Ar aghaidh go dtí an príomhábhar
Lógó an Choimisiúin Eorpaigh
An Coimisiún Eorpach

An Gradam don Chathair is Inrochtana

Ó 2010 i leith, leis an nGradam don Chathair is Inrochtana, tugtar aitheantas do chathracha ar fud an Aontais Eorpaigh as na sár-iarrachtaí a dhéanann siad chun an saol uirbeach a dhéanamh níos inrochtana do dhaoine faoi mhíchumas, i gcomhar leis an bhFóram Eorpach maidir leis an Míchumas

Aerial view of the city of Zaragoza (Spain), with the cathedral's dome in the foreground. Access City Award 2027 written and the hashtag  #EUAccessCity

Maidir leis an nGradam don Chathair is Inrochtana

Is príomhghníomhaithe iad na cathracha chun a chinntiú go mbíonn an saol uirbeach inrochtana do dhaoine faoi mhíchumas ionas gurb iad féin a bheidh i gceannas ar a saol féin, go mairfidh siad go neamhspleách, agus go nglacfaidh siad páirt iomlán sa phobal.

Féadtar ‘cathair inrochtana’ a thabhairt ar chathair inar féidir le daoine faoi mhíchumas an méid seo a leanas a dhéanamh:

  • dul timpeall na sráideanna agus tairbhe a bhaint as limistéir phoiblí, cuir i gcás páirceanna agus clóis súgartha.
  • dul isteach i bhfoirgnimh phoiblí, cuir i gcás ospidéil, hallaí baile, leabharlanna agus hallaí spóirt.
  • an bus, an tram agus an meitreo a fháil chun dul ag obair nó bualadh le cairde.
  • cumarsáid a dhéanamh leis an riarachán áitiúil ar an láthair, ar an nguthán nó ar líne.
  • eolas a fháil ar bhealaí is féidir leo a léamh agus a thuiscint.

An Gradam don Chathair is Inrochtana 2027

An dóigh leat go mbeadh do chathair féin incháilithe? Is féidir iarratas a dhéanamh ar eagrán 2027 den Ghradam don Chathair is Inrochtana go dtí an 4 Meán Fómhair 2026, 12:00 (meán lae) Am Lár na hEorpa!

Déan iarratas anois

Tabharfar cuireadh do na cathracha a bhainfidh an babhta ceannais amach freastal ar an searmanas bronnta an 4 Nollaig 2026 sa Bhruiséil, le linn chomhdháil Lá Eorpach na nDaoine faoi Mhíchumas.

Duais airgid a thabharfar don chathair sa chéad áit, sa dara háit agus sa tríú háit, is é sin €150,000 don chéad áit, €120,000 don dara háit, agus €80,000 don tríú háit.

Féadfar Aitheantais Speisialta a bhronnadh freisin ar chathracha a léiríonn éachtaí eisceachtúla inrochtaineachta i réimsí sonracha nó trí thionscnaimh nuálacha.

Conas iarratas a dhéanamh

  1. Líon isteach an fhoirm ar líne ag https://access-city-award.ec.europa.eu/. Tá cuidiú ar fáil sa Nóta Treorach agus i Rialacha an chomórtais
  2. Uaslódáil na doiciméid tacaíochta
    1. Dearbhú an mhéara
    2. Dearbhú onóra
    3. An fhoirm eintitis dhlítheanaigh
    4. An fhoirm aitheantais airgeadais
    5. (roghnach) Cur i láthair PowerPoint 10 sleamhnán chun béim a chur ar phríomhghnéithe d’iarratais

An Gradam don Chathair Rochtana 2027 - Doiciméid an Chomórtais

Cé a fhéadfaidh iarratas a dhéanamh?

Tá an Gradam don Chathair is Inrochtana oscailte do

  • gach cathair san Aontas ina bhfuil níos mó ná 50,000 áitritheoir
  • ceantair uirbeacha ina bhfuil dhá bhaile nó níos mó agus ina bhfuil daonra iomlán níos mó ná 50,000 duine, más i dtíortha den Aontas atá siad ina bhfuil níos lú ná 2 chathair agus cónaí ar os cionn 50,000 duine iontu.

Duaiseanna

Beidh duais airgid ag dul don chathair is buaiteoir agus do na cathracha a bhainfidh an dara agus an tríú háit amach:

  • An chéad áit: €150,000
  • An dara háit: €120,000
  • An tríú háit: €80,000

Aitheantais Speisialta

Mar chuid d’iarrachtaí níos leithne an Choimisiúin chun a chinntiú gur féidir le daoine faoi mhíchumas a saol a chaitheamh faoina lán dínite agus páirt iomlán a ghlacadh sa tsochaí agus i ngeilleagar na gcathracha, tá sé beartaithe aige Aitheantas Speisialta a bhronnadh as ‘Seirbhísí Pobalbhunaithe Inrochtana’ in eagrán 2027.

Bronnfar an gradam seo ar chathair a thacaíonn le maireachtáil neamhspleách agus leis an aistriú ó chúram institiúideach go maireachtáil phobalbhunaithe trí sheirbhísí inrochtana a chuirtear ar fáil go háitiúil agus a thacaíonn le daoine faoi mhíchumas ina saol laethúil, chun nach in institiúidí a mhairfidh siad agus iad deighilte ó shaol na cathrach.

Féadfar Aitheantais Speisialta eile a bhronnadh ar chathracha a léiríonn éachtaí eisceachtúla inrochtaineachta i réimsí sonracha (mar shampla, i leith seirbhísí poiblí nó cumarsáid inrochtana), nó tionscnaimh nuálacha (mar shampla, i leith réitigh cathrach cliste, rochtain ar oidhreacht chultúrtha, nó inrochtaineacht do dhaoine faoi mhíchumas intleachta).

Próiseas meastóireachta agus dámhachtana

Tá dhá chéim sa phróiseas roghnúcháin: an réamhroghnú ar an leibhéal náisiúnta agus an roghnú deiridh ar an leibhéal Eorpach.

Cuireann na moltóirí náisiúnta i ngach tír dhá chathair ar a mhéad ar ghearrliosta. Roghnaíonn na Príomh-Mholtóirí Eorpacha na buaiteoirí as measc na n-iarrthóirí réamhroghnaithe.

Breithníonn na moltóirí na bearta inrochtaineachta atá déanta agus atá beartaithe sna réimsí seo a leanas:

  • an timpeallacht thógtha agus spásanna poiblí
  • an córas iompair agus an bonneagar a bhaineann leis
  • faisnéis agus cumarsáid, teicneolaíochtaí nua faisnéise agus cumarsáide san áireamh
  • saoráidí agus seirbhísí poiblí
  • seirbhísí pobalbhunaithe inrochtana - ní dhéanfar measúnú orthu ach amháin chun an tAitheantas Speisialta a bhronnadh as Seirbhísí Pobalbhunaithe Inrochtana

Amlíne

  1. 18 Meitheamh 2026
    Seoladh an chomórtais
  2. 4 Meán Fómhair 2026, 12:00 meán lae
    Sprioc‑am le hiarratas a dhéanamh
  3. Meán Fómhair 2026
    Na Príomh-Mholtóirí náisiúnta meastóireacht a dhéanamh
  4. Mí Dheireadh Fómhair 2026
    Na Príomh-Mholtóirí Eorpacha meastóireacht a dhéanamh
  5. Samhain 2026
    Fógrófar na cathracha a mbeidh an babhta ceannais bainte amach acu
  6. 4 Nollaig 2026
    Fógrófar na buaiteoirí ag an searmanas bronnta le linn Chomhdháil ‘Lá Eorpach na nDaoine faoi Mhíchumas’

Faigh inspioráid ó na buaiteoirí roimhe seo

An Gradam don Chathair is Inrochtana 2026: Na buaiteoirí

Cuir eolas ar na cathracha atá ar thús cadhnaíochta maidir leis an inrochtaineacht san Aontas Eorpach!

Zaragoza (an Spáinn) – buaiteoir na chéad duaise

Valencia (an Spáinn) – buaiteoir an dara duais

Rennes (an Fhrainc) – buaiteoir an tríú duais

Salzburg (an Ostair), Piacenza (an Iodáil), Valencia (an Spáinn) – Aitheantais Speisialta maidir le tithíocht inrochtana, teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, agus ullmhacht i leith éigeandála.

Líonra an Ghradaim don Chathair is Inrochtana

Is éard atá i Líonra an Ghradaim don Chathair is Inrochtana cathracha den Aontas ar bronnadh an Gradam don Chathair is Inrochtana orthu roimhe seo.

Tá sé léirithe ag na cathracha sin go bhfuil siad ina gceannairí maidir le hinrochtaineacht an tsaoil uirbigh. Tugaimid le chéile iad chun foghlaim fhrithpháirteach agus comhroinnt eolais a spreagadh le cathracha eile nach bhfuil chomh forbartha céanna maidir lena n-iarrachtaí inrochtaineachta, agus chun feabhas a chur ar an gcomhar le heagraíochtaí míchumais. Seo a leanas cuid dá ngníomhaíochtaí:

  • Cruinniú bliantúil thart ar an searmanas bronnta, arna óstáil le linn Chomhdháil ‘Lá Eorpach na nDaoine faoi Mhíchumas’.
  • Cruinnithe comhchéime leis an gCoimisiún Eorpach, cosúil leis an gceann a eagraíodh chun comóradh 15 bliana an Ghradaim a cheiliúradh.
  • Cuairteanna staidéir ar chathracha eile a bhain an Gradam roimhe, amhail na cinn atá á n-óstáil ag Lyon (an Fhrainc) agus Breda (an Ísiltír).
  • Cruinnithe náisiúnta le cathracha bronnta eile, amhail an ceann atá á óstáil ag Córdoba (an Spáinn).
  • Seimineáir maidir le hinrochtaineacht, le tacaíocht ó AccessibleEU agus ó líonraí cathracha eile.
  • Comhar agus tacaíocht le cathracha eile maidir le hinrochtaineacht.

Dea-chleachtais inrochtaineachta

Tiomsaímid i ngach eagrán na dea-chleachtais inrochtaineachta ar sheas na cathracha ba bhuaiteoirí amach dá dtoradh sna heagráin sin faoi seach. Féach leat na cathracha ba bhuaiteoirí san eagrán deireanach.

An Gradam don Chathair is Inrochtana 2026: Na buaiteoirí

Nuachtlitir

Faigh an nuacht is déanaí faoin nGradam don Chathair is Inrochtana agus cabhraigh linn an scéal a scaipeadh ar na meáin shóisialta tríd an haischlib #EUAccessCity.

Liostáil anois

Cad chuige an Gradam don Chathair is Inrochtana?

Tá níos mó ná 90 milliún duine faoi mhíchumas san Aontas Eorpach. Tosaíocht is ea rochtain a chinntiú dóibh ar a gcearta agus saoirsí bunúsacha, i gcomhréir leis an Straitéis fheabhsaithe maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas suas go 2030 agus le Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas.

Ina theannta sin, is sochaí uirbeach í an Eoraip anois, a bheag nó a mhór, agus cónaí ar sheachtar as gach deichniúr saoránach den Aontas i mbailte agus i gcathracha. Is eiseamláir thábhachtach an Gradam seo fós den chaoi a n-oibríonn an Coimisiún agus leibhéil rialtais eile as lámh a chéile chun an tiomantas seo do shaoránaigh faoi mhíchumas a fhíorú ar fud an Aontais.

Is tionscnamh de chuid an Aontais é an Gradam don Chathair is Inrochtana a dhéanann an méid seo a leanas:

  • aitheantas a thabhairt do na hiarrachtaí atá á ndéanamh ag cathracha chun bheith inrochtana do dhaoine faoi mhíchumas.
  • rochtain chomhionann ar an saol uirbeach a chur chun cinn le haghaidh daoine faoi mhíchumas
  • na húdaráis áitiúla a chumasú chun a ndea-chleachtais a chur chun cinn agus a chomhroinnt.

Le 16 bliana anuas tá an Gradam bronnta ar 77 gcathair, agus 16 chathair díobh sin, is é duais na chéad áite a bhuaigh siad. Is ar Zaragoza (an Spáinn) a bronnadh an chéad duais iomráiteach in eagrán na bliana anuraidh den Ghradam don Chathair is Inrochtana.

Déan teagmháil linn

Má tá ceisteanna agat a bhaineann leis an nGradam don Chathair is Inrochtana, déan teagmháil linn ag: EMPL-EDPD-ACAatec [dot] europa [dot] eu (JUST-EDPD-ACA[at]ec[dot]europa[dot]eu).

An nuacht ghaolmhar

Imeachtaí gaolmhara