Ħrib mill-Ukrajna: Drittijietek fl-UE

Ċittadini Ukreni, residenti fl-Ukrajna li ġew spostati mill-Ukrajna qabel l-24 ta’ Frar 2022 jew li sabu ruħhom barra l-Ukrajna qabel din id-data, (minħabba xogħol, studju, vaganzi, żjarat tal-familja jew mediċi jew raġunijiet oħra).

Persuni mingħajr Stat jew ċittadini ta’ pajjiżi terzi, li kienu qed jibbenefikaw fl-Ukrajna minn status ta’ protezzjoni internazzjonali jew protezzjoni ekwivalenti qabel l-24 ta’ Frar 2022 u li ġew spostati mill-Ukrajna qabel l-24 ta’ Frar 2022 jew li sabu ruħhom barra l-Ukrajna (minħabba xogħol, studju, vaganzi, żjarat tal-familja jew mediċi jew raġunijiet oħra).

Persuni mingħajr Stat u ċittadini ta’ pajjiżi terzi minbarra l-Ukrajna, li kienu residenti legali fl-Ukrajna qabel l-24 ta’ Frar 2022 abbażi ta’ permess ta’ residenza permanenti validu, iżda li jistgħu jirritornaw b’mod sikur lejn il-pajjiż ta’ oriġini tagħhom. Madankollu, anke f’dawn il-każijiet l-awtoritajiet jistgħu jiddeċiedu li jagħtuk protezzjoni temporanja. Alternattivament, tista’ tapplika għal protezzjoni internazzjonali.

Persuni mingħajr Stat u ċittadini ta’ pajjiżi terzi li kienu jirrisjedu legalment fl-Ukrajna fuq bażi ta’ żmien qasir qabel l-24 ta’ Frar 2022, bħal studenti u ħaddiema.

Nagħtuk parir tikkuntattja lir-rappreżentanti lokali tal-pajjiż ta’ oriġini tiegħek jew lill-awtoritajiet nazzjonali tal-pajjiż li qed jospitak li se jiggwidawk fil-proċess għar-ripatrijazzjoni sikura tiegħek.

Il-pajjiżi tal-UE jistgħu jiddeċiedu li jestendu l-protezzjoni temporanja għal dawk il-persuni li telqu mill-Ukrajna qabel l-24 ta’ Frar 2022 hekk kif żdiedu t-tensjonijiet jew li sabu ruħhom fit-territorju tal-UE (pereżempju, fuq vaganza jew għal raġunijiet ta’ xogħol) qabel dik id-data u li, bħala riżultat tal-kunflitt armat, ma jistgħux imorru lura lejn l-Ukrajna. Għal aktar informazzjoni jekk jogħġbok ikkuntattja lill-awtoritajiet lokali tal-pajjiż fejn qed toqgħod bħalissa. Bl-istess mod, jekk il-pajjiż tal-UE inkwistjoni mhux qed japplika din id-diskrezzjoni biex jagħtik status ta’ protezzjoni temporanja, dejjem tista’ tiddeċiedi li tapplika għall-protezzjoni internazzjonali.

Xorta se tingħata aċċess għall-UE. Skont iċ-ċirkostanzi tiegħek, tista’ tapplika wkoll għal protezzjoni internazzjonali jew status ta’ migrazzjoni legali. L-awtoritajiet jistgħu jiddeċiedu wkoll li jagħtuk protezzjoni temporanja. Fil-prinċipju, jekk int bla periklu fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħek u tista’ tirritorna, tista’ tirċievi assistenza biex tiġi ripatrijat lejn il-pajjiż ta’ oriġini tiegħek. Jekk jogħġbok ikkuntattja lill-awtoritajiet nazzjonali tal-pajjiż fejn qed toqgħod direttament. Tista’ tikkonsulta wkoll il-Portal tal-UE dwar l-Immigrazzjoni għal aktar informazzjoni prattika u l-links għal siti web tal-awtoritajiet nazzjonali rilevanti.

Id-dritt għal protezzjoni temporanja huwa “immedjat” - jiġifieri meta persuna tkun trid tgawdi minnha, kull ma għandha tagħmel hu li ssegwi l-istruzzjonijiet tal-awtoritajiet nazzjonali u turihom in-nazzjonalità, l-istatus ta’ protezzjoni internazzjonali jew l-istatus ta’ protezzjoni ekwivalenti, ir-residenza fl-Ukrjana jew ir-rabta familjari kif xieraq, li jagħtu d-dritt għal protezzjoni temporanja.

L-awtoritajiet nazzjonali tal-pajjiż tal-UE fejn int preżenti għandhom jinfurmawk bid-dritt tiegħek li tirċievi protezzjoni temporanja. Imbagħad għandek tinfurmahom jekk tridx tibbenefika minn protezzjoni temporanja, u timxi mal-gwida tagħhom.

Tista’ tikkonsulta l-mappa ta’ hawn taħt għal informazzjoni dwar l-awtoritajiet nazzjonali responsabbli. Dan il-proċess se jinkludi r-reġistrazzjoni tad-data tiegħek u l-konferma li int tibbenefika mill-protezzjoni temporanja, u li ebda waħda mill-klawżoli ta’ esklużjoni ma hi applikabbli fis-sitwazzjoni tiegħek.

sal-4 ta’ Marzu 2027. 

Jekk iċ-ċirkostanzi jinbidlu fl-Ukrajna, il-Kummissjoni tista’ tagħmel proposta lill-Kunsill biex tissospendi l-protezzjoni temporanja qabel id-data tat-tmiem prevista tagħha.

L-Istati Membri tal-UE qed jiddiskutu rakkomandazzjoni tal-Kunsill biex iħejju għal tranżizzjoni kkoordinata barra mill-protezzjoni temporanja. Dan se jwitti t-triq għar-refuġjati biex eventwalment jaqilbu għal status ta’ residenza ieħor jew jirritornaw gradwalment lejn l-Ukrajna.

• id-drittijiet ta' residenza
• l-aċċess għall-akkomodazzjoni
• l-assistenza soċjali
• il-kura medika, inkluża l-kura tas-saħħa mentali u l-appoġġ psikoloġiku għat-tfal
• it-tutela legali u t-tqegħid sikur għal tfal u adolexxenti mhux akkumpanjati
• l-aċċess għall-edukazzjoni u/jew għat-taħriġ vokazzjonali għat-tfal u l-adolexxenti
• l-aċċess għas-suq tax-xogħol (soġġett għall-politiki tas-suq tax-xogħol tal-pajjiżi tal-UE)
• l-aċċess għas-servizzi bankarji, pereżempju l-ftuħ ta’ kont bankarju bażiku
• id-dritt li tmur tgħix f’pajjiż ieħor tal-UE, qabel il-ħruġ ta’ permess tar-residenza
• id-dritt tal-moviment liberu fil-pajjiżi tal-UE (għajr il-pajjiż tar-residenza tal-UE) għal 90 jum fi żmien perjodu ta’ 180 jum wara li jinħareġ permess tar-residenza fil-pajjiż ospitanti tal-UE

Għandek tkun taf ukoll li xi pajjiżi tal-UE joffru drittijiet usa’ minn dawk elenkati hawn fuq (eż. aċċess bla ħlas għall-edukazzjoni universitarja, eċċ.)

Iva. Ladarba tirċievi protezzjoni temporanja minn pajjiż tal-UE, id-drittijiet derivati mill-protezzjoni temporanja huma validi biss fil-pajjiż tal-UE li jkun tak il-permess tar-residenza. Madankollu, xorta għandek id-dritt li tivvjaġġa lejn pajjiżi oħra fl-UE għal 90 jum f’perjodu ta’ 180 jum. Ara l-intestatura ta’ hawn taħt “Tkomplija tal-ivvjaġġar fl-UE”.

Tista’ tiddeċiedi wkoll li trid tibbenefika mid-drittijiet tiegħek f’pajjiż differenti tal-UE minn dak fejn qed tirresjiedi fih bħalissa. Jekk tbiddel ir-residenza tiegħek u tmur tgħix f’pajjiż ieħor tal-UE, il-permess ta’ residenza fl-ewwel pajjiż tal-UE jiskadi u d-drittijiet tiegħek hemmhekk jintemmu. Il-pajjiż ospitanti l-ġdid tal-UE għandu jagħtik protezzjoni temporanja u joħroġ permess tar-residenza ġdid. Huwa importanti li tinforma lill-awtoritajiet tal-ewwel pajjiż tal-UE li beħsiebek tmur tgħix fi Stat Membru ieħor.

Fl-Istati Membri kollha tal-UE kif ukoll fl-Iżvizzera, in-Norveġja, il-Liechtenstein u l-Iżlanda.

Le. Id-dritt għal protezzjoni temporanja hu addizzjonali għad-dritt li wieħed japplika għal protezzjoni internazzjonali.

Il-persuni eliġibbli għal protezzjoni temporanja jistgħu jippreżentaw applikazzjoni għall-ażil fi kwalunkwe ħin. Madankollu, għandek tkun taf li l-iskop li tingħata protezzjoni temporanja hu li tnaqqas il-ħtieġa li int tapplika immedjatament għall-protezzjoni internazzjonali, peress li se tirċievi permess ta’ residenza kif ukoll id-drittijiet assoċjati. Barra minn hekk, il-formalitajiet amministrattivi għall-protezzjoni temporanja jitnaqqsu għall-minimu minħabba l-urġenza tas-sitwazzjoni. B’paragun ma’ dan, għandek tistenna li l-proċedura għall-eżami ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali tkun aktar kumplessa minħabba ċ-ċirkostanzi attwali - fiha aktar passi u għalhekk li tieħu aktar żmien biex titlesta.

Meta, wara l-eżami ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali, l-ażil ma jingħatax lil persuna eliġibbli wkoll għal protezzjoni temporanja, il-persuna tkompli tibbenefika mill-protezzjoni temporanja sakemm tispiċċa. Id-dritt għal protezzjoni temporanja jiżdied mad-dritt li wieħed japplika għal protezzjoni internazzjonali.

Le, id-determinazzjoni tal-istatus ta’ protezzjoni internazzjonali hi indipendenti mill-protezzjoni temporanja. Issegwi proċedura differenti quddiem l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti fil-pajjiż tal-UE u l-eżitu jiġi ddeterminat abbażi tas-sitwazzjoni personali u individwali tiegħek.
Ara wkoll: Gwida prattika: Applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali

Il-Protezzjoni Temporanja hi mfassla biex tipprovdi protezzjoni immedjata lil persuni spostati, inklużi dawk li ħarbu minn żoni ta’ kunflitt armat. Filwaqt li l-protezzjoni temporanja hi mingħajr preġudizzju għad-dritt li tapplika għall-protezzjoni internazzjonali, din tista’ tnaqqas il-ħtieġa li tapplika immedjatament għall-protezzjoni internazzjonali peress li se tirċievi permess ta’ residenza kif ukoll drittijiet assoċjati. Il-perjodu massimu tal-protezzjoni temporanja hu definit mil-liġi tal-Unjoni.

L-ażil hu dritt individwali, mogħti wara proċess amministrattiv u legali speċifiku li jiddetermina jekk għandekx biża’ ġustifikata li tiġi ppersegwitat għal raġunijiet ta’ razza, reliġjon, nazzjonalità, sħubija fi grupp soċjali partikolari, jew opinjoni politika. Ladarba jingħata, l-ażil jista’ jiġi rtirat kull meta jitfaċċaw elementi jew sejbiet ġodda li jindikaw li hemm raġunijiet biex il-validità tiegħu tiġi kkunsidrata mill-ġdid.

Għandek tistaqsi lill-awtoritajiet nazzjonali tal-pajjiż tal-UE fejn int preżenti għal aktar dettalji dwar id-drittijiet speċifiċi, bħall-aċċess għall-kura medika, il-housing u s-suq tax-xogħol, l-edukazzjoni għat-tfal u d-detenzjoni, taħt kull reġim ta’ protezzjoni. Għal informazzjoni ġenerali dwar id-drittijiet fundamentali matul il-proċedura tal-ażil, jekk jogħġbok ara hawnhekk.