X’inhi l-EU ETS?
Is-Sistema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (EU ETS) hija suq dinji tal-karbonju. Hija l-għodda ewlenija tal-UE biex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra.
Skont is-sistema, il-kumpaniji jridu jħallsu għall-emissjonijiet tagħhom ta’ gassijiet serra, u dan iħeġġiġhom inaqqsu t-tniġġis bl-iktar mod kosteffettiv. Il-flus miġbura jgħinu biex tiġi ffinanzjata t-tranżizzjoni lejn enerġija u teknoloġiji iktar nodfa.
L-EU ETS twassal biex l-investiment nadif jagħti l-frott, tippremja lil dawk li jkunu minn ta’ quddiem u tappoġġa t-trasformazzjoni ekonomika, u b’hekk tikkontribwixxi għall-kompetittività u għall-indipendenza tal-UE.
L-UE issa qed tirrevedi s-sistema tagħha għall-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet biex tiżgura li tadatta għall-ħtiġijiet li qed jinbidlu tal-Ewropa. Fl-istess ħin, l-ETS 2 se testendi l-ipprezzar tal-karbonju lil hinn mill-EU ETS eżistenti biex tinkludi l-bini, it-trasport bit-triq u setturi addizzjonali oħra.
L-EU ETS ilha tapplika għall-industriji tal-ġenerazzjoni tal-enerġija u li jużaw ħafna enerġija mill-2005. Ġiet estiża għall-avjazzjoni fl-2012 u għat-trasport marittimu fl-2024. Topera fil-pajjiżi kollha tal-UE, kif ukoll fl-Iżlanda, fil-Liechtenstein u fin-Norveġja. Mill-2020, ġiet ikkollegata wkoll mas-Sistema Żvizzera għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet (ETS Żvizzera).
Il-benefiċċji tal-baġit tal-EU ETS
L-EU ETS wasslet għal riżultati reali. Mill-2005, l-emissjonijiet mis-setturi koperti naqsu b’iktar minn 50 %.
Sors: L-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent
Mill-2013, l-EU ETS iġġenerat iktar minn €270 biljun fi dħul, b’madwar tliet kwarti allokati lill-Istati Membri. Barra minn hekk, l-UE allokat madwar €255 biljun fi kwoti bla ħlas biex tappoġġa t-tranżizzjoni.
- Il-Fond għall-Innovazzjoni investa‘il fuq minn 15.00biljun EURf’teknoloġiji nodfa u proġetti innovattivi mill-2020
- L-EU ETS iġġeneratbiljun270.00EURfi dħul mill-irkant mill-2013
- Il-Fond għall-Modernizzazzjoni żborża‘il fuq minn23.00biljunEUR mis-sena 2021
- L-UE allokatbiljun255.00EURvalur ta’ kwoti bla ħlas bejn l-2013 u l-2025
Kif qed tiġi mmodernizzata l-EU ETS?
L-istess bħalma l-ekonomija tal-Ewropa u l-isfidi dinjija jevolvu, l-EU ETS jeħtieġ ukoll li tevolvi. Il-ħtiġijiet industrijali l-ġodda tal-UE u l-kuntest ġeopolitiku diffiċli qed jirrikjedu riforma tas-sistema.
Ir-riforma se ssaħħaħ l-appoġġ għall-investiment nadif u se tipprovdi perkors ċar u prevedibbli biex tgħin lin-negozji jnaqqsu l-emissjonijiet filwaqt li jibqgħu kompetittivi.
X’se jinbidel fl-EU ETS?
Ir-rieżami se jwassal biex l-EU ETS tappoġġa iktar lill-industrija Ewropea filwaqt li tibqa’ għodda ewlenija biex jintlaħqu l-għanijiet klimatiċi tal-Ewropa.
ETS2 – is-suq il-ġdid tal-karbonju tal-UE għall-bini, għat-trasport bit-triq u għal setturi addizzjonali
L-ETS2 hija s-suq il-ġdid tal-karbonju tal-UE ddisinjat biex jgħin fit-tnaqqis tal-emissjonijiet minn setturi li ma kinux koperti mill-EU ETS eżistenti, prinċipalment it-trasport bit-triq, il-bini u xi industriji żgħar addizzjonali. Din se ssir kompletament operattiva fl-2028 u mhijiex affettwata mill-proposti ta’ riforma.
Bħall-ETS oriġinali, se topera permezz ta’ sistema ta’ “limitu u skambju”, iżda se tirregola l-emissjonijiet upstream: li jfisser li se tapplika għall-fornituri tal-fjuwil, u mhux direttament għall-unitajiet domestiċi jew għall-konsumaturi individwali.
Sehem mid-dħul iġġenerat se jintuża biex jiġu appoġġati l-unitajiet domestiċi u l-mikroimpriżi vulnerabbli permezz tal-Fond Soċjali għall-Klima billi:
- tingħata għajnuna għar-rinnovazzjoni tal-bini biex jittejbu l-iżolazzjoni u l-effiċjenza enerġetika
- jiġu sostitwiti s-sistemi tat-tisħin, tat-tkessiħ u tat-tisjir antikwati b’opzjonijiet iktar nodfa
- jiġu installati sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, bħall-pannelli solari
- jittejjeb l-aċċess għal trasport b’emissjonijiet żero, bħat-trasport pubbliku elettriku u l-mobbiltà kondiviża
- tiġi pprovduta għajnuna finanzjarja diretta temporanja lil dawk li jkollhom bżonnha l-iktar
Mistoqsijiet frekwenti
Għaliex il-Kummissjoni qed tbiddel l-EU ETS?
Is-sistema jeħtieġ li tevolvi biex tirrifletti l-ekonomija li qed tinbidel tal-Ewropa u l-isfidi dinjija. L-aġġustament tat-tnaqqis annwali tal-limitu massimu tal-emissjonijiet se jagħmel it-tranżizzjoni aktar gradwali u prevedibbli, u jagħti lin-negozji aktar żmien biex jippjanaw, jinvestu f’teknoloġiji nodfa u jibqgħu kompetittivi filwaqt li jkomplu jnaqqsu l-emissjonijiet.
Id-dħul mill-ipprezzar tal-karbonju kif qed jappoġġa l-impjiegi fl-UE?
Sal-2030, id-dħul mill-ipprezzar tal-karbonju jista’ jgħin biex jinħolqu iktar minn miljun impjieg ġdid fl-industriji nodfa, fl-effiċjenza enerġetika u fit-trasport ekoloġiku. Dan il-ħolqien tal-impjiegi se jkun appoġġat minn riċiklaġġ tad-dħul, skemi ta’ taħriġ mill-ġdid u investiment reġjonali fil-qafas tal-EU ETS.
L-ipprezzar tal-karbonju kif qed jikkontribwixxi għal ambjent iktar san?
L-ipprezzar tal-karbonju jikkontribwixxi għal arja iktar nadifa. Jiskoraġġixxi l-użu tal-fjuwils fossili, inaqqas is-sustanzi niġġiesa dannużi bħall-ossidi tal-kubrit (SOx), l-ossidi tan-nitroġenu (NOx) u l-materja partikolata fina (PM2.5).
Billi jnaqqas it-tniġġis tal-arja, l-ipprezzar tal-karbonju jista’ jgħin biex jitnaqqas ir-riskju ta’ ażma, ta’ mard respiratorju, ta’ mard kardjovaskulari u ta’ mwiet prematuri. Arja iktar nadifa tiffranka l-kostijiet tal-kura tas-saħħa u ttejjeb il-kwalità tal-ħajja, speċjalment fiż-żoni urbani.
X’benefiċċji ġġib magħha l-EU ETS għas-soċjetà?
Id-dħul mill-karbonju jġib benefiċċju dirett għas-soċjetà, għall-ekonomija u għall-ħajja ta’ kuljum taċ-ċittadini. L-EU ETS iġġenerat madwar €270 biljun fi dħul għall-pajjiżi tal-UE minn meta tnedew l-irkantijiet fl-2013. Dawn il-fondi ġew investiti mill-ġdid direttament fi trasport pubbliku nadif, akkomodazzjoni effiċjenti fl-użu tal-enerġija u infrastruttura moderna li ttejjeb il-ħajja ta’ kuljum għal miljuni ta’ nies.
Dan id-dħul appoġġa proġetti bħal karozzi tal-linja ekoloġiċi ġodda fl-Ungerija, il-ġestjoni tar-riskju ta’ għargħar fl-Estonja jew programm ta’ vawċers tal-mobbiltà fl-Italja. Permezz tar-rieżami, sehem akbar minn dan id-dħul se jiġi investit mill-ġdid fl-industrija koperta mill-EU ETS biex jgħin l-aċċellerazzjoni tad-dekarbonizzazzjoni industrijali.
L-UE hija l-uniku reġjun fid-dinja bl-ipprezzar tal-karbonju?
L-ipprezzar tal-karbonju huwa approċċ li jaħdem bil-provi u li jintuża f’għadd dejjem akbar ta’ pajjiżi madwar id-dinja. Diġà huwa fis-seħħ f’pajjiżi bħaċ-Ċina, il-Korea t’Isfel, New Zealand, il-Kanada u diversi stati tal-Istati Uniti. Qed jiġu żviluppati sistemi ġodda fil-Brażil, fit-Turkija, fil-Ġappun u fl-Indja biex insemmu biss ftit minnhom.
Fil-fatt, bejn l-2016 u l-2026, l-għadd ta’ taxxi fuq il-karbonju u l-ETSs implimentati żdied b’iktar mid-doppju, flimkien mas-sehem tal-emissjonijiet globali ta’ gassijiet serra li jkopru. L-iskemi tal-ipprezzar tal-karbonju issa jkopru kważi 30 % tal-emissjonijiet globali.
Din il-paġna ġiet aġġornata l-aħħar: 24 Settembru 2026