An tAontas Eorpach ag Comhdháil COP30 maidir leis an Athrú Aeráide

Na príomhthorthaí

Ag COP30 chuir an tAontas ina luí ar an gcomhphobal idirnáisiúnta a dhícheall a dhéanamh gníomhú ar bhealach níos ceannasaí chun astaíochtaí a laghdú agus chun dul in oiriúint do thionchar na géarchéime aeráide.

Agus é mar aidhm aige níos mó uaillmhéine a bhaint amach, rinne an tAontas an méid seo a leanas:

• comhaontú a dhaingniú maidir le freagairt dhomhanda chun an teorainn 1.5C a choinneáil insroichte
• rannchuidiú uaillmhianach arna chinneadh go náisiúnta a chur i láthair chun glanastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 66.25% go 72.5% faoi bhun leibhéil 1990 faoi 2035
• maoiniú le haghaidh oiriúnú a mhéadú faoi thrí faoi 2035 faoi na gealltanais a comhaontaíodh ag COP29 maidir le maoiniú don aeráid faoin Sprioc Nua Chainníochtaithe Chomhchoiteann (NCQG)
• dearbhú a fhormhuiniú chun borradh a chur faoin aitheantas a thugtar do phraghsáil carbóin agus do shásraí margaidh mar phríomhuirlisí chun gníomhú ar son na haeráide a chur chun cinn ar fud an domhain
• tacaíocht a thabhairt do shásra cistiúcháin nuálach domhanda lena gcúitítear caomhnú foraoisí trópaiceacha
• tiomantas a athdhearbhú chun na gealltanais dhomhanda a chomhlíonadh maidir le haistriú ó bhreoslaí iontaise, acmhainneacht shuiteáilte foinsí in-athnuaite fuinnimh a mhéadú faoi thrí, agus ráta domhanda na bhfeabhsuithe éifeachtúlachta fuinnimh a dhúbailt faoi 2030, mar a comhaontaíodh ag COP28

Gníomhaíocht an Aontais ar son na haeráide sa bhaile

Tá an tAontas ag seasamh lena ghealltanas a spriocanna aeráide a bhaint amach. 

Mhol an Coimisiún leasú ar Dhlí Aeráide an Aontais, leasú lena leagtar síos sprioc aeráide 2040 an Aontais chun glanastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 90% (sprioc 85% laistigh den Aontas agus creidmheas carbóin idirnáisiúnta suas le 5%), i gcomparáid le leibhéil 1990. 

Ar an mbealach go 2040, tá an tAontas tagtha ar chomhaontú maidir le Rannchuidiú arna Chinneadh go Náisiúnta a cuireadh faoi bhráid Chreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC). Is éard atá sa RCN glanastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 66.25% - 72.5% faoi bhun leibhéil 1990 faoi 2035.

Cuireann an dá sprioc leis an gcuspóir atá ann cheana glanastaíochtaí a laghdú 55% ar a laghad faoi 2030, agus is céim idirmheánach atá iontu i dtreo ghealltanas uileghabhálach an Aontais an aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050.

Tá an Comhaontú maidir le Tionsclaíocht Ghlan don Eoraip curtha i láthair ag an gCoimisiún, plean ina leagtar amach gníomhaíochtaí praiticiúla chun go mbeidh an dícharbónú ina phríomhspreagadh fáis do thionscail na hEorpa.

Thairis sin, ba cheart do bhuiséad fadtéarmach nua an Aontais do 2028-2034 borradh a chur faoi infheistíochtaí chun tacú le cuideachtaí nuálacha agus chun ról ceannasach na hEorpa in earnálacha na teicneolaíochta glaine agus sa chiorclaíocht a choinneáil.