An méid a dhéanann an tAontas Eorpach
Tá an daonlathas ar cheann de luachanna bunaidh an Aontais Eorpaigh. Tá an tAontas tiomanta prionsabail dhaonlathacha a chosaint agus a neartú ar fud a Bhallstát, sin agus cumhacht a thabhairt do mhuintir na hEorpa a gcearta a fheidhmiú agus páirt a ghlacadh sa saol poiblí.
Oibríonn an Coimisiún Eorpach chun bunchlocha an daonlathais a chosaint, is iad sin: saorthoghcháin chóra, breithiúnacht neamhspleách, saoirse na meán, agus sochaí shibhialta bhríomhar. Ag an am céanna, tá an cúlú daonlathach, an bhréagaisnéis agus an cur isteach eachtrach ina mbagairtí atá ag dul i méid agus a dteastaíonn gníomhaíocht chomhordaithe Eorpach ina leith.
Gníomhaíonn an tAontas i roinnt réimsí chun an daonlathas a chaomhnú agus a chur chun cinn, tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:
- sláine toghchán agus próiseas polaitiúil a chosaint
- iolrachas na meán a chosaint agus tacú leis an iriseoireacht neamhspleách
- an bhréagaisnéis agus cur isteach eachtrach a chomhrac
- rannpháirtíocht shibhialta agus rannpháirtíocht na saoránach i gceapadh beartas a neartú
- rialachas daonlathach a chur chun cinn trí chomhpháirtíochtaí idirnáisiúnta agus trí phróiseas méadaithe an Aontais.
Príomhfhigiúirí
Réimsí gníomhaíochta
An chaoi a n-oibríonn an tAontas chun saorthoghcháin a chosaint, tacú leis na meáin neamhspleácha agus cur i gcoinne cur isteach eachtrach
Bréagaisnéis agus ionramháil ar fhaisnéis a shainaithint agus athléimneacht na sochaí i gcoinne na mbagairtí sin a fheabhsú
Rialacha de chuid an Aontais lena gcosnaítear neamhspleáchas agus iolrachas na meán, lena gcuirtear cosc ar earraí spiaireachta i gcoinne iriseoirí agus lena gcinntítear trédhearcacht in úinéireacht na meán
Rialacha de chuid an Aontais lena gcosnaítear daoine a labhraíonn amach ar ábhair a bhaineann le leas an phobail ar chásanna dlí mí-úsáideacha atá ceaptha chun iad a chur ina dtost
Rialacha lena gcinntítear go ndéantar ábhar polaitiúil urraithe a lipéadú go soiléir agus go nochtar foinsí maoiniúcháin
Mol chun saineolas a chomhroinnt agus freagairtí ar bhagairtí coiteanna a chomhordú
Cead cainte díreach a thabhairt do shaoránaigh den Aontas i gceapadh beartas an Choimisiúin, agus na moltaí uathu a chur leis an reachtaíocht
É a chur ar chumas na saoránach a iarraidh go díreach ar an gCoimisiún reachtaíocht nua a mholadh
Na príomhrudaí a baineadh amach
- Rangaítear na Ballstáit go comhsheasmhach i measc na dtíortha is daonlathaí ar domhan ar fud innéacsanna domhanda ceannródaíocha, rud a léiríonn cáilíocht na n-institiúidí daonlathacha a éilítear agus a threisítear le ballraíocht san Aontas.
- Leis an nGníomh Eorpach um Shaoirse na Meán, tugadh isteach srianta uile-Aontais ar úsáid earraí spiaireachta i gcoinne iriseoirí den chéad uair, rud a threisíonn saoirse an phreasa agus cuntasacht dhaonlathach.
- Leis an Rialachán maidir le Fógraíocht Pholaitiúil, tá an tAontas ar cheann de na chéad dlínsí ar domhan a éilíonn trédhearcacht iomlán maidir le cé a mhaoiníonn ábhar polaitiúil urraithe ar líne, rud a thugann an ceart do shaoránaigh fios a bheith acu cathain agus cén fáth a bhfuil teachtaireachtaí polaitiúla á ndíriú orthu.
- In 2026 déanfar ceiliúradh ar 15 bliana de thionchar an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh lena gcuirtear ar chumas na saoránach fíordhlíthe de chuid an Aontais a dhéanamh dá smaointe. Seoladh breis agus 120 tionscnamh agus bailíodh breis agus 20 milliún síniú.
- Spreag próiseas méadaithe an Aontais athchóirithe daonlathacha i dtíortha is iarrthóirí agus i dtíortha is iarrthóirí ionchasacha ar fud na hEorpa, lena n-áirítear i réimsí an smachta reachta, an neamhspleáchais bhreithiúnaigh, na bpróiseas toghcháin, agus an chomhraic i gcoinne an éillithe.
- Ó 2000 i leith, tá monatóireacht á déanamh ag misin bhreathnóireachta toghcháin an Aontais um thoghcháin i mbreis agus 65 thír ar fud an domhain, rud a thacaíonn leis an daonlathas níos faide i gcéin ná teorainneacha na hEorpa.
Sa spotsolas
Scrolláil tríd an nuacht, sruthú na gclár is ansa leat, nó dul i mbun díospóireachta le cairde sa teach tábhairne – tá saoirsí laethúla againn a bhuí leis an daonlathas san Aontas.
Sa lá atá inniu ann, tá prionsabail dhaonlathacha faoi bhrú níos mó agus níos mó, san Eoraip freisin. Tá ár saoirsí agus ár ndóigh bheatha i mbaol. Ach i dteannta a chéile, is féidir linn srian a chur leis an mbrú sin.
Féach leat an chaoi a bhfuil an tAontas ag cur dlús le cosaint an daonlathais, agus an méid is féidir leat a dhéanamh chun cabhrú.
Nuashonraíodh an leathanach seo den uair dheireanach an 29 Meitheamh 2026