Przez cały ubiegły rok Unia podejmowała niestrudzone wysiłki, aby chronić wolność i dobrobyt Europejczyków. Świat stał się bardziej niebezpieczny, dlatego Komisja starała się lepiej chronić zarówno całą Unię, jak i jej kraje członkowskie. Broniliśmy też podstawowych wartości, na których opiera się Unia.
Służyły temu następujące działania:
- wzmocnienie obronności
- zabezpieczenie granic
- reagowanie na zagrożenia w Unii i poza nią
- budowanie sprawiedliwego i skutecznego systemu migracyjnego.
Ochrona naszych wartości
Europa jest Unią wartości. Demokracja, praworządność i prawa podstawowe mają kluczowe znaczenie nie tylko dla naszej tożsamości, lecz także dla funkcjonowania Europy. Ochrona tych podstawowych wartości przed erozją wewnętrzną i zagrożeniami zewnętrznymi znalazła się również w minionym roku wśród głównych priorytetów.
Zapewnienie poszanowania praworządności
Poszanowanie praworządności to podstawowy warunek dostępu do środków unijnych. W tym roku byliśmy świadkami obiecujących zmian, zwłaszcza na Węgrzech. Pokazuje to, jak ważne jest solidne zabezpieczenie funduszy unijnych oraz jak takie zabezpieczenia mogą wspierać reformy, który z kolei wzmacniają zarówno państwa członkowskie, jak i całą UE.
Roczne sprawozdanie na temat praworządności nadal pomaga zapobiegać erozji demokracji i zapewnia zalecenia dotyczące m.in. wzmocnienia systemów wymiaru sprawiedliwości, wolności i pluralizmu mediów oraz walki z korupcją.
Związek między finansowaniem unijnym a praworządnością dodatkowo wzmocniono we wnioskach dotyczących kolejnego długoterminowego budżetu UE. W ramach tego budżetu Komisja usprawni monitorowanie zgodności ze standardami praworządności i należytego zarządzania finansami, opierając się na rocznych sprawozdaniach na temat praworządności.
Ochrona demokracji w Europie
Europejskie demokracje znajdują się coraz częściej na celowniku sił, które chcą osłabić nasze procesy wyborcze, szerzyć dezinformację i dzielić społeczeństwo. W reakcji na te zagrożenia uruchomiliśmy europejską tarczę demokracji – szereg środków, które mają:
Stworzyliśmy również Europejski Ośrodek Działań na rzecz Odporności Demokracji, dzięki któremu gromadzimy wiedzę fachową z wszystkich krajów Unii i możemy skuteczniej wykrywać zagrożenia i na nie reagować.
Komisja wspiera też programy, które pomagają rozwijać umiejętność korzystania z mediów we wszystkich grupach wiekowych i zwiększać zaufanie do debaty demokratycznej. Programy te są skierowane zwłaszcza do mieszkańców obszarów wiejskich i małych miast.
Ochrona Europejczyków w sieci
Przechodzimy okres głębokich zmian technologicznych, które oferują niesamowite możliwości, ale też wiążą się z poważnymi wyzwaniami. Stanowisko Europy jest jasne: to demokratyczne społeczeństwa, a nie przedsiębiorstwa technologiczne, decydują o przepisach regulujących naszą przestrzeń cyfrową.
Dzięki aktowi o usługach cyfrowych i aktowi o rynkach cyfrowych Europa dysponuje potężnymi instrumentami, które zapewniają przestrzeganie przepisów oraz odpowiedzialne i sprawiedliwe funkcjonowanie platform. W zeszłym roku prowadziliśmy dochodzenia
- w sprawie uzależniającej koncepcji platformy TikTok
- wobec spółki Meta w związku z nieegzekwowaniem wymogów dotyczących minimalnego wieku użytkowników
- wobec platformy X w związku z możliwością wykorzystywania chatbota Grok do tworzenia i rozpowszechniania materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych
Ukaraliśmy również platformy handlu elektronicznego, takie jak AliExpress, za sprzedaż nielegalnych i niebezpiecznych produktów oraz Temu za nieprawidłową ocenę ryzyka związanego z nielegalnymi produktami. Zajęliśmy się również nadużyciami pozycji rynkowej przez przedsiębiorstwa Apple, Meta i Google.
UE poczyniła też postępy w zakresie ochrony dzieci i młodzieży w internecie, aby umożliwić im bezpieczne korzystanie z sieci. Najmłodsi użytkownicy, których umysły dopiero się kształtują, są często najbardziej narażeni na uzależniające rozwiązania projektowe platform, szkodliwe treści i presję w internecie. Chcemy wyraźnie powiedzieć, że dzieci nie są towarem i żadne przedsiębiorstwo nie powinno czerpać korzyści z wykorzystywania ich podatności na zagrożenia. Przewodnicząca Ursula von der Leyen powołała specjalny panel ds. bezpieczeństwa dzieci w internecie, który przeanalizował korzyści, możliwości i szkody, jakich źródłem są algorytmy stosowane wobec dzieci przez media społecznościowe, oraz opracował zalecenia dla Komisji w sprawie dalszego wzmocnienia ochrony.
Przedstawiono ponadto rozwiązanie techniczne w postaci ogólnounijnej aplikacji do weryfikacji wieku, aby chronić dzieci przed szkodliwymi treściami. Zaproponowano też Plan działania przeciwko cyberszykanowaniu, który ułatwi zapobieganie nękaniu w internecie i upowszechnianie wiedzy na ten temat, a także wdrożenie internetowego mechanizmu bezpieczeństwa, aby umożliwić dzieciom i młodzieży łatwe zgłaszanie takich przypadków.
Europa pokazuje, że postęp technologiczny musi iść w parze z wartościami demokratycznymi i ochroną obywateli.
Zapewnienie unii obrony
Europa mierzy się z najtrudniejszą od pokoleń sytuacją w zakresie bezpieczeństwa. Dzisiaj utrzymanie pokoju oznacza zwiększenie naszej zdolności do ochrony przed agresją. Od 2020 r. wydatki krajów UE na obronność wzrosły o prawie 80 proc. Na szczeblu UE uzupełnia to największa mobilizacja środków w dziedzinie obronności w historii Unii.
- 81.00%obywateli UE – najwięcej w ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci – popiera ściślejszą współpracę w dziedzinie obronności
- 74.00%Europejczyków akceptuje inwestycje w obronność lub uważa, że należy je zwiększyć
- 66.00%Europejczyków uważa, że UE powinna odgrywać większą rolę w ochronie swoich obywateli przed globalnymi kryzysami i zagrożeniami dla bezpieczeństwa
Wspieranie krajów UE za pomocą inwestycji w obronność
W ramach Planu ReArm Europe/Gotowość 2030 Europa uruchomi 800 mld euro, aby zlikwidować luki w zdolnościach, rozwinąć zdolności przemysłowe i przyspieszyć inwestycje w nasze zbiorowe bezpieczeństwo. W Planie działania na rzecz gotowości obronnej do 2030 r. określono konkretne kamienie milowe i kalendarium ich realizacji.
Centralnym elementem tych działań jest instrument SAFE, który zapewnia krajom UE pożyczki w wysokości 150 mld euro łącznie na inwestycje w obronność.
Wersja tekstowa
Plan ReArm Europe/Gotowość 2030
SAFE
- 18 krajowych planów dotyczących pożyczek SAFE zatwierdzono w odniesieniu do zamówień w dziedzinie obronności
- 150 mld euro udostępniono > 12 mld euro wypłacono
Krajowa klauzula wyjścia
- 18 krajów uruchomiło krajową klauzulę wyjścia
- klauzula umożliwia wydatki na obronę w wysokości do 1,5 % PKB bez ryzyka procedury nadmiernego deficytu
Skoordynowane podejście do rozwijania zdolności
Same inwestycje nie wystarczą. Dlatego też wsparto je za pomocą skoordynowanego podejścia do rozwijania zdolności, a w planie działania do 2030 r. wprowadzono koalicje na rzecz zdolności, dzięki którym kraje UE mogą wspólnie określać wymogi, a także rozwijać zdolności i pozyskiwać je na dużą skalę.
Ten nowy model już teraz kształtuje następujące sztandarowe europejskie projekty obronne:
- Europejska inicjatywa na rzecz obrony przed dronami
- Straż Wschodniej Flanki
- Europejska tarcza powietrzna
- Europejska tarcza kosmiczna
Są to zdolności strategiczne, które są zbyt kosztowne, zbyt złożone lub zbyt pilne, by kraje mogły rozwijać je samodzielnie.
Rozwijanie silnej bazy przemysłowej
Aby wytworzyć to, czego potrzebują nasze siły zbrojne, Europa musi sprawnie wzmocnić swoją bazę przemysłową do wymaganych rozmiarów. Za pośrednictwem nowego Programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego (EDIP) Komisja uruchomi 1,5 mld euro na zwiększenie zdolności produkcyjnych, wzmocnienie wspólnych zamówień i zmniejszenie krytycznych zależności.
UE łączy również ukraińskie doświadczenie z pola walki z europejskimi zdolnościami przemysłowymi za pośrednictwem unijnego Urzędu ds. Innowacji w dziedzinie Obronności w Kijowie, co ma pomóc Unii rozwinąć zdolności nowej generacji.
Proaktywne podejście do europejskiej obronności
Decydującą rolę w przygotowaniu i kształtowaniu pola walki w przyszłości odegrają innowacje. Za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Obronnego i nowego instrumentu AGILE inwestujemy w europejskich innowatorów, pomagając im w przekształcaniu przełomowych pomysłów w rzeczywiste zdolności.
Gotowość jest uzależniona od możliwości rozmieszczania naszych sił zbrojnych szybko i na dużą skalę, wszędzie tam, gdzie są potrzebne. Nowy pakiet na rzecz mobilności wojskowej wprowadza:
Współpraca z zaufanymi partnerami na całym świecie
Niepodległość nie oznacza samowystarczalności. Dlatego też pogłębiamy współpracę w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa z zaufanymi partnerami na całym świecie. W ramach SAFE zacieśniliśmy naszą współpracę przemysłową z Kanadą. Zawarliśmy również partnerstwa w dziedzinie obrony z Australią, Ghaną, Indiami i Islandią. Partnerstwa te tworzą nowe możliwości współpracy przemysłowej i ściślejszego współdziałania w obliczu wspólnych zagrożeń bezpieczeństwa.
Wzmocnienie wschodnich regionów przygranicznych
Wschodnie regiony przygraniczne Europy znajdują się na pierwszej linii zmian w środowisku bezpieczeństwa. Komisja przyjęła nową strategię mającą zwiększyć dobrobyt, odporność i bezpieczeństwo tych regionów, a dzięki nowemu instrumentowi EastInvest regiony te będą miały łatwiejszy dostęp do finansowania i wsparcia doradczego.
Bezpieczna Unia
Na bezpieczeństwo Europy wpływa znacznie więcej czynników niż tylko tradycyjna obrona. Niezależnie od tego, czy są to cyberataki na centra logistyczne, zewnętrzne ingerencje w procesy demokratyczne czy też brutalny ekstremizm, zagrożenia, przed którymi stoimy, są często specjalnie stworzone do działania poniżej progu konfliktu zbrojnego.
Przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym
Jednym z najszybciej rosnących wyzwań w zakresie bezpieczeństwa, przed którymi stoi Europa, są drony. W ciągu ostatniego roku wtargnięcia dronów spowodowały, że obywatele Unii musieli udawać się do schronów i wstrzymywane były loty. UE stara się przeciwdziałać temu zagrożeniu na wiele sposobów:
W Europie obserwuje się też gwałtowny wzrost szkodliwych działań w cyberprzestrzeni – codziennie dochodzi do cyberataków na podstawowe usługi, przedsiębiorstwa i organy publiczne. Aby rozwiązać ten problem, Komisja przeprowadziła rewizję aktu o cyberbezpieczeństwie. Ma to zapewnić cyberbezpieczeństwo produktów wprowadzanych na europejski rynek już na etapie projektowania i wyeliminować luki w zabezpieczeniach krytycznych łańcuchów dostaw ICT.
Jednocześnie w planie działania UE w zakresie cyberbezpieczeństwa i sztucznej inteligencji zajęliśmy się kwestią ryzyka, jakie dla cyberbezpieczeństwa stwarzają najbardziej zaawansowane modele AI.
Walka z terroryzmem i radykalizacją postaw
Zagrożenie terroryzmem i brutalnym ekstremizmem stale się zmienia. Grupy terrorystyczne w coraz większym stopniu korzystają z technologii cyfrowych, mediów społecznościowych, sztucznej inteligencji i kryptowalut do rekrutacji oraz finansowania i organizowania swojej działalności. W ramach programu ProtectEU na rzecz zapobiegania terroryzmowi i zwalczania tego zjawiska Europa zacieśnia współpracę między organami ścigania, usprawnia wymianę danych wywiadowczych, zwalcza finansowanie terroryzmu i opracowuje nowe narzędzia służące wykrywaniu radykalizacji postaw i zapobieganiu jej, zanim doprowadzi ona do przemocy.
Walka z przestępczością zorganizowaną
Siatki przestępcze zajmujące się nielegalnym handlem narkotykami, przemytem broni palnej, praniem pieniędzy i cyberprzestępczością działają ponad granicami i w coraz większym stopniu korzystają z technologii cyfrowych do zwiększania swojego zasięgu. Komisja odpowiedziała na te zagrożenia, nasilając działania na wielu frontach:
Wspólne przeciwdziałanie klęskom żywiołowym
Latem tego roku Europa ponownie ucierpiała z powodu niszczycielskich pożarów roślinności, dotkliwych susz i bezprecedensowych powodzi. Wyjątkowo poważne tego lata były pożary roślinności. Do połowy sierpnia pożary zniszczyły obszar ponad dwukrotnie większy niż wynosi średnia dla tej pory roku.
Jeszcze przed nadejściem lata rozmieszczono wstępnie setki strażaków i wiele sprzętu do gaszenia pożarów w najbardziej zagrożonych krajach. Od tego czasu na wniosek dziewięciu państw dotkniętych pożarami uruchomiono Unijny Mechanizm Ochrony Ludności 11 razy, w tym po raz pierwszy w historii z powodu pożarów roślinności w Belgii i Niderlandach.
Bezpieczne granice zewnętrzne
Wysoki poziom bezpieczeństwa wymaga bezpiecznych granic zewnętrznych. Europa buduje zrównoważony system migracyjny i azylowy, który łączy humanitaryzm z odpowiedzialnością oraz solidarność z bezpieczeństwem. System sprawiedliwy i stanowczy. Buduje również bardziej skuteczny system zarządzania granicami.
Przepisy paktu o migracji i azylu weszły w życie w czerwcu 2026 r., co oznacza, że Europa dysponuje obecnie wspólnymi ramami umożliwiającymi zarządzanie migracją w sposób sprawiedliwy, uporządkowany i oparty na solidarności między krajami UE.
Wersja tekstowa
Wspólny unijny system zarządzania migracją
Bezpieczne granice zewnętrzne
- Rzetelna kontrola przesiewowa
- Baza danych dotyczących azylu i migracji – Eurodac
- Procedura graniczna i powroty
- Protokoły postępowania w sytuacji kryzysowej i działanie przeciwko instrumentalizacji
Szybkie i skuteczne procedury
- Przejrzyste przepisy dotyczące azylu
- Gwarantowanie praw człowieka
- Unijne standardy w zakresie kwalifikacji do statusu uchodźcy
- Zapobieganie nadużyciom
Skuteczny system solidarności i odpowiedzialności
- Stałe ramy solidarności
- Wsparcie operacyjne i finansowe
- Bardziej przejrzysty podział odpowiedzialności w związku z rozpatrywaniem wniosków o udzielenie azylu
- Zapobieganie wtórnym przepływom
Uwzględnienie kwestii migracji w partnerstwach międzynarodowych
- Zapobieganie wyjazdom o nieuregulowanym charakterze
- Walka z przemytem migrantów
- Współpraca w zakresie readmisji
- Promowanie legalnych dróg migracji
W lipcu 2026 r. Komisja zaproponowała również nowy system sankcji w celu zwalczania ryzyka przemytu migrantów i innych nielegalnych działań prowadzonych poza Unią.
Tego lata, kiedy tysiące nielegalnych migrantów próbowało przedostać się do Ceuty z Maroka, Komisja zaoferowała Hiszpanii wsparcie finansowe i operacyjne od pierwszego dnia. Chociaż sytuacja jest nadal trudna, udało się uniknąć nowych nielegalnych prób przekroczenia granicy. Współpraca Komisji z Meta, TikTokiem i niezależnymi weryfikatorami informacji odegrała zasadniczą rolę w zapobieganiu rozpowszechniania dezinformacji przez siatki przestępcze. Podwoiliśmy również wysiłki na rzecz zwalczania przemytu migrantów.
W kwietniu 2026 r. zaczęto wdrażać nowy system wjazdu/wyjazdu, który zapewnia bardziej wiarygodne informacje na temat obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne Europy i wzmacnia kontrole bezpieczeństwa. Jednocześnie pierwsza w historii strategia UE w zakresie polityki wizowej wzmacnia kontrolę bezpieczeństwa osób, które chcą wjechać do UE, a jednocześnie pomoże przyciągnąć wykwalifikowanych pracowników, których Europa potrzebuje, aby się rozwijać.
Unia dla wszystkich
Ostatnie lata były trudne dla wielu europejskich gospodarstw domowych. Wysoką inflację, rosnące koszty mieszkań i presję na rodzinne budżety odczuły gospodarstwa domowe w całej Unii. Rozwiązanie tych problemów to nie tylko kwestia sprawiedliwości społecznej – ma to również zasadnicze znaczenie dla konkurencyjności Europy.
Przeciwdziałanie wzrostowi kosztów utrzymania
W całej Unii Europejskiej co piąta osoba jest zagrożona ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. W pierwszej w historii strategii UE na rzecz walki z ubóstwem nakreślono długoterminowy plan działania na rzecz wyeliminowania ubóstwa do 2050 r. Wzmocniono również europejską gwarancję dla dzieci, aby zapewnić każdemu dziecku dostęp do usług i wsparcia, których potrzebuje do rozwoju, niezależnie od swojego pochodzenia lub sytuacji.
Nigdzie wzrost cen nie jest odczuwalny bardziej bezpośrednio niż w mieszkalnictwie. Bezpieczne i przystępne cenowo mieszkanie jest podstawą, na której ludzie budują swoje życie. Właśnie dlatego kwestia przystępnych cenowo mieszkań należy do priorytetów UE. Aby rozwiązać ten problem, Komisja:
Wersja tekstowa
Europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań
- 60 % – Wzrost cen nieruchomości mieszkalnych w całej UE w latach 2013–2024, szybszy niż wzrost dochodów gospodarstw domowych
- 20 % – Wzrost średnich czynszów w tym samym okresie
- 22 % – Spadek liczby pozwoleń na budowę budynków mieszkalnych od 2021 r.
Cele europejskiego planu na rzecz przystępnych cenowo mieszkań:
- Ograniczyć formalności administracyjne w celu zwiększenia podaży mieszkań
- Zwiększyć wydajność i innowacyjność w budownictwie
- Uruchomić inwestycje publiczne i prywatne, m.in. przez zmianę zasad pomocy państwa
- Przeciwdziałać spekulacjom na rynku mieszkaniowym
- Rozwiązać problem krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych na obszarach dotkniętych problemami mieszkaniowymi
- Wspierać osoby najbardziej dotknięte kryzysem, takie jak osoby bezdomne i młodzi ludzie
Gospodarstwa domowe nadal odczuwają skutki kryzysu energetycznego, którego źródło znajduje się poza naszymi granicami. Za pośrednictwem pakietu energetycznego dla obywateli Unia Europejska wzmacnia ochronę konsumentów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, pomaga zapobiegać odłączaniu prądu, zwiększa przejrzystość i daje gospodarstwom domowym większą kontrolę nad wyborami energetycznymi i rachunkami za energię.
Ochrona konsumentów
Europejscy konsumenci korzystają z jednego z najwyższych poziomów ochrony na świecie, jednak gwałtowny rozwój usług cyfrowych i handlu elektronicznego stworzył nowe wyzwania. Dzięki programowi na rzecz konsumentów 2030 Europa zwiększa ochronę konsumentów, także w internecie, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i konsumentów podatnych na zagrożenia:
Nowe przepisy celne, w tym cło w wysokości 3 euro od paczek spoza UE o wartości poniżej 150 euro, pomagają stworzyć równe warunki działania dla platform internetowych i tradycyjnych detalistów oraz zapewnić, by produkty sprzedawane w Europie spełniały normy, których oczekują konsumenci.
Łatwiejsze podróżowanie koleją
Podróżowanie koleją za granicę wciąż bywa niepotrzebnie skomplikowane. Żeby odbyć podróż obsługiwaną przez wielu przewoźników kolejowych, często trzeba mieć kilka biletów, kupionych za pośrednictwem różnych systemów, a w przypadku utraty połączenia ochrona pasażera jest ograniczona. Ten stan rzeczy zmieni nowa inicjatywa Komisji „Jedna podróż – jeden bilet”, dzięki której pasażerowie będą mogli:
Unia bardziej sprzyjająca włączeniu społecznemu
Każda osoba w Unii Europejskiej powinna czuć się bezpiecznie, żyć z godnością i cieszyć się szacunkiem. Pracujemy nad stworzeniem Unii równości. Równość to nie tylko ochrona praw. To również tworzenie społeczeństw, w których każdy może w pełni uczestniczyć w życiu społecznym i czuć, że jest jego częścią. W ciągu ostatniego roku Komisja przedstawiła kilka ważnych nowych strategii.
- Październik 2025 r.Strategia na rzecz równości osób LGBTIQ+ na lata 2026–2030
Ma wzmocnić ochronę przed dyskryminacją, wspierać równe prawa w całej Unii i ułatwiać współpracę UE z państwami członkowskimi, aby stworzyć bezpieczniejsze i bardziej inkluzywne społeczeństwa.
- Styczeń 2026 r.Unijna strategia przeciwdziałania rasizmowi na lata 2026–2030
Ma usprawnić działania na rzecz zwalczania dyskryminacji strukturalnej, skuteczniejszego egzekwowania przepisów dotyczących przestępstw z nienawiści i nawoływania do nienawiści, a także na rzecz zapewnienia, by przeciwdziałanie rasizmowi było uwzględniane w całym procesie kształtowania polityki.
- Marzec 2026 r.Pierwsza w historii strategia na rzecz sprawiedliwości międzypokoleniowej
Ma zapewnić, by obecne decyzje polityczne uwzględniały w równym stopniu ludzi młodych i przyszłe pokolenia.
- Marzec 2026 r.Strategia na rzecz równouprawnienia płci
Ma na celu wyeliminowanie barier, które utrzymują się w edukacji, opiece zdrowotnej, zatrudnieniu i życiu publicznym, oraz rozwiązanie nowych problemów, takich jak przemoc w sieci i stronniczość w systemach sztucznej inteligencji.
W marcu 2026 r. Komisja mianowała Mairead McGuinness specjalną wysłanniczką ds. wolności religii lub przekonań poza UE. W ubiegłym roku Komisja kontynuowała również prace nad wdrożeniem strategii UE w sprawie zwalczania antysemityzmu na lata 2021–2030 oraz strategii na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030.
Na tej stronie przedstawiono jedynie wybrane osiągnięcia z ostatniego roku.
Więcej informacji można znaleźć w broszurze (PDF).
Ostatnia aktualizacja strony: 11 września 2026




