Il-midja soċjali, il-logħob online, u l-magni tat-tiftix

Star Stable Entertainment AB

Wara lment mill-Assoċjazzjoni Żvediża tal-Konsumaturi, in-Network ta’ Kooperazzjoni għall-Protezzjoni tal-Konsumatur (CPC, Consumer Protection Cooperation), li jmexxuh l-Aġenzija Żvediża tal-Konsumaturi u l-Awtorità Norveġiża tal-Konsumaturi u tikkoordinah il-Kummissjoni, ta bidu għal azzjoni kkoordinata li titlob lill-iStar Stable Entertainment AB tipprovdi informazzjoni dwar prattiki kummerċjali li t-tfal jistgħu jiltaqgħu magħhom fil-logħba tagħhom, Star Stable Online. Il-valutazzjoni li għamel in-Network CPC tat-tweġiba pprovduta mill-kumpanija identifikat għadd ta’ prattiki li jiksru l-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-protezzjoni tal-konsumaturi u li jistgħu jkunu partikolarment ta’ ħsara għat-tfal, bħal dawn li ġejjin: 

• Stediniet diretti lit-tfal fir-reklami li jħeġġuhom jixtru, jew jipperswadu lill-kbar jixtrulhom, muniti jew affarijiet li jagħmlu parti mil-logħba;
• l-użu ta’ tekniki ta’ pressjoni bħal “xiri permezz ta’ prattiki li jdumu biss għal żmien limitat” biex it-tfal jiġu influwenzati b’mod mhux xieraq biex jixtru muniti virtwali tal-logħba jew kontenut tal-logħba;
• nuqqas ta’ informazzjoni ċara u trasparenti, adattata għat-tfal, dwar ix-xiri u l-użu tal-muniti virtwali tal-logħba, li jwassal biex il-konsumaturi jonfqu aktar milli jkollhom il-ħsieb li jagħmlu;
• nuqqas min-naħa tal-kumpanija milli tiżgura li l-influwenzaturi li jippromwovu l-prodotti tagħha jiżvelaw b’mod ċar il-kontenut kummerċjali u ma jinfluwenzawx eċċessivament lit-tfal bit-tekniki ta’ kummerċjalizzazzjoni tagħhom.

L-iStar Stable Entertainment AB issa għandha ċertu żmien biex tipprovdi tweġiba bil-miktub li tindirizza l-kwistjonijiet enfasizzati fil-pożizzjoni komuni tan-Network CPC u biex tipproponi impenji bħala rimedju. 

B’din l-azzjoni, in-Network CPC jenfasizza l-ħtieġa li l-logħbiet vidjo u l-prattiki kummerċjali tagħhom ikunu adattati għat-tfal u ma jisfruttawx il-vulnerabbiltajiet tagħhom.

Il-prinċipji ewlenin dwar il-muniti virtwali li jintużaw fil-logħob

In-Network CPC, li jmexxuh l-Awtorità għall-Konsumaturi u għas-Swieq tan-Netherlands u l-Awtorità Norveġiża tal-Konsumaturi u tikkoordinah il-Kummissjoni Ewropea, adotta prinċipji ewlenin biex jippromwovi t-trasparenza u l-ġustizzja fl-użu tal-muniti virtwali mill-industrija tal-logħob tal-azzard online. Il-prinċipji ewlenin jiddeskrivu r-rekwiżiti minimi u juru l-aħjar prattiki għax-xiri u l-użu tal-muniti virtwali, inklużi:

• ipprezzar ċar u trasparenti u informazzjoni prekuntrattwali;
• l-evitar ta’ prattiki li jaħbu l-ispejjeż tal-kontenut u tas-servizzi diġitali fil-logħba, kif ukoll prattiki li jġiegħlu lill-konsumaturi jixtru l-muniti virtwali;
• ir-rispett tad-dritt tal-konsumaturi li jirtiraw;
• ir-rispett tal-vulnerabbiltajiet tal-konsumaturi, b’mod partikolari fir-rigward tat-tfal.

Il-prinċipji ewlenin huma mfasslin biex jgħinu lill-industrija tal-logħob tal-azzard tadatta l-prattiki u l-kodiċijiet ta’ kondotta tagħha, tipproteġi aħjar lill-konsumaturi, u toħloq esperjenza aktar sikura u trasparenti għall-min ikun qed jilgħab. Il-prinċipji ewlenin jindirizzaw ukoll it-tħassib li qajmet l-Organizzazzjoni Ewropea tal-Konsumaturi (BEUC).

In-Network CPC u l-Kummissjoni Ewropea qed jistiednu lill-industrija tal-logħob tal-azzard tippreżenta azzjonijiet konkreti biex tikkonforma mal-prinċipji ewlenin u biex tiżgura li dawn il-prinċipji ewlenin jiġu implimentati. In-Network CPC se jsegwi l-progress u jista’ jikkunsidra miżuri ta’ infurzar jekk il-prattiki dannużi jissuktaw.

Il-mudell tan-negozju “ħallas jew ikkonsenti”, użat mill-Meta

F’Novembru 2023, il-Meta talbet lill-konsumaturi fl-UE/fiż-ŻEE biex jabbonaw u jkunu jistgħu jużaw il-Facebook u l-Instagram bi ħlas jew inkella jkomplu jużaw is-servizzi tal-Meta mingħajr ħlas iżda l-Meta tkun tista’ ddaħħal il-flus billi ttellgħalhom reklami personalizzati fuq il-bażi tad-data personali tagħhom (“ħallas jew ikkonsenti”). Wara t-tnedija ta’ dan il-mudell tan-negozju ġdid u twissija mill-Organizzazzjoni Ewropea tal-Konsumaturi (BEUC) u l-assoċjazzjonijiet membri tagħha [1], l-awtoritajiet nazzjonali tal-konsumaturi (l-awtoritajiet tas-CPC), bil-koordinazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea u t-tmexxija tad-Direttorat Ġenerali Franċiż għall-Kompetizzjoni, l-Affarijiet tal-Konsumaturi, u l-Prevenzjoni tal-Frodi (DGCCRF), bagħtu ittra lill-Meta dwar prattiki potenzjalment inġusti u l-użu ta’ termini inġusti tas-servizz meta ppreżentaw lill-konsumaturi l-karatteristiċi ewlenin ta’ din l-għażla li jħallsu jew jikkonsentu. 

It-tħassib ewlieni tan-Network CPC jiffoka fuq jekk il-Meta pprovdietx lill-konsumaturi bil-quddiem b’informazzjoni vera, ċara, u suffiċjenti li ppermettitilhom jivvalutaw x’implikazzjonijiet kien se jkollha d-deċiżjoni tagħhom li jħallsu jew li jaċċettaw l-ipproċessar tad-data personali tagħhom għal finijiet kummerċjali fuq id-drittijiet tagħhom bħala konsumaturi. Barra minn hekk, l-awtoritajiet tas-CPC huma mħassbin li ħafna konsumaturi setgħu ġew esposti għal pressjoni żejda biex jagħżlu malajr bejn iż-żewġ mudelli, bil-biża’ li setgħu jitilfu minnufih l-aċċess għall-kontijiet tagħhom u għan-netwerk tal-kuntatti tagħhom.

L-elementi ewlenin tal-azzjoni

L-awtoritajiet tas-CPC iqisu li l-prattiki li ġejjin jistgħu jiksru d-Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali u d-Direttiva dwar Klawżoli Kuntrattwali Inġusti kif trasposti fl-ordni legali intern tal-Istati Membri:

• Li wieħed iqarraq bil-konsumaturi billi juża l-kelma “free” filwaqt li l-Meta tesiġi li l-utenti li ma jridux jabbonaw bi ħlas biex jużaw il-Facebook/l-Instagram jaċċettaw li l-Meta tkun tista’ taqla’ l-flus mill-użu tad-data personali tagħhom biex ittellgħalhom reklami personalizzati;
• Li l-utenti jintalbu jinnavigaw fi skrins differenti fl-app jew fil-verżjoni web tal-Facebook/tal-Instagram u jikklikkjaw fuq iperlinks li jidderiġuhom lejn partijiet differenti tat-termini tas-servizz jew tal-politika dwar il-privatezza biex isiru jafu kif il-preferenzi tagħhom, id-data personali tagħhom, u d-data li jiġġeneraw bħala utent se jintużaw mill-Meta biex ittellgħalhom reklami personalizzati;
• L-użu ta’ termini u lingwaġġ impreċiżi, bħal “l-informazzjoni tiegħek”, biex issir referenza għad-“data personali” tal-konsumaturi jew l-għoti tal-impressjoni li lill-konsumaturi li jiddeċiedu li jħallsu ma jitlagħlhom l-ebda reklam, meta fil-fatt xorta jista’ jagħti l-każ li jitilgħulhom reklami meta jmissu ma’ kontenut ixxerjat permezz tal-Facebook jew tal-Instagram minn membri oħrajn tal-pjattaforma;
• Il-pressjoni fuq konsumaturi li għalihom il-Facebook/l-Instagram spiss jikkostitwixxu parti sinifikanti mill-ħajja u mill-interazzjonijiet soċjali tagħhom biex jagħmlu għażla immedjata, mingħajr ma jkunu ngħataw twissija minn qabel, biżżejjed żmien, u opportunità reali biex jevalwaw kif dik l-għażla tista’ taffettwa r-relazzjoni kuntrattwali tagħhom mal-Meta, billi ma jħalluhomx jaċċessaw il-kontijiet tagħhom qabel ma jagħmlu l-għażla tagħhom.

Din l-azzjoni tiffoka fuq il-valutazzjoni tal-prattiki tal-Meta skont il-liġi tal-UE dwar il-konsumatur u hija distinta mill-investigazzjonijiet li għaddejjin kontra l-kumpanija mill-Kummissjoni dwar ksur potenzjali mill-mudell tagħha ta’ “ħallas jew ikkonsenti” tal-Att dwar is-Swieq Diġitali (Digital Markets Act - DMA), it-talba formali tal-Kummissjoni għal informazzjoni skont l-Att dwar is-Servizzi Diġitali (Digital Services Act - DSA), u l-valutazzjoni mill-Kummissjoni Irlandiża għall-Protezzjoni tad-Data fl-ambitu tar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (General Data Protection Regulation - GDPR). 

Il-Meta issa hija mistiedna tipproponi impenji lin-Network CPC u lill-Kummissjoni dwar kif il-Meta tiżgura li l-prattiki kummerċjali u t-termini tas-servizz tagħha jikkonformaw mal-liġi tal-UE dwar il-konsumatur.

WhatsApp

Wara djalogu man-Network CPC, li jmexxuh l-Aġenzija Żvediża tal-Konsumaturi u l-Kummissjoni Irlandiża għall-Kompetizzjoni u l-Ħarsien tal-Konsumatur, u tikkoordinah il-Kummissjoni Ewropea, il-WhatsApp impenjat ruħha li tinforma aħjar lill-konsumaturi dwar aġġornamenti għat-termini tas-servizz tagħha u li tispjega b’mod ċar kif dawn jaffettwaw id-drittijiet u l-obbligi tal-utenti. Barra minn hekk, il-WhatsApp se toffri dejjem lill-utenti l-possibbiltà li jirrifjutaw it-termini tas-servizz aġġornati, anki jekk dan ikun ifisser li l-utenti ma jkunux jistgħu jkomplu jużaw is-servizzi tal-WhatsApp.
 
Il-WhatsApp ikkonfermat li ma għaddietx u ma tgħaddix data personali tal-utenti tagħha għal finijiet ta’ reklamar lil partijiet terzi jew lil kumpaniji oħrajn tal-Meta, inkluż il-Facebook.
 
Ħarsa ġenerali lejn l-impenji: 

Għal kwalunkwe aġġornament futur tal-politika tagħha, il-WhatsApp se:

• tispjega x’bidliet tkun biħsiebha tagħmel fil-kuntratti tal-utenti u kif dawn jistgħu jaffettwaw id-drittijiet u l-obbligi tagħhom;
• toffri l-possibbiltà li utent jirrifjuta t-termini tas-servizz aġġornati bl-istess prominenza daqs dik li tingħata lill-possibbiltà li jaċċettahom;
• tiżgura li n-notifiki li jinfurmaw lill-utenti dwar l-aġġornamenti jkunu jistgħu jiġu rrifjutati jew li l-utenti jkunu jistgħu jaraw l-aġġornamenti aktar tard, kif ukoll li jiġu rrispettati l-għażliet tal-utenti u li ma jintbagħtux notifiki rikorrenti.

L-awtoritajiet tas-CPC se jissorveljaw l-implimentazzjoni tal-impenji ta’ hawn fuq fir-rigward ta’ kwalunkwe aġġornament futur tat-termini tas-servizzi u tal-politiki tal-kumpanija u se jieħdu miżuri ta’ infurzar f’każ ta’ nuqqas ta’ konformità.  

In-Network CPC l-ewwel bagħat ittra lill-WhatsApp f’Jannar 2022 wara twissija mill-Organizzazzjoni Ewropea tal-Konsumaturi (BEUC) u tmienja mill-assoċjazzjonijiet membri tagħha* dwar allegati prattiki inġusti fil-kuntest tal-aġġornamenti tal-WhatsApp fit-termini tas-servizz u fil-politika tal-privatezza tagħha. 

Il-WhatsApp wieġbet għal din l-ewwel ittra tan-Network CPC f’Marzu 2022. Madankollu, wara valutazzjoni bir-reqqa tas-sottomissjoni tal-WhatsApp, in-Network CPC ma kienx konvint mill-kjarifiki tal-kumpanija dwar it-tħassib imqajjem min-Network. Wara talbiet min-naħa tan-Network CPC, il-WhatsApp ipprovdiet informazzjoni u kjarifiki addizzjonali fl-ittri ta’ Lulju 2022 u Jannar 2023, u dawn ippermettew lin-network jaċċetta l-impenji tal-WhatsApp. 

* APC (ir-Rumanija), Consumentenbond (in-Netherlands), dTest (ir-Repubblika Ċeka), Forbrukerrådet (in-Norveġja), KEPKA (il-Greċja), EKPIZO (il-Greċja), S.O.S. Poprad (is-Slovakkja), u UFC-Que choisir (Franza).

Google

Wara djalogu li nbeda fl-2021 man-Network ta’ Kooperazzjoni għall-Protezzjoni tal-Konsumatur (CPC), ikkoordinat mill-Kummissjoni Ewropea u mmexxi mill-Awtorità għall-Konsumaturi u s-Swieq tan-Netherlands u d-Direttorat Ġenerali Belġjan għall-Ispezzjoni Ekonomika, il-Google qablet li tindirizza kwistjonijiet marbutin mal-prattiki tagħha u li tintroduċi bidliet fil-Google Store, fil-Google Play Store, fil-Google Hotels, u fil-Google Flights biex tiżgura l-konformità mar-regoli tal-UE dwar il-konsumaturi.

Ħarsa ġenerali lejn l-impenji:
Sabiex tiġi żgurata l-konformità mar-regoli tal-UE dwar il-konsumaturi, il-Google qablet li:

• Tillimita s-setgħa tagħha, prevista fit-termini tal-bejgħ, li tikkanċella ordnijiet unilateralment jew li tbiddel il-prezz ta’ xi ħaġa ordnata li tkun ġiet reklamata bi prezz żbaljat
• Toħloq indirizz tal-email li jistgħu jużawh biss l-awtoritajiet tal-ħarsien tal-konsumaturi biex jikkomunikaw direttament mal-kumpanija, u jirrapportaw u jitolbu t-tneħħija rapida ta’ kontenut illegali mill-pjattaforma tal-Google.

Google Flights u Google Hotels:

• Jippreżentaw il-mudell tan-negozju tagħhom b’mod ċar, bis-saħħa ta’ sett ta’ għodod ġdid inkluż ħdejn l-għażliet tal-prenotazzjoni kif ukoll taqsima “Learn more” aktar ċara. Id-divulgazzjonijiet il-ġodda għenu lill-konsumaturi jifhmu, meta jagħmlu prenotazzjoni, li jkunu qed jikkuntrattaw direttament mal-kumpanija tat-titjiriet jew tal-lukandi u mhux mal-Google (peress li m’għadx hemm il-possibbiltà li jiġu bbukkjati titjiriet jew lukandi permezz tal-Book on Google)
• Jgħinu lill-konsumaturi jidentifikaw b’mod ċar il-prezzijiet użati bħala referenza għall-kalkolu ta’ skont, meta l-iskontijiet jiġu promossi fuq il-pjattaforma 
• Jiċċaraw il-fatt li ma jivverifikawx ir-reċensjonijiet fuq il-Google Hotels.
• Jaċċettaw l-istess impenji għat-trasparenza bħal pjattaformi kbar oħrajn tal-akkomodazzjoni (Booking.com, Expedia, Airbnb) fir-rigward tal-mod kif jippreżentaw l-informazzjoni lill-konsumaturi (eż. dwar il-prezzijiet u l-iskontijiet)

Google Play Store u Google Store:

• Jipprovdu lill-konsumaturi informazzjoni dwar il-kumpanija (l-isem ġuridiku, l-indirizz tal-entità, in-numri tar-reġistrazzjoni u tal-VAT) fil-Google Store, kif ukoll mezzi ta’ komunikazzjoni diretti u effettivi biex jikkuntattjaw lill-kumpanija (eż. persuna li tista’ tkellimha bit-telefown, l-indirizz tal-fornitur tas-servizz fl-UE, indirizz tal-email) fil-Google Play Store u link għall-pjattaforma għas-soluzzjoni online għat-tilwim (Online Dispute Resolution - ODR) fiż-żewġ stores;
• Qabel il-konklużjoni tal-ordni jipprovdu informazzjoni ċara dwar il-prodotti u s-servizzi tagħhom li huma essenzjali għall-konsumaturi (informazzjoni prekuntrattwali), bħal jekk ikunx hemm spejjeż jew le għall-konsenja, għal kemm żmien il-konsumatur ikollu d-dritt li jirtira mill-kuntratt, u l-garanziji legali disponibbli għat-tiswija jew għas-sostituzzjoni ta’ prodotti li jirriżulta li ma jkunux skont l-ordni)
• Jippermettu lill-konsumaturi jużaw mezzi ta’ ħlas minn kwalunkwe pajjiż tal-UE meta jixtru minn verżjonijiet tal-Google Store maħsubin għall-pajjiżi differenti. 
• Jiċċaraw kif tibbrawżja verżjonijiet maħsubin għall-pajjiżi differenti tal-Google Play Store u jinfurmaw lill-iżviluppaturi dwar l-obbligi tagħhom skont ir-Regolament dwar l-Imblukkar Ġeografiku biex jagħmlu l-apps tagħhom aċċessibbli fl-UE kollha kemm hi, dment li wieħed ma jkunx jista’ jinvoka eċċezzjoni speċifika tar-Regolament.

Fir-rigward tal-Google Ads u Search, il-kjarifiki offruti mill-Google irrimedjaw it-tħassib imqajjem fil-Pożizzjoni Komuni mill-Awtoritajiet tas-CPC.

Madankollu, waħda mill-prattiki tal-Google għadha ma tikkonformax bis-sħiħ mar-Regolament dwar l-Imblukkar Ġeografiku. Il-Google tapplika limitazzjonijiet tekniċi għall-użu tal-apps li normalment ikunu disponibbli fil-pajjiż fejn ikun jinsab temporanjament l-utent. Il-Google iġġustifikat ruħha bl-argument li meta utenti minn Stat Membru jżuru Stat Membru ieħor, il-Play jippermettilhom jibdlu l-pajjiż tar-residenza tagħhom darba fis-sena biex ikollhom aċċess għall-apps u l-logħob lokali tal-pajjiż li fih ikunu qed jivvjaġġaw. Madankollu, minbarra l-limiti arbitrarji ta’ din l-għażla (darba fis-sena biss), f’każ ta’ bidla bħal din il-bilanċ pendenti jkun marbut biss mal-verżjoni tal-Google Play tal-pajjiż ta’ qabel. Dan jitqies bħala ksur tar-Regolament dwar l-Imblukkar Ġeografiku.

In-Network CPC se jissorvelja b’mod attiv l-implimentazzjoni ta’ dawn l-impenji, u l-awtoritajiet nazzjonali se jissorveljaw u jinfurzaw il-konformità fejn għad hemm tħassib.

TikTok

Il-Kummissjoni Ewropea u l-awtoritajiet tas-CPC nedew djalogu formali mat-TikTok biex tirrevedi l-prattiki u l-politiki kummerċjali tagħha, wara twissija mill-Organizzazzjoni Ewropea tal-Konsumaturi (BEUC) fi Frar 2022 dwar każijiet ta’ ksur tad-drittijiet tal-konsumaturi fl-UE min-naħa tal-app tal-ixxerjar tal-filmati. L-azzjoni ġiet iffaċilitata mill-Kummissjoni, filwaqt li l-Kummissjoni għall-Kompetizzjoni u l-Ħarsien tal-Konsumaturi tal-Irlanda u l-Konsumentverket, l-Aġenzija għall-Protezzjoni tal-Konsumaturi tal-Iżvezja, kienu qed imexxuha flimkien f’isem l-awtoritajiet nazzjonali għall-protezzjoni tal-konsumaturi tal-Istati Membri kollha.  Oqsma ta’ tħassib speċifiku jinkludu kummerċjalizzazzjoni moħbija, tekniki ta’ reklamar aggressiv immirati lejn it-tfal, u ċerti termini kuntrattwali fil-politiki tat-TikTok li jistgħu jitqiesu bħala li jqarrqu bil-konsumaturi u jifxluhom. 

Wara djalogi mal-Kummissjoni u mal-awtoritajiet nazzjonali għall-protezzjoni tal-konsumaturi, it-TikTok impenjat ruħha li tallinja l-prattiki tagħha mar-regoli tal-UE dwar ir-reklamar u dwar il-protezzjoni tal-konsumatur. Il-miżuri meħudin mit-TikTok se jagħmluha aktar faċli għall-konsumaturi biex jidentifikaw ir-reklami fuq il-pjattaforma tagħhom u se jiġu implimentati bis-sħiħ sa tmiem il-Q3 2022. In-Network CPC se jissorvelja b’mod attiv l-implimentazzjoni ta’ dawn l-impenji, fl-2022 u wara, filwaqt li l-Awtoritajiet tal-Protezzjoni tad-Data se jżommu l-kompetenza biex jivvalutaw il-konformità tal-politiki u l-prattiki l-ġodda tal-kumpanija mar-regoli tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data.

L-awtoritajiet tas-CPC, b’mod partikolari, se jissorveljaw u jivvalutaw il-konformità fejn għad hemm tħassib, bħal jekk hemmx biżżejjed ċarezza dwar kemm it-tfal jifhmu l-aspetti kummerċjali tal-prattiki tat-TikTok, inkluż fir-rigward tar-reklamar personalizzat, filwaqt li jqisu l-“5 prinċipji ewlenin ta’ reklamar ġust għat-tfal”.

Il-midja soċjali

Hekk kif aktar u aktar konsumaturi qed jisfaw fil-mira ta’ frodi u intrigi diżonesti permezz tal-midja soċjali, azzjoni konġunta tas-CPC wasslet biex il-Facebook u t-Twitter iġibu t-termini tas-servizz tagħhom f’konformità mal-liġi Ewropea tal-konsumaturi; u jikkooperaw malajr mal-awtoritajiet tas-CPC meta dawn jirrapportaw u jitolbu t-tneħħija ta’ kontenut illegali online.

Stqarrija għall-istampa 09/04/2019

Stqarrija għall-istampa 15/02/2018

Ix-xiri fl-applikazzjoni stess

In-Network CPC talab lill-fornituri tal-pjattaformi tal-Internet Apple u Google, kif ukoll lill-assoċjazzjoni tal-iżviluppaturi tal-logħob online, l-ISFE, biex jipproponu li x-xiri fl-applikazzjoni stess jiġi identifikat b’mod ċar fil-logħob online u biex jindirizzaw kwistjonijiet relatati ma’ riklamar qarrieqi ta’ logħob li jiġi ppreżentat bħala "free"; appelli diretti lit-tfal biex jixtru meta dan ikun ipprojbit; kif il-ġenituri jistgħu jikkontrollaw aħjar ix-xiri mhux intenzjonat li jsir waqt il-logħob.