Η ΕΕ στην COP30

Διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή

Η 30ή διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (COP30) έλαβε χώρα στις 10-21 Νοεμβρίου 2025 στην πόλη Μπελέμ της Βραζιλίας.

Κατά τη 10η επέτειο της συμφωνίας του Παρισιού, η διάσκεψη COP30 έφερε σε επαφή τα συμβαλλόμενα μέρη —τις χώρες και τους περιφερειακούς οργανισμούς που έχουν προσχωρήσει στη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα—προκειμένου να εντείνουν τις παγκόσμιες προσπάθειες για τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη.

Η διάσκεψη χρησίμευσε επίσης ως ευκαιρία για τα συμβαλλόμενα μέρη να υποβάλουν νέα ή επικαιροποιημένα σχέδια για το κλίμα, γνωστά ως εθνικά καθορισμένες συνεισφορές (ΕΚΣ), τα οποία περιγράφουν τις εθνικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, και να αξιολογήσουν την πρόοδο όσον αφορά τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στην COP29.

Βασικά αποτελέσματα

Στην COP30, η ΕΕ ώθησε τη διεθνή κοινότητα να καταβάλει προσπάθειες για πιο τολμηρή δράση με σκοπό τη μείωση των εκπομπών και την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Η ΕΕ, ενώ επιδιώκει παράλληλα μεγαλύτερη φιλοδοξία,

εξασφάλισε συμφωνία όσον αφορά την παγκόσμια αντίδραση ώστε να παραμείνει εφικτό το όριο του 1,5 °C
παρουσίασε μια φιλόδοξη εθνικά καθορισμένη συνεισφορά για τη μείωση έως το 2035 των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 66,25 % έως 72,5 % κάτω από τα επίπεδα του 1990
ζήτησε να τριπλασιαστεί έως το 2035 η χρηματοδότηση για την προσαρμογή, στο πλαίσιο των δεσμεύσεων του νέου συλλογικού ποσοτικοποιημένου στόχου (NCQG) για τη χρηματοδότηση της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες συμφωνήθηκαν στην COP29
ενέκρινε δήλωση για την ενίσχυση της αναγνώρισης της τιμολόγησης του άνθρακα και των μηχανισμών της αγοράς ως βασικών εργαλείων για την προώθηση της δράσης για το κλίμα σε παγκόσμιο επίπεδο
στήριξε έναν παγκόσμιο καινοτόμο μηχανισμό χρηματοδότησης που επιβραβεύει τη διατήρηση των τροπικών δασών
επιβεβαίωσε εκ νέου τη δέσμευσή της να υλοποιήσει τις παγκόσμιες δεσμεύσεις για απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα, τριπλασιασμό του εγκατεστημένου δυναμικού ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και διπλασιασμό του παγκόσμιου ρυθμού βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης έως το 2030, όπως συμφωνήθηκε στην COP28

Η δράση της ΕΕ για το κλίμα στο εσωτερικό της

Η ΕΕ συνεχίζει την πορεία προς την επίτευξη των στόχων της για το κλίμα.

Η Επιτροπή πρότεινε τροποποίηση του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα, θέτοντας ως κλιματικό στόχο της ΕΕ για το 2040 τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90 % (εγχώριος στόχος κατά 85 % και έως 5 % των διεθνών πιστωτικών μορίων άνθρακα) σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.

Στην πορεία προς το 2040, η ΕΕ συμφώνησε σχετικά με μια εθνικά καθορισμένη συνεισφορά και την υπέβαλε στη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC). Η ΕΚΣ πρόκειται να μειώσει τις καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 66,25 % έως 72,5 % κάτω από τα επίπεδα του 1990 έως το 2035.

Και οι δύο στόχοι βασίζονται στον υφιστάμενο στόχο της μείωσης των καθαρών εκπομπών κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030 και αποτελούν ενδιάμεσο βήμα προς τη γενική δέσμευση της ΕΕ για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.

το – 55 % των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030

το – 99 % των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2040

Κλιματική ουδετερότητα έως το 2050

Η Επιτροπή παρουσίασε τη συμφωνία για καθαρή βιομηχανία για την Ευρώπη, ένα σχέδιο στο οποίο περιγράφονται συγκεκριμένες δράσεις για να καταστεί η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές βασικό μοχλό εξέλιξης για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες.

Επιπλέον, ο νέος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 θα πρέπει να τονώσει τις επενδύσεις για τη στήριξη καινοτόμων εταιρειών και να διατηρήσει τον ηγετικό ρόλο της Ευρώπης στους τομείς της καθαρής τεχνολογίας και της κυκλικότητας.

Συνεισφορά της ΕΕ στην παγκόσμια χρηματοδότηση για το κλίμα

Η ΕΕ εξακολουθεί να στηρίζει τις αναπτυσσόμενες χώρες μέσω χρηματοδότησης για το κλίμα, εταιρικών σχέσεων καθώς και εμπορίου και επενδύσεων που βασίζονται σε κανόνες, με σκοπό την προώθηση μιας καθαρής μετάβασης που δεν αφήνει κανέναν στο περιθώριο.

Η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος χορηγός χρηματοδότησης για το κλίμα παγκοσμίως. Το 2024, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα 27 κράτη μέλη της συνεισέφεραν 31,7 δισ. ευρώ σε χρηματοδότηση για το κλίμα από δημόσιες πηγές και κινητοποίησαν πρόσθετο ποσό ιδιωτικής χρηματοδότησης ύψους 11 δισ. ευρώ για τη στήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών με σκοπό τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Τον Ιανουάριο του 2025 η ΕΕ δρομολόγησε το παγκόσμιο φόρουμ για την ενεργειακή μετάβαση, στο οποίο συμμετέχουν εταίροι από ολόκληρο τον κόσμο για την επίτευξη φιλόδοξων κλιματικών στόχων και τη στήριξη χωρών που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες προκλήσεις κατά τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας.

Η προσέγγιση της ΕΕ για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη στηρίζει περαιτέρω τη βιώσιμη ανάπτυξη σε τρίτες χώρες, προσθέτοντας δεσμευτικές υποχρεώσεις για την τήρηση της συμφωνίας του Παρισιού σε νέες εμπορικές συμφωνίες.