An ghéarchéim sa Mheánoirthear

Tá an tAontas Eorpach tiomanta aghaidh a thabhairt ar na géarchéimeanna casta sa Mheánoirthear, an méid atá ag tarlú san Iaráin le déanaí ina measc sin. Tá sé ag gníomhú ar go leor bealaí, idir shaoránaigh a aslonnú agus tacaíocht dhaonnúil a chur ar fáil agus rannpháirt a ghlacadh ar bhonn taidhleoireachta, chun díghéarú a dhéanamh agus tuilleadh coinbhleachta a chosc.

An choinbhleacht san Iaráin

Cháin an tAontas go soiléir ionsaithe neamh-idirdhealaitheacha na hIaráine. Ón 28 Feabhra 2026 i leith, tá an tAontas i dteagmháil go leanúnach le ceannairí ar fud an Mheánoirthir agus na hEorpa, agus tá sé i ndlúthpháirtíocht leis na tíortha a ndearna an Iaráin ionsaí orthu agus ag tacú le mianta daonlathacha mhuintir na hIaráine.

D’athdhearbhaigh Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, Ursula von der Leyen, agus Uachtarán na Comhairle Eorpaí, António Costa, chomh maith leis an Ardionadaí/Leas-Uachtarán, Kaja Kallas, tiomantas an Aontais don chobhsaíocht réigiúnach, agus d’iarr siad go ndéanfaí an méid seo a leanas:

• díghéarú láithreach agus an ghuaim is mó is féidir a choinneáil
• sibhialtaigh agus bonneagar sibhialtach a chosaint
• Cairt na Náisiún Aontaithe a urramú go hiomlán

Athdhearbhaíodh seasamh an Aontais sna conclúidí ón gComhairle Eorpach an 19 Márta 2026, inar cháin na 27 gceannaire uile ionsaithe na hIaráine, inar iarr siad sos cogaidh láithreach, agus inar iarr siad moratóir ar ionsaithe ar bhonneagar fuinnimh agus uisce.

Ba dhíol sásaimh don Uachtarán von der Leyen agus don Uachtarán Costa, in éineacht le ceannairí eile, an sos cogaidh coicíse agus thathantaigh siad ar an dá thaobh deireadh tapa marthanach a chur leis an gcogadh. 

Bearta slándála muirí agus fuinnimh

Tá dhá oibríocht chabhlaigh ag an Aontas chun bealaí muirí a dhaingniú san Aigéan Indiach agus sa Mhuir Rua: EUNAVFOR Atalanta agus EUNAVFOR Aspides.

Faoi láthair, níl aon saincheist láithreach ann maidir le slándáil an tsoláthair. Tá córas fuinnimh na hEorpa ullmhaithe go maith agus athléimneach, a bhuí le bearta chun an soláthar a éagsúlú, cúltaiscí a chur i dtoll a chéile, agus nascacht a fheabhsú. 

Mar sin féin, tá an Eoraip fós neamhchosanta ar luaineacht praghsanna dhomhanda. Mar fhreagairt air sin, tá an Coimisiún Eorpach ag moladh bearta sealadacha spriocdhírithe chun faoiseamh láithreach a chur ar fáil agus athchóirithe struchtúracha á gcur chun cinn aige ag an am céanna ar fud phríomh-chomhpháirteanna na praghsála leictreachais. Ar na bearta sin tá státchabhair a leathnú, éifeachtúlacht eangaí a fheabhsú, cánacha leictreachais a ísliú i gcoibhneas le breoslaí iontaise agus an Córas Trádála Astaíochtaí a nuachóiriú.

Freagairt an Aontais ar an gcoinbhleacht idir Iosrael agus an Phalaistín

Tar éis ionsaithe foréigneacha neamh-idirdhealaitheacha a rinne Hamas ar fud Iosrael an 7 Deireadh Fómhair 2023, cháin an tAontas iad agus dhearbhaigh sé a dhlúthpháirtíocht le hIosrael, agus béim á leagan aige ar a cheart féinchosanta laistigh den dlí daonnúil idirnáisiúnta. D’athdhearbhaigh an tAontas gur gá sibhialtaigh a chosaint i gcónaí agus chuir sé in iúl gur cúis imní dó an tionchar daonnúil in Gaza mar gheall ar oibríochtaí míleata Iosrael agus rochtain shrianta.

Ba dhíol sásaimh don Aontas an sos cogaidh i mí Dheireadh Fómhair 2025 agus gur scaoileadh saor na ngiall, agus d’iarr sé ar na páirtithe uile an méid sin a chur i bhfeidhm go hiomlán, tarraingt siar Iosrael ó Gaza agus rochtain dhaonnúil gan bhac ina measc sin. Thathantaigh an tAontas ar pháirtithe leasmhara idirnáisiúnta iarrachtaí a neartú i dtreo réiteach dhá stát, ina mbeadh Iosrael agus Stát Palaistíneach ag maireachtáil taobh le taobh faoi shíocháin laistigh de theorainneacha slána aitheanta. Chuir sé in iúl gur údar náire is ea an staid dhaonnúil thubaisteach leanúnach in Gaza agus d’iarr sé ar Iosrael rochtain láithreach gan bhac a cheadú, chomh maith le dáileadh leanúnach na cabhrach daonnúla ar scála.

Tacaíocht dhaonnúil an Aontais do mhuintir na Palaistíne

Is é an tAontas an deontóir idirnáisiúnta is mó do mhuintir na Palaistíne le breis agus fiche bliain anuas; tá cabhair dhaonnúil dar luach os cionn €1.25 billiún curtha ar fáil aige. San áireamh leis sin tá níos mó ná €550 milliún ó bhí mí Dheireadh Fómhair 2023 ann. Seachadadh cuid den chabhair sin trí Aerdhroichead Daonnúil an Aontais, rud a d’iompair os cionn 5,400 tona de sholáthairtí riachtanacha ar 81 eitilt ó shin i leith.

Trí Shásra an Aontais um Chosaint Shibhialta, cuireann an tAontas cúnamh ar fáil freisin trí Chonair Mhuirí na Cipire. Tá mol lóistíochta de chuid an Aontais bunaithe sa Chipir chun cabhair a threorú ó Bhallstáit an Aontais go Gaza. Ó 2024 i leith, tá 451 othar agus 1240 duine muinteartha aslonnaithe chuig an Aontas chun cóir leighis a fháil.