Il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi

Fl-2022, InvestEU ħa f’idejh il-programm il-ġdid ta’ investiment fit-tul tal-Unjoni Ewropea (UE), filwaqt li bena fuq is-suċċess tal-FEIS.

Objettiv

Il-FEIS kellu l-għan li jegħleb id-diskrepanza fl-investiment fl-UE billi jimmobilizza l-finanzjament privat għal investimenti strateġiċi li s-suq ma setax jiffinanzja waħdu.

Il-fond iffoka l-finanzjament tiegħu fuq l-investimenti fl-infrastruttura u l-innovazzjoni, kif ukoll il-finanzjament għal Intrapriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju (SMEs).

Elementi ewlenin

L-UE pprovdiet EUR 26 biljun f’finanzjament permezz ta’ garanzija baġitarja, u r-riżorsi proprji tal-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) (EUR 7,5 biljun). Il-Fond twaqqaf fi ħdan l-istrutturi eżistenti tal-Grupp tal-BEI, li ppermettewlu jibda malajr u jibbenefika mill-esperjenza tal-BEI.

Il-FEIS kellu żewġ punti fokali ewlenin: L-infrastruttura u l-Innovazzjoni (ġestiti mill-BEI), u l-SMEs (ġestiti mill-BEI u l-FEI).

Sa tmiem l-2020, il-FEIS kien kiseb suċċess notevoli, qabeż l-objettiv inizjali tiegħu li jimmobilizza EUR 500 biljun f’investimenti, u wera l-impenn tal-UE li tagħti spinta lill-ekonomija reali u trawwem it-tkabbir sostenibbli. Element ewlieni għal dan is-suċċess kien l-effett multiplikatur eċċezzjonali tal-FEIS — kull euro investit mill-FEIS żblokka EUR 15 f’investimenti madwar l-UE, li juri l-kapaċità tal-fond li jamplifika r-riżorsi u jattira parteċipazzjoni sostanzjali mis-settur privat.

Sa tmiem l-2022, il-FEIS żamm il-momentum tiegħu, b’EUR 87 biljun f’operazzjonijiet iffirmati. Dawn l-investimenti mmobilizzaw madwar EUR 503 biljun, u wrew ir-rwol kontinwu tal-FEIS li jattira investiment sostanzjali għal proġetti vitali. Billi appoġġa inizjattivi li jiffaċċjaw fallimenti tas-suq jew kundizzjonijiet ta’ investiment subottimali, il-FEIS żgura li l-proġetti essenzjali rċevew il-finanzjament li kienu jeħtieġu, filwaqt li saħħaħ l-impenn tal-UE għar-reżiljenza ekonomika u t-tkabbir. 

X’inhi l-iskeda ta’ żmien?

• Fit-28 ta’ Mejju 2015, il-leġiżlaturi tal-UE laħqu ftehim politiku dwar Regolament għal Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (il-FEIS). Dan seħħ biss erba’ xhur u nofs wara li l-Kummissjoni adottat il-proposta leġiżlattiva fit-13 ta’ Jannar.
• Fit-13 ta’ Diċembru 2017, il-FEIS ġie estiż sa tmiem l-2020 u l-finanzjament żdied minn EUR 21 biljun għal EUR 33,5 biljun, permezz tar-Regolament FEIS 2.0.
• Fis-16 ta’ Diċembru 2022, il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat l-evalwazzjoni finali tal-FEIS (SWD(2022) 443 final). 

Karatteristiċi tal-proġetti li kienu eliġibbli għall-finanzjament tal-FEIS:

• Kellhom valur soċjetali u ekonomiku għoli li kkontribwixxa għall-objettiv tal-politika tal-UE.
• Kienu kapaċi jattiraw kapital privat bl-indirizzar tal-fallimenti tas-suq.
• Ġew flimkien mal-possibbiltajiet ta’ finanzjament eżistenti tal-BEI u tal-UE.
• Kienu ekonomikament u teknikament vijabbli.
• Kienu konsistenti mar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat.
• Xi eżempji ta’ oqsma ewlenin li jsaħħu t-tkabbir fil-mira tal-FEIS huma:
  • L-infrastruttura (is-setturi tat-trasport, tal-enerġija, diġitali, ambjentali, urban u soċjali)
  • L-edukazzjoni u t-taħriġ, is-saħħa, ir-riċerka u l-iżvilupp, l-ICT, l-innovazzjoni
  • L-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija
  • L-appoġġ għall-SMEs u kumpaniji b’kapitalizzazzjoni medja.

Għal aktar tagħrif:

• żur is-sit web tal-BEI
• ikkuntattja lil infodeskeib [dot] org (infodesk[at]eib[dot]org)