Jakie działania podejmuje UE?
Przeciwdziałanie zmianom klimatu ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa i dobrobytu w Europie i na świecie. Dlatego UE zamierza do 2050 r. stać się pierwszym na świecie kontynentem neutralnym dla klimatu. Działania w dziedzinie klimatu to dużo więcej niż obniżenie emisji gazów cieplarnianych: nasze inicjatywy pobudzają innowacje i konkurencyjność europejskiego przemysłu, wspierają czysty wzrost gospodarczy, zwiększają bezpieczeństwo i podnoszą odporność. UE współpracuje z państwami członkowskimi w celu pobudzenia i realizacji sprawiedliwej społecznie transformacji, która przyniesie korzyści wszystkim Europejczykom.
Główne cele polityki klimatycznej UE:
- dekarbonizacja i ograniczenie emisji w celu zwiększenia konkurencyjności europejskiej gospodarki
- włączenie działań w dziedzinie klimatu do wszystkich obszarów polityki UE
- pobudzanie innowacji poprzez badania naukowe i inwestycje
- dobro ludzi na pierwszym miejscu w procesie czystej i sprawiedliwej transformacji
- upodmiotowienie społeczności w procesie adaptacji do skutków zmian klimatu i budowania odporności na te zmiany
- rola lidera w globalnych działaniach na rzecz łagodzenia zmiany klimatu, przystosowania się do niej i finansowania.
Fakty i liczby
Obszary działania
Cele i przepisy, dzięki którym UE będzie neutralna dla klimatu
Gotowość na skutki zmian klimatu teraz i w przyszłości
Wspólne działania w obliczu kryzysu klimatu i środowiska
System „limit i handel” metodą racjonalnego ograniczania emisji
Wykorzystanie technologii do redukcji emisji CO<sub>2</sub> w przemyśle
Redukcja emisji silnych gazów cieplarnianych
Usuwanie CO<sub>2</sub> z atmosfery i długoterminowe składowanie
Zrównoważone i przyjazne dla klimatu użytkowanie gruntów
Mniejsze emisje na drodze, na morzu i w powietrzu
Mniej substancji zubożających warstwę ozonową
Najważniejsze osiągnięcia
- W 2023 r. emisje gazów cieplarnianych w UE były o 37 proc. niższe niż w 1990 r., głównie ze względu na wzrost udziału energii ze źródeł odnawialnych. Oznacza to, że UE będzie zdolna do osiągnięcia celu klimatycznego na 2030 r., jakim jest ograniczenie emisji o co najmniej 55 proc.
- W latach 2022–2023 emisje z produkcji energii elektrycznej i ogrzewania zmniejszyły się o 24 proc. dzięki większej produkcji energii wiatrowej i słonecznej oraz odejściu od węgla.
- Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) odgrywa kluczową rolę, ponieważ zanieczyszczający płaci za swoje emisje gazów cieplarnianych oraz czystsze alternatywy i generuje dochody na finansowanie zielonej transformacji. Do 2023 r. dzięki temu systemowi emisje z elektrowni i zakładów przemysłowych zmniejszyły się o około 47 proc. w porównaniu z 2005 r.
- Aby chronić ludzi przed częstszymi ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, takimi jak fale upałów, susze i powodzie, unijna strategia adaptacyjna do zmiany klimatu zakłada inteligentniejsze, szybsze i skuteczniejsze działania.
- Fundusz innowacyjny jest jednym z największych na świecie programów finansowania wspierających neutralne emisyjnie i innowacyjne technologie. Pomaga on obniżać emisyjność europejskiego przemysłu, a jednocześnie wspiera jego konkurencyjność. Jest finansowany z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) i w latach 2020–2030 zapewni około 40 mld euro, w oparciu o opłatę za emisję gazów cieplarnianych w wysokości 75 euro za tonę CO2.
- Zmiany klimatu są zjawiskiem globalnym, a ograniczenie emisji w samej UE nie wystarczy, by je wyeliminować. Dlatego też UE promuje na całym świecie działania w dziedzinie klimatu, zwłaszcza poprzez udział w konferencji klimatycznej ONZ (COP).
- Aby osiągnąć neutralność klimatyczną w skali świata, Komisja Europejska aktywnie uczestniczy w wielostronnych negocjacjach Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu podczas corocznych konferencji stron (Conferences of the Parties – COP). UE pomaga w realizacji najważniejszych celów pośrednich, w tym porozumienia paryskiego, i w pozyskiwaniu dalszych funduszy na pomoc dla krajów rozwijających się w trudnej sytuacji.
- UE, jej kraje członkowskie i Europejski Bank Inwestycyjny przekazują krajom rozwijającym się najwięcej funduszy publicznych na działania związane ze zmianą klimatu. Na COP 29 w Baku kraje zgodziły się pomnożyć przez dwa swoje nakłady na działania w dziedzinie zmian klimatu, tak aby do 2030 r. kwota finansowania osiągnęła 200 mld dolarów rocznie. Porozumienie zostało zawarte w ramach nowego zbiorowego celu ilościowego dotyczącego finansowania działań związanych z klimatem.
W centrum uwagi
Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) bardzo pomaga zmniejszyć zużycie paliw kopalnych, bardziej się uniezależnić od importu i realizować duże inwestycje w czystą energię. Jednak w sytuacji, w której dochodzi do większych wahań cen oraz do napięć geopolitycznych, system wymaga modernizacji i uelastycznienia.
Komisja zapowiedziała, że ulepszy EU ETS, wprowadzając rezerwę stabilności rynkowej, która zapewni sprawne funkcjonowanie rynku uprawnień do emisji.
Zaproponowana zmiana polega na tym, że nadmiarowe uprawnienia nie będą automatycznie unieważniane, co pozwoli zachować je jako rezerwę i zwiększyć stabilność na rynku. Dzięki temu będziemy mogli skuteczniej reagować na zmiany na rynku, na przykład ewentualny deficyt podaży w nadchodzących dziesięcioleciach.
Ostatnia aktualizacja strony: 22 maja 2026