Jakie działania podejmuje UE?
Wbrew pozorom odległa przestrzeń kosmiczna jest na wyciągnięcie ręki – towarzyszy nam na co dzień w postaci technologii, danych i usług. Rozwiązania oparte na technologii kosmicznej odgrywają kluczową rolę we współczesnym społeczeństwie. To dzięki niej możemy korzystać z nawigacji w smartfonach lub samochodach, oglądać telewizję satelitarną, wspierać rolników w optymalizacji upraw, monitorować zmianę klimatu i strzec naszych granic. Celem unijnej polityki przestrzeni kosmicznej jest pobudzenie europejskich innowacji technologicznych, tworzenie miejsc pracy i zwiększenie konkurencyjności gospodarczej, a także maksymalizacja korzyści dla europejskich obywateli i społeczeństw.
Główne cele unijnej polityki przestrzeni kosmicznej:
- zwiększenie efektywności rolnictwa i rybołówstwa w celu poprawy bezpieczeństwa żywnościowego przy jednoczesnej ochronie środowiska
- lepsze reagowanie kryzysowe poprzez skrócenie czasu reakcji w sytuacjach nadzwyczajnych z wykorzystaniem obrazów szkód w czasie zbliżonym do rzeczywistego i bezpiecznej łączności satelitarnej, gdy sieci naziemne są uszkodzone lub nie nadają się do użytku
- ochrona środowiska i przeciwdziałanie zmianie klimatu poprzez satelitarne monitorowanie czynników zanieczyszczenia powietrza, gazów cieplarnianych, warstwy ozonowej oraz ich wpływu na jakość wody i zasoby naturalne
- zwiększenie bezpieczeństwa poprzez wykrywanie nielegalnej imigracji, zwalczanie piractwa na morzu i zapobieganie przestępczości transgranicznej, a także poprzez skuteczniejsze ściganie przestępstw dzięki danym satelitarnym i większym zdolnościom komunikacyjnym
- optymalizacja transportu w miastach, portach, portach lotniczych i innych węzłach logistycznych dzięki sprawniejszemu zarządzaniu flotą, lepszej identyfikowalności statków i skuteczniejszemu zapobieganiu kolizjom
- pobudzenie gospodarki poprzez tworzenie atrakcyjnych miejsc pracy, poprawę konkurencyjności, wspieranie innowacji i poprawę jakości życia Europejczyków.
Najważniejsze dane
Obszary działania
Globalny system nawigacji satelitarnej (GNSS) służący do pozycjonowania, nawigacji i synchronizacji czasu
Europejski system wspomagania satelitarnego umożliwiający wykorzystanie sygnałów GNSS do celów aplikacji służących bezpieczeństwu w lotnictwie
Europejski system satelitarny służący obserwacji Ziemi i monitorowaniu w oparciu o dane satelitarne i dane niekosmiczne
Monitorowanie i ochrona aktywów kosmicznych
Bezpieczne systemy łączności satelitarnej
Łączność satelitarna dla organów publicznych
Inicjatywa wspierająca europejskich przedsiębiorców, przedsiębiorstwa typu start-up i MŚP w przemyśle kosmicznym
Różne programy wspierające badania naukowe i innowacje w przestrzeni kosmicznej
Najważniejsze osiągnięcia
- W 2024 r. roczny obrót europejskiego przemysłu kosmicznego wyniósł 8,8 mld euro. Zatrudnienie w sektorze osiągnęło rekordowo wysoki poziom (prawie 66 tys. miejsc pracy), w dużej mierze dzięki przedsiębiorstwom typu start-up. W ciągu ostatnich 20 lat Europa podwoiła swoją siłę roboczą w sektorze kosmicznym.
- Inicjatywa dotycząca przedsiębiorczości w przemyśle kosmicznym „CASSINI” skutecznie wsparła i przyspieszyła rozwój dziesiątek europejskich przedsiębiorstw typu start-up i MŚP w przemyśle kosmicznym. Dzięki funduszowi na rzecz wzrostu o wartości 1 mld euro innowacyjne przedsiębiorstwa miały dostęp do niezbędnego kapitału, a także do oferty szkoleń w zakresie umiejętności, możliwości tworzenia sieci kontaktów i podejmowania współpracy.
- Copernicus codziennie produkuje kilkanaście terabajtów danych z obserwacji Ziemi, co czyni go największym na świecie dostawcą danych tego typu. Dzięki polityce otwartych danych realizowanej przez program Copernicus dostęp do tych cennych informacji, korzystanie z nich i ich wymiana są darmowe.
- Z Copernicusa korzystają setki tysięcy użytkowników na całym świecie. Na przykład baza danych klimatycznych ma ponad 250 tys. zarejestrowanych użytkowników, a przy tym stanowi niewielką część rozległego ekosystemu programu Copernicus.
- EGNOS zapewnia lepszy, bezpieczniejszy i bardziej odporny na zakłócenia sygnał satelitarny odpowiedni do zastosowań krytycznych, np. w lotnictwie cywilnym. Ponad 500 portów lotniczych w całej Europie korzysta z EGNOS do bezpiecznego kierowania lądujących statków powietrznych.
- Galileo może uratować życie. System działa w większości krajów UE i włącza się automatycznie w momencie wyboru numeru alarmowego 112 na telefonie komórkowym. Dzięki dyrektywie w sprawie eCall Galileo pomaga zlokalizować ofiary wypadków samochodowych. Satelity odbierają sygnał z nadajników awaryjnych, powiadamiają służby i przekazują dokładną lokalizację pojazdów do ośrodków ratunkowych. W samym 2023 r. dzięki systemowi Galileo pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych uzyskało ok. 1,4 tys. osób w całej UE.
- Galileo obsługuje nawigację w ponad 2,5 mld smartfonów, pomagając użytkownikom w znalezieniu drogi, zamówieniu jedzenia lub zaplanowaniu wędrówki w górach. Zasięg Galileo ma charakter globalny i obejmuje ląd, morze i powietrze.
- Aby zwiększyć bezpieczeństwo, Komisja Europejska i Agencja Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego uruchomiły unijny ośrodek wymiany i analizy informacji dotyczących przestrzeni kosmicznej. Inicjatywa skupia unijne i norweskie przedsiębiorstwa kosmiczne, a jej celem jest zwiększenie odporności i przeciwdziałanie pojawiającym się zagrożeniom.
- Unijny system obserwacji i śledzenia obiektów kosmicznych (EU SST) pomaga zapobiegać kolizjom ponad 550 satelitów ze śmieciami kosmicznymi lub innymi satelitami na całym świecie. Usługi te są świadczone podmiotom z UE i spoza niej przez całą dobę siedem dni w tygodniu przez partnerstwo UE ds. SST i punkt kontaktowy EUSPA ds. SST.
W centrum uwagi
Komisja Europejska zaproponowała nowe ambitne działania, które uczynią europejski sektor kosmiczny czystszym, bezpieczniejszym i bardziej konkurencyjnym. Europejskie przepisy dotyczące przestrzeni kosmicznej są obecnie rozdrobnione, co ogranicza innowacje i nasz udział w rynku oraz generuje dodatkowe koszty. Wprowadzenie wspólnych przepisów unijnych pozwoliłoby zadbać o sektor kosmiczny w kwestiach takich jak bezpieczeństwo, odporność i odpowiedzialność za środowisko i jednocześnie wsparłoby rozwój przedsiębiorstw i ich zagraniczną ekspansję.
Ostatnia aktualizacja strony: 18 maja 2026