Is mol nuálaíochta, eolaíochta agus tionsclaíochta fós í an Eoraip cé go bhfuil tá iomaíocht chrua dhomhanda os a comhair. Is é is aidhm don bhuiséad fadtéarmach nua borradh cumhachtach iomaíochais a chur ar fáil don Eoraip chun an méid seo a leanas a dhéanamh:
- slabhraí soláthair a dhaingniú
- an nuálaíocht a mhéadú
- a bheith ar thús cadhnaíochta sa rás domhanda le haghaidh teicneolaíocht ghlan chliste.
Cuideoidh na hinfheistíochtaí sin chun bonn tionsclaíoch níos láidre, margadh aonair níos comhtháite agus Eoraip aontaithe a chruthú a dhíríonn ar a cuid láidreachtaí.
Príomhfhigiúirí
An Ciste um Iomaíochas
Is leis an gCiste Eorpach um Iomaíochas a cumhachtófar iomaíochas na hEorpa. Leis sin, déanfar infheistíocht i dteicneolaíochtaí straitéiseacha, rud a rachaidh chun tairbhe don mhargadh aonair ina iomláine, mar a mholtar i dTuarascálacha Letta agus Draghi. Leis an gciste, déanfar cistiú an Aontais a shimpliú agus a luathú agus spreagfar infheistíocht phríobháideach agus phoiblí. Feidhmeoidh sé faoi leabhar rialacha amháin agus cuirfidh sé tairseach aonair ar fáil d’iarratasóirí ar chistiúcháin. Díreofar a thacaíocht ar cheithre réimse, is iad sin:
- an t-aistriú glan agus an dícharbónú
- an t-aistriú digiteach
- an tsláinte, an bhith-theicneolaíocht, an talmhaíocht agus an bithgheilleagar
- an chosaint agus an spás.
Fís Eorpach
I ndlúthchomhar leis an gCiste Eorpach um Iomaíochas, leanfar de nuálaíocht den chéad scoth a chistiú le creat taighde mór le rá an Aontais, Fís Eorpach, dar luach €175 bhilliún.
Déanfar an cistiú a chuíchóiriú le próisis níos simplí, deontais níos tapúla, agus roghanna cnapshuime, agus ag an am céanna cuirfear borradh faoi thaighde ceannródaíoch agus nuálaíocht domhainteicneolaíochta trí chomhairlí taighde agus nuálaíochta neartaithe de chuid an Aontais. Tá difríocht á déanamh ag an mbuiséad nua sa réimse sin freisin trí chomhar maidir le dúshláin shochaíocha a chur chun cinn, comhpháirtíochtaí a ailíniú le hearnálacha straitéiseacha, níos mó tacaíochta a thabhairt do bhonneagair thaighde, agus tacú le barr feabhais ar fud na réigiún chun acmhainneacht a fheabhsú agus imirce daoine oilte a laghdú.
Cuirfidh Fís Eorpach agus an Ciste um Iomaíochais tacaíocht ar fáil do thuras infheistíochta iomlán tionscadail (ó chéim an cheaptha go dtí an t-uas-scálú) agus laghdóidh siad an costas do thairbhithe a d’fhéadfadh a bheith ann agus laghdóidh siad an t-am le haghaidh eisíocaíochta.
Margadh Aonair an Aontais a chomhlánú
Méadaíodh faoi dhó an cistiúchán don mhargadh aonair agus don chlár custaim treisithe i gcomparáid lena leithdháileadh i mbuiséad fadtéarmach an Aontais atá ann faoi láthair. Rachaidh sé chun tairbhe do shaoránaigh agus do chuideachtaí trí chomhlánú mhargadh aonair an Aontais a chur chun cinn.
Déanfaidh sé an méid seo a leanas:
- deireadh a chur le bacainní trasteorann agus trasteorann agus borradh a chur faoin gcomhar idir riaracháin náisiúnta
- cosaint níos láidre do thomhaltóirí a chinntiú
- bearta caighdeánaithe a chur chun cinn, agus
- an rómhaorlathas a laghdú i réimsí an chustaim, an chánachais agus na frithchalaoise.
An tSaoráid um Chónascadh na hEorpa
Chomh maith leis an gCiste um Iomaíochas, méadófar cistiú na Saoráide um Chónascadh na hEorpa don iompar agus na Saoráide um Chónascadh na hEorpa don fhuinneamh. Maidir le hiompar, táimid ag cur leis an tsoghluaisteacht mhíleata faoi dheich, ionas gur féidir lenár bhfórsaí armtha bogadh níos tapúla, níos fearr agus le chéile. Agus déanfaimid caiteachas ar bhonneagar fuinnimh a mhéadú faoi chúig. Treisíonn sé sin neamhspleáchas fuinnimh agus cuireann sé dlús leis an aistriú glan. Cuideoidh an méid sin go léir chun cosaint na hEorpa, nascacht na hEorpa agus ullmhacht na hEorpa a neartú.
An méid a chuireann buiséad an Aontais i gcrích inniu
Tá an Tionscnamh Suaitheanta Graiféine ar cheann de na tionscnaimh thaighde is mó riamh de chuid na hEorpa ina dtagann comhpháirtithe acadúla agus tionsclaíocha le chéile as 18 mBallstát. Faigheann an tionscnamh cistiú ó Fhís Eorpach agus tá an leas is fearr is féidir á bhaint leis as acmhainneacht na graiféine agus ábhar 2D eile, rud a fhágann gur féidir nuálaíochtaí ceannródaíocha a dhéanamh, ó chóireáil ghalar Parkinson go heitiltí níos sábháilte le córais dí-oighrithe, go ceallraí agus painéil ghréine den chéad ghlúin eile.
Athbhreithníodh an leathanach seo den uair dheireanach an 15 Eanáir 2026