Kryzys na Bliskim Wschodzie

Unia Europejska zdecydowanie stawia czoło skomplikowanej sytuacji kryzysowej na Bliskim Wschodzie, której najnowszą odsłoną są wydarzenia w Iranie. UE działa na wielu polach, od ewakuacji obywateli i udzielania pomocy humanitarnej po działania dyplomatyczne w celu zapobiegania eskalacji i kolejnym konfliktom.

Wojna w Iranie

UE jednoznacznie potępiła masowe ataki Iranu. Od 28 lutego 2026 r. UE pozostaje w stałym kontakcie z przywódcami na Bliskim Wschodzie i w Europie, solidaryzując się z krajami zaatakowanymi przez Iran i wspierając demokratyczne aspiracje narodu irańskiego.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i przewodniczący Rady Europejskiej António Costa, a także wysoka przedstawiciel i wiceprzewodnicząca Kaja Kallas potwierdzili zaangażowanie UE na rzecz stabilności w regionie i wezwali do:

• natychmiastowego powstrzymania eskalacji i maksymalnej powściągliwości
• ochrony ludności i infrastruktury cywilnej
• pełnego poszanowania Karty Narodów Zjednoczonych.

UE podtrzymała swoje stanowisko w konkluzjach Rady Europejskiej z 19 marca 2026 r., w których wszyscy z 27 przywódców potępili ataki Iranu, zażądali natychmiastowego zawieszenia broni i wezwali do wprowadzenia moratorium na ataki na infrastrukturę energetyczną i wodną.

Przewodnicząca Ursula von der Leyen i przewodniczący António Costa, razem z innymi politykami, z zadowoleniem przyjęli dwutygodniowe zawieszenie broni i wezwali obie strony do wynegocjowania szybkiego i trwałego zakończenia wojny. 

Bezpieczeństwo morskie i energetyczne

UE prowadzi dwie operacje morskie w celu zabezpieczenia dróg morskich na Oceanie Indyjskim i na Morzu Czerwonym: EUNAVFOR Atalanta i EUNAVFOR Aspides.

Obecnie nie ma bezpośredniego problemu związanego z bezpieczeństwem dostaw. System energetyczny Europy jest dobrze przygotowany i odporny na wstrząsy dzięki dywersyfikacji dostaw, tworzeniu rezerw i poprawie łączności. 

Europa odczuwa jednak skutki zmienności cen w skali światowej. W związku z tym Komisja Europejska proponuje tymczasowe i ukierunkowane środki, które zapewnią natychmiastowe efekty, a jednocześnie przyśpieszą reformy strukturalne kluczowych elementów ustalania cen energii elektrycznej. Obejmuje to zwiększenie pomocy państwa, poprawę efektywności sieci, obniżenie podatków od energii elektrycznej związanych z paliwami kopalnymi oraz modernizację systemu handlu uprawnieniami do emisji.

Reakcja UE na konflikt izraelsko-palestyński

Po brutalnych i masowych atakach Hamasu na Izrael 7 października 2023 r. UE potępiła je i potwierdziła solidarność z Izraelem, podkreślając, że ma on prawo do samoobrony w ramach międzynarodowego prawa humanitarnego. UE ponownie podkreśliła, że trzeba przez cały czas chronić ludność cywilną, i wyraziła zaniepokojenie sytuacją humanitarną w Strefie Gazy spowodowaną izraelskimi operacjami wojskowymi i ograniczeniami dostępu.

UE z zadowoleniem przyjęła zawieszenie broni z października 2025 r. i uwolnienie zakładników oraz wezwała wszystkie strony do pełnego wdrożenia zawieszenia broni, w tym do wycofania się Izraela ze Strefy Gazy i zapewnienia niezakłóconego dostępu pomocy humanitarnej. UE wezwała zainteresowane strony na arenie międzynarodowej do intensywniejszych działań na rzecz rozwiązania dwupaństwowego, w ramach którego Izrael i państwo palestyńskie będą mogły pokojowo współistnieć w bezpiecznych i uznanych granicach. Wyraziła ubolewanie z powodu katastrofalnej sytuacji humanitarnej, jaka panuje w Strefie Gazy, i wezwała Izrael do natychmiastowego umożliwienia niezakłóconej i trwałej dystrybucji pomocy humanitarnej na dużą skalę.

Wsparcie humanitarne UE dla ludności palestyńskiej

Od ponad dwudziestu lat UE jest największym na świecie ofiarodawcą pomocy na rzecz narodu palestyńskiego, gdyż zapewniła pomoc humanitarną w wysokości ponad 1,25 mld euro. Obejmuje to ponad 550 mln euro od października 2023 r. Część tej pomocy dostarczono za pośrednictwem unijnego humanitarnego mostu powietrznego, którym od tamtej pory wykonano 81 lotów i przetransportowano ponad 5 400 ton podstawowych dostaw.

UE udziela również pomocy z Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności za pośrednictwem cypryjskiego korytarza morskiego. Na Cyprze utworzono specjalne unijne centrum logistyczne, aby przekazywać pomoc z krajów UE do Strefy Gazy. Od 2024 r. na leczenie do UE ewakuowano 451 pacjentów i 1240 członków ich rodzin.