
- Tá dhá thionscnamh Eorpacha ó na saoránaigh cláraithe ag an gCoimisiún agus thug sé freagra orthu. Is iad sin ‘An Eoraip Saor ó Fhionnadh’ (2023) agus ‘Ná coinnímis ainmhithe i gcásanna feasta’ (2021).
- Cosc ar chásanna a úsáid in imthosca áirithe (cearca, cránacha, laonna laofheola). A bhuí le reachtaíocht an Aontais, baineann 360 milliún béaróg agus 12 mhilliún cráin tairbhe as cáilíocht saoil níos fearr.
- Ó 2009 i leith, ní dhearnadh aon tástáil ar ainmhithe chun críocha cosmaidí san Aontas.
- Faoi Chonradh Liospóin, d’aithin an tAontas go foirmiúil gur neacha mothaitheacha iad ainmhithe. Ciallaíonn sé sin nach mór d’institiúidí an Aontais ‘aird iomlán a thabhairt ar riachtanais leasa ainmhithe’ agus beartais á múnlú acu.
- Ó 2006 i leith, tá oiliúint maidir le leas ainmhithe curtha ar bhreis agus 2,000 tréidlia trí chláir atá maoinithe ag an gCoimisiún.
Sa spotsolas
Tá sé níos éasca taisteal le do chomrádaithe ainmhithe a bhuí leis an nuashonrú a rinneadh ar rialacha an Aontais maidir le taisteal le peataí. Leis na rialacha nuashonraithe, treisítear sábháilteacht agus sláinte peataí agus mínítear ar bhealach níos fearr conas is féidir le húinéirí peataí agus le húdaráis náisiúnta iad a chur i bhfeidhm.
Soiléirítear sna rialacha nuashonraithe go gceadaítear uasmhéid de chúig pheata in aghaidh na feithicle, mínítear na coinníollacha nach mór a chomhlíonadh agus peataí á n-iompar tríd an Aontas ó thír amháin nach bhfuil san Aontas go tír eile, agus leagtar amach iontu na nósanna imeachta atá le leanúint má dhiúltaíonn tír nach bhfuil san Aontas do pheata a ligean isteach agus má chuirtear ar ais chuig an Aontas é. Neartaítear leo freisin na ceanglais maidir le peataí a shainaithint.
Nuashonraíodh an leathanach seo den uair dheireanach an 28 Bealtaine 2026