Ar aghaidh go dtí an príomhábhar
Lógó an Choimisiúin Eorpaigh
An Coimisiún Eorpach

An Gníomh um Thithíocht Inacmhainne

Cur chuige comhchoiteann Eorpach i leith na tithíochta

  • os cionn 50%
    de chónaitheoirí na gcathracha, measann siad gur fadhb phráinneach í an tithíocht ar gá déileáil léi láithreach san áit a bhfuil cónaí orthu

Ní hionann brú tithíochta i ngach áit. Tá roinnt cathracha agus réigiún ann a ndéantar difear níos mó dóibh ná áiteanna eile. Dá bhrí sin, ní mór cúinsí áitiúla a bheith san áireamh sna réitigh. Cé go bhfuil bearta tugtha isteach ag tíortha den Aontas cheana féin chun brúnna den sórt sin a mhaolú, d’iarr siad freisin go mbeadh rialacha níos soiléire ann maidir leis an méid is féidir leo a dhéanamh faoi dhlí an Aontais.

Inniúlacht náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil is ea iad na cinntí maidir le tithíocht

Leis an nGníomh um Thithíocht Inacmhainne, tugtar deimhneacht dhlíthiúil níos fearr d’údaráis phoiblí chun inacmhainneacht agus infhaighteacht tithíochta a chosaint i gceantair ar a bhfuil an brú is mó. Fágann sé faoi na húdaráis ábhartha an cinneadh maidir le gníomhú agus cé na bearta atá le glacadh. Má chinneann siad gníomhú, ní mór dóibh an méid seo a leanas a dhéanamh in aon chás ar bith:

  • tithe a úsáidtear mar chíosanna gearrthéarmacha, mar áiteanna cónaithe tánaisteacha nó a fhágtar folamh, a thaispeáint go bhfuil siad ag cur le brúnna áitiúla tithíochta
  • a chinntiú go mbíonn aon bheart spriocdhírithe, riachtanach agus comhréireach

Freagairt ar bhrúnna ó chíosanna gearrthéarmacha agus ó áiteanna cónaithe tánaisteacha

I roinnt ceantar, go háirithe áiteanna móra turasóireachta, d’fhéadfadh brú a bheith i gceist ó thaobh inacmhainneachta agus infhaighteachta agus na tithe á n-úsáid níos mó agus níos mó le haghaidh cíosanna gearrthéarmacha. Ciallaíonn sé sin go bhfuil níos lú árasán ar fáil do dhaoine áitiúla, rud a ardaíonn praghsanna agus a fhágann go mbíonn sé níos deacra do chónaitheoirí teach inacmhainne a aimsiú.

Sula dtabharfar srianta isteach, ní mór do na húdaráis an méid seo a leanas a léiriú:

  • go raibh drochthionchar suntasach ag gníomhaíocht cíosa ghearrthéarmaigh maidir le hinacmhainneacht nó infhaighteacht tithíochta le 3 bliana anuas ar a laghad
  • nach mbeadh an éifeacht chéanna ag bearta nach mbeadh chomh sriantach céanna

Ní mór d’údaráis inniúla rialacha an Aontais atá ann cheana maidir le cíosanna gearrthéarmacha a chur i bhfeidhm agus a fhorfheidhmiú. Orthu sin tá an méid seo a leanas:

  • a cheangal go gclárófaí cíosanna agus liostuithe nach gcomhlíonann na ceanglais sin a bhaint anuas nó a dhíchumasú
  • i gcás ina bhfuil siad ar fáil, úsáid a bhaint as na sonraí a bhailítear faoin Rialachán chun tacú lena measúnú

Féadfaidh áiteanna cónaithe tánaisteacha nó tithe a bhíonn folamh go ceann i bhfad cur leis an mbrú tithíochta freisin. Leis an nGníomh um Thithíocht Inacmhainne, cuirtear creat níos soiléire ar fáil le haghaidh bearta lena dtugtar aghaidh ar na saincheisteanna sin trí dheimhneacht dhlíthiúil agus ionchais dhlisteanacha a chosaint. Ceanglaítear an méid a leanas leis:

  • nach féidir feidhm aisghníomhach a bheith ag na coinníollacha a bhaineann le héadáil
  • go cuirtear socruithe idirthréimhseacha iomchuí ar fáil
  • go cuirtear san áireamh i mbearta lena dtugtar aghaidh ar fholúntas fadtéarmach tréimhsí neamháitíochta a bhfuil réasúnaíocht leo

Borradh a chur faoin soláthar tithíochta

  • San áireamh sa togra tá moladh chun cabhrú leis na húdaráis pleananna a chruthú chun borradh a chur faoin soláthar tithíochta sna ceantair is mó a bhfuil gá leis trí fheabhas a chur ar phleanáil, ceadú, athchóiriú, athrú cuspóra foirgneamh, agus infheistíocht.

  •  Iarrtar ar na húdaráis na hiarrachtaí sin a dhíriú ar Phleananna Luasghéaraithe Tithíochta.

  • Gheobhaidh infheisteoirí agus úinéirí maoine i margaí áitiúla éagsúla níos mó soiléireachta maidir le creat dlíthiúil an Aontais.

Nuashonraíodh an leathanach seo den uair dheireanach an 10 Meán Fómhair 2026