Przejdź do treści głównej
Symbol graficzny Komisji Europejskiej
Komisja Europejska

Zapewnienie Europie niezależności

W coraz bardziej podzielonym świecie Europa musi wziąć na siebie większą odpowiedzialność za swoją przyszłość. Z okazji orędzia o stanie Unii w 2026 r. przyjrzyjmy się, w jaki sposób ten ambitny cel wyznaczał kierunek prac Komisji w ostatnim roku i na co przekłada się w praktyce.

Silna Europa w niestabilnym świecie
Wprowadzenie

W ciągu ostatniego roku Europa pozostała niezachwiana w coraz bardziej niestabilnym świecie. W obliczu rosnących zagrożeń dla bezpieczeństwa, wykorzystywania zależności gospodarczych jako broni i skutków konfliktów poza naszymi granicami Unia podejmowała dalsze wysiłki dla dobra wspólnego poprzez: 

  • podpisanie nowych ważnych umów handlowych na trzech kontynentach 
  • zapewnianie niesłabnącego poparcia dla Ukrainy 
  • tworzenie nowych partnerstw chroniących interesy Europy i promujących jej wartości 
  • utrzymanie roli lidera w wielu obszarach, od działań w dziedzinie klimatu po ochronę zdrowia na świecie. 

Europa pokazuje, że możliwa jest inna droga: połączenie siły i partnerstwa oraz niezależności i otwartości. 

Siła w różnorodności – europejski program rozwoju handlu

Dobrobyt Europy zależy od międzynarodowego handlu. Dlatego w ostatnim roku, w trosce o dywersyfikację partnerstw, wzmocnienie łańcuchów dostaw i ograniczenie zależności gospodarczych, UE skierowała swoją uwagę na zewnątrz, a nie do wewnątrz. Umocniła również swoją pozycję zaufanego partnera długoterminowego, oferującego odporność i przewidywalność w niepewnych czasach.

Państwa, które zawarły umowy handlowe z UE

UE zawarła do tej pory 45 umów handlowych obejmujących 81 krajów. Dzięki tym umowom około 712 tys. europejskich przedsiębiorstw, które eksportują towary i usługi poza granice Unii, może zaoszczędzić około 25 mld euro rocznie.

W tym roku UE podpisała umowy o wolnym handlu lub zakończyła negocjacje z następującymi krajami:

Poczyniła również postępy w negocjacjach z następującymi krajami: 

  • Tajlandia

  • Malezja

  • Filipiny

  • Zjednoczone Emiraty Arabskie

Współpraca z grupami regionalnymi o szerszym zasięgu, takimi jak Partnerstwo Transpacyficzne, zwiększa też wpływy Europy na najszybciej rozwijających się rynkach na świecie.

Stosunki handlowe UE–USA

Transatlantyckie stosunki handlowe wciąż mają największe globalne znaczenie. Na trasie między UE a Stanami Zjednoczonymi każdego dnia Atlantyk pokonują towary i usługi o wartości 4,9 mld euro. Europa nadal dąży do zagwarantowania stabilnych stosunków, które chronią interesy europejskich przedsiębiorstw i pracowników. Ściśle współpracuje też ze Stanami Zjednoczonymi i innymi partnerami nad inicjatywą „Pax Silica”, mającą na celu wzmocnienie koordynacji w zakresie krytycznych łańcuchów dostaw dla AI, a także półprzewodników i zaawansowanych technologii.

Wzmocnienie bezpieczeństwa gospodarczego

Handel, inwestycje i dostęp do zasobów krytycznych są coraz częściej wykorzystywane jako narzędzia geopolityczne. Europa reaguje, tworząc kompleksowy zestaw instrumentów służący przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom handlowym, wrogim inwestycjom, wymuszeniom ekonomicznym, zakłóceniom na rynku oraz globalnej nadwyżce mocy produkcyjnych. W grudniu 2025 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie wzmocnienia bezpieczeństwa gospodarczego Europy. W ten sposób UE pokazuje, że w sytuacji zagrożenia przemysłu, pracowników i bezpieczeństwa gospodarczego jest gotowa korzystać z tych instrumentów. 

Wersja tekstowa

Surowce krytyczne i RESourceEU

Bezpieczny i niezawodny dostęp do surowców, których potrzebuje gospodarka europejska

  • 34 surowce uznane za surowce krytyczne, np. gal, german, mangan i grafit naturalny
  • 47 projektów strategicznych w UE oraz 13 projektów poza UE wybranych do ukierunkowanego wsparcia na podstawie aktu w sprawie surowców krytycznych
  • Umowy z państwami trzecimi na rzecz bezpieczniejszego dostępu do surowców, w tym pierwsze czyste partnerstwo handlowo-inwestycyjne z Republiką Południowej Afryki oraz umowa handlowa z Australią
  • Plan działania RESourceEU mający na celu zmniejszenie zależności w zakresie metali ziem rzadkich, surowców wykorzystywanych do produkcji baterii i surowców stosowanych w przemyśle obronnym nawet o 50 % do 2029 r.
  • 3 mld € uruchomione w ciągu roku na wsparcie projektów strategicznych
  • Utworzenie Centrum Surowców Krytycznych w celu promowania dywersyfikacji i odporności łańcuchów wartości

Państwa, które zawarły umowy o handlu cyfrowym z UE

Ponad 60 proc. światowego PKB jest powiązane z transakcjami cyfrowymi, w związku z czym Europa rozszerza partnerstwa w zakresie handlu cyfrowego. W lutym weszła w życie umowa o handlu cyfrowym z Singapurem, w czerwcu została podpisana podobna umowa z Republiką Korei, a w marcu rozpoczęły się negocjacje z Kanadą. Odrębna umowa została zawarta z Brazylią, aby zapewnić bezpieczny przepływ danych między UE a tym krajem.


Silna i wolna Ukraina

Rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie trwa już piąty rok, a Ukraina nie tylko jest w stanie się bronić, ale także tworzy warunki do podjęcia rozmów pokojowych z jak najsilniejszej pozycji. Jest to możliwe przede wszystkim dzięki odwadze i determinacji narodu ukraińskiego. Przyczynia się do tego jednak również niezachwiane wsparcie ze strony Europy, która jest głównym darczyńcą pomocy dla Ukrainy.

Pomoc wojskowa ze strony UE

UE udziela Ukrainie największego wsparcia wojskowego. Do tej pory uruchomiła 89,7 mld euro na wzmocnienie zdolności obronnych tego kraju. W ramach europejskiej misji w zakresie pomocy wojskowej przeszkolono prawie 97 tys. osób wchodzących w skład sił zbrojnych Ukrainy. Z kolei w ramach Programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego Europa pomaga wesprzeć bazę technologiczno-przemysłową sektora obronnego Ukrainy i dokonać jej integracji z bazą europejską.

W lipcu 2026 r. UE podpisała nowe partnerstwo na rzecz przemysłu obronnego, co stanowi ważny krok na drodze do integracji obu sektorów obronnych. Zainicjowała również umowę między UE a Ukrainą w sprawie dronów w celu zacieśnienia współpracy w zakresie technologii rozwoju dronów i ich zwalczania. 

Sankcje

Do tej pory UE zatwierdziła 21 pakietów sankcji wymierzonych w Rosję i jej zwolenników. Sankcje te wywierają presję na rosyjską gospodarkę i ograniczają zdolności Rosji do prowadzenia wojny.

Wersja tekstowa

21 pakietów sankcji

Zwiększenie presji gospodarczej na Rosję

  • Flota cieni – Ponad 600 statków umieszczonych w wykazie jako część rosyjskiej floty cieni podlega zakazom dostępu do portów i świadczenia usług
  • Rosyjskie aktywa – Immobilizowano aktywa rosyjskiego banku centralnego o wartości 210 mld euro
  • Wykazy osób i podmiotów objętych sankcjami – Immobilizowano aktywa ponad 2,9 tys. osób i podmiotów. Osoby objęte sankcjami podlegają również zakazowi podróżowania
  • Przychody z ropy naftowej – Zakaz importu ropy naftowej transportowanej drogą morską i pułap ceny ropy naftowej w celu obniżenia dochodów Rosji z eksportu energii. Przegląd pułapu cenowego został zawieszony do lipca 2027 r.
  • Import gazu – Zakaz importu rosyjskiego LNG od stycznia 2027 r. i importu gazu rurociągowego od jesieni 2027 r.
  • Finanse, handel i propaganda – Zakazy dotyczące ponad 100 rosyjskich banków, ponad 20 rosyjskich mediów propagandowych oraz handlu różnymi towarami podwójnego zastosowania i technologiami krytycznymi

Obchodzenie środków
Działania skupione na zwalczaniu uchylania się od sankcji i obchodzenia środków

Dążenie do sprawiedliwości dla Ukrainy i ochrona osób uciekających przed wojną

UE dołączyła do Specjalnego Trybunału ds. Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie, który będzie mógł ścigać przywódców politycznych i wojskowych odpowiedzialnych za zbrodnię agresji przeciwko Ukrainie. W maju 2026 r. Komisja Europejska ratyfikowała, jako członek założyciel, konwencję ustanawiającą Międzynarodową Komisję ds. Roszczeń dla Ukrainy. Organ ten oceni i określi odszkodowanie dla ofiar wojny.

Należy zadbać o to, by każde ukraińskie dziecko przymusowo przewiezione do Rosji powróciło do swojej rodziny. UE przystąpiła do Międzynarodowej Koalicji na rzecz Powrotu Ukraińskich Dzieci, a w maju 2026 r. Komisja Europejska, wspólnie z Ukrainą i Kanadą, zorganizowała spotkanie wysokiego szczebla, aby uznać tę kwestię za jeden z priorytetów światowych działań.

Kraje UE postanowiły również przedłużyć do 4 marca 2028 r. tymczasową ochronę dla osób uciekających przed wojną. 

Wsparcie bezpieczeństwa energetycznego Ukrainy 

Od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę UE udzieliła Ukrainie wsparcia na rzecz bezpieczeństwa energetycznego w wysokości ponad 4 mld euro. 24 lutego 2026 r. przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen zapowiedziała dodatkowy pakiet o wartości 920 mln euro na okres zimowy 2026/2027, aby zapewnić niezbędne wsparcie na rzecz wytwarzania energii, odporności sieci, efektywności energetycznej i dostaw ciepła.

  • Naprawa

    Naprawa elektrowni i dostarczenie większej ilości sprzętu, aby pokryć 15 % potrzeb Ukrainy

  • Odbudowa

    Zwiększenie eksportu energii elektrycznej z UE, aby zaspokoić 12 % potrzeb Ukrainy

  • Ponowny start

    Zwiększenie zdecentralizowanej produkcji energii, w tym dostaw paneli słonecznych do szpitali


Polityka rozszerzenia – dokończenie budowy Unii

W coraz bardziej niebezpiecznym i podzielonym świecie bezpieczeństwo Europy zależy od stabilności krajów z nią sąsiadujących. Podstawą jest tutaj unijna polityka rozszerzenia. Rozszerzenie zawsze będzie procesem opartym na stopniowych osiągnięciach – UE jest zdecydowana zapewnić krajom kandydującym pełne wsparcie na drodze do członkostwa.

  • Ukraina i Mołdawia

    Latem tego roku UE otworzyła pierwsze dwa klastry negocjacji akcesyjnych zarówno z Ukrainą, jak i Mołdawią. Skoncentrowano się na kwestiach podstawowych, w tym praworządności, oraz na stosunkach zewnętrznych.

    W czerwcu 2026 r. odbył się drugi szczyt UE–Mołdawia, na którym podkreślono niezwykłe postępy tego kraju na drodze do przystąpienia do UE.

  • Bałkany Zachodnie

    Poczyniono również postępy w negocjacjach z krajami kandydującymi z Bałkanów Zachodnich. Państwa członkowskie UE zgodziły się rozpocząć prace nad traktatem akcesyjnym z Czarnogórą.

    Równolegle do negocjacji Unia inicjuje inwestycje i reformy za pomocą specjalnych planów wzrostu gospodarczego. Cztery państwa Bałkanów Zachodnich oraz Mołdawia przystąpiły ponadto do jednolitego obszaru płatności w euro.

    UE prowadzi również negocjacje w sprawie przystąpienia Bałkanów Zachodnich do europejskiej strefy roamingowej, tak aby osoby podróżujące między Unią a tym regionem mogły korzystać z usług roamingowych według stawek krajowych.

    Albania osiągnęła kamień milowy, gdyż w lipcu 2026 r. zamknęła pierwsze trzy rozdziały negocjacyjne. 

    Jednocześnie UE kontynuuje współpracę z Bośnią i Hercegowiną, Kosowem, Macedonią Północną i Serbią, aby wspierać te państwa na drodze do integracji europejskiej.

  • Gruzja

    Europa jest i pozostanie zaangażowana we wspieranie uzasadnionych europejskich aspiracji narodu gruzińskiego. W związku z ciągłymi naruszeniami demokracji i praw podstawowych przez władze Gruzji Komisja zawiesiła w marcu 2026 r. ruch bezwizowy dla posiadaczy gruzińskich paszportów dyplomatycznych i urzędowych. Decyzja ta nie dotyczy zwykłych obywateli.


Zapewnienie stabilności w szerszym sąsiedztwie i wspieranie pokoju na Bliskim Wschodzie

Od Afryki Północnej po Kaukaz Południowy Europa zacieśnia współpracę partnerską, aby zapewnić stabilność i stworzyć nowe możliwości gospodarcze.

  • Arabia Saudyjska i Azerbejdżan

    UE była gospodarzem pierwszego w historii szczytu z Armenią, poświęconego wspieraniu pokoju i stabilności w regionie. Zainicjowała również partnerstwo UE–Armenia na rzecz konektywności, aby wesprzeć rozwój połączeń transportowych, energetycznych i cyfrowych. W lipcu 2026 r. przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen odwiedziła Armenię i Azerbejdżan, aby pokazać poparcie Europy dla pokoju i stosunków dobrosąsiedzkich między tymi krajami. 

    Podczas wizyty przewodnicząca ogłosiła nowy pakiet Global Gateway o wartości 200 mln euro na rzecz pokoju przez konektywność na Kaukazie Południowym, a także dodatkowe środki handlowe dla Armenii i partnerstwo UE–Azerbejdżan na rzecz konektywności.   

  • Arktyka

    UE aktualizuje strategię wobec Arktyki i zacieśnia współpracę z państwami i regionami Arktyki. Łączy społeczności za pomocą infrastruktury cyfrowej i buduje partnerstwa, aby odblokować materiały krytyczne, których Europa potrzebuje do przejścia na czystą energię. 

    Europa okazała również pełną solidarność z Grenlandią i Królestwem Danii wobec nieuzasadnionych gróźb pod adresem jej suwerenności. Podczas wizyty na Grenlandii we wrześniu 2026 r. przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen ogłosiła pakiet dotyczący partnerstwa w ramach Global Gateway, który przewiduje przeznaczenie 200 mln euro na inwestycje na Grenlandii. Pozwoli to stworzyć możliwości dla lokalnej ludności, a jednocześnie przyczyni się do zrównoważonego rozwoju, dobrobytu i pokoju w regionie arktycznym.

  • Bliski Wschód

    Na Bliskim Wschodzie ostatni rok był zdominowany przez konflikty i brak stabilności, od Iranu i Zatoki Perskiej po Strefę Gazy i Zachodni Brzeg, Izrael i Liban. Europa potępiła przemoc i zwiększyła swoje zaangażowanie w całym regionie, ściśle współpracując z partnerami, aby wspierać rozwiązania dyplomatyczne i stabilność, wzmacniać więzi gospodarcze i reagować na potrzeby humanitarne.  

    UE pogłębiła współpracę z partnerami z Zatoki Perskiej w odpowiedzi na ataki Iranu i kontynuowała negocjacje handlowe ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. W ostatnich miesiącach tempa nabrały negocjacje w sprawie umów o partnerstwie strategicznym z sześcioma państwami Zatoki Perskiej.

    W styczniu 2026 r. po raz pierwszy od upadku reżimu Baszara al-Asada przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen i przewodniczący Rady António Costa udali się do stolicy Syrii, Damaszku, i spotkali z prezydentem Ahmedem al-Szarą. Było to pierwsze z serii działań, które ożywiły współpracę partnerską z Syrią i zwiększyły wsparcie dla narodu syryjskiego i jego instytucji. 

    Pierwszy szczyt UE–Egipt, który odbył się w październiku 2025 r., służył zacieśnieniu współpracy w zakresie handlu, migracji, energii, inwestycji i wsparcia dla egipskiego programu reform oraz stowarzyszenia tego kraju z programem „Horyzont Europa”. Celem pierwszego szczytu UE–Jordania, który odbył się w styczniu 2026 r., było zacieśnienie współpracy w zakresie odporności gospodarczej, bezpieczeństwa w regionie i wsparcia dla uchodźców.

    UE znacznie zwiększyła wsparcie humanitarne w całym regionie, m.in. udzielając wsparcia w ramach grupy darczyńców dla Palestyny. W ramach inicjatywy Drużyna Gazy Komisja zebrała 883,6 mln euro na wsparcie działań na rzecz wczesnej odbudowy w różnych sektorach z korzyścią dla ludności cywilnej w Strefie Gazy. Nałożyła też sankcje na ekstremistycznych osadników izraelskich odpowiedzialnych za poważne i systematyczne nadużycia wobec Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu. 

  • Region śródziemnomorski

    W listopadzie 2025 r. UE ustanowiła Pakt na rzecz regionu śródziemnomorskiego, aby wspierać pokój, bezpieczeństwo i długoterminową stabilność w regionie. Łączy on UE, kraje UE i partnerów z południowego regionu Morza Śródziemnego, a jego celem jest stworzenie lepiej połączonej, zamożniejszej i bezpieczniejszej wspólnej przestrzeni śródziemnomorskiej. W kwietniu 2026 r. opublikowano pierwszy plan działania w ramach Paktu na rzecz regionu śródziemnomorskiego.


Partnerstwa chroniące interesy Europy i promujące jej wartości

Europa pracuje nad tym, by zapewnić sobie niezależność w kontekście gospodarki światowej. Pragnie tego dokonać nie poprzez izolację, lecz poprzez partnerstwa. Ze swoimi partnerami buduje odporne na zawirowania relacje oparte na wzajemnych interesach, wspólnym dobrobycie i poszanowaniu suwerenności.

  • Strategia Global Gateway

    W Afryce, Ameryce Łacińskiej, Azji i na całym świecie strategia Global Gateway wspiera projekty, które przyczyniają się do realizacji zarówno priorytetów rozwojowych krajów partnerskich, jak i strategicznych interesów Europy. W ramach strategii finansowane są projekty w różnych obszarach, od transformacji cyfrowej w Kolumbii po czystą energię w RPA i transkaspijski korytarz transportowy, który poprawi łączność między Europą a Azją Środkową. Do 2027 r. inwestycje najprawdopodobniej przekroczą 400 mld euro.

    Global Gateway działa, ponieważ łączy ambicje publiczne z wiedzą fachową sektora prywatnego. Aby jeszcze bardziej uskutecznić to podejście, UE uruchomiła centrum inwestycyjne Global Gateway – pojedynczy punkt kontaktowy skupiający przedsiębiorstwa, rządy i instytucje finansowania rozwoju – w celu wspólnego planowania i wdrażania projektów.

  • Wiodąca pozycja w dziedzinie klimatu

    W listopadzie 2025 r., podczas konferencji COP30 w Belém w Brazylii przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen podkreśliła, że UE zamierza wywiązać się z zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego – międzynarodowego traktatu na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu. Deklaracja ta znalazła potwierdzenie w Europejskim prawie o klimacie w postaci zobowiązania do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 90 proc. do 2040 r. w porównaniu z poziomami z 1990 r. 

    Europa jest również nadal światowym liderem pod względem finansowania działań na rzecz klimatu. W samym tylko 2024 r. na działania klimatyczne przeznaczyła środki publiczne w wysokości 31,7 mld euro i pozyskała na ten cel dodatkowe środki prywatne w kwocie 11 mld euro.  

    Za pośrednictwem Funduszu Globalnej Inicjatywy na rzecz Zielonych Obligacji, utworzonego w kwietniu 2026 r., Europa pozyska kapitał prywatny w wysokości do 20 mld euro na duże zrównoważone projekty infrastrukturalne, a przy tym wesprze rynki zielonych obligacji w krajach partnerskich. 

    UE przeznaczyła również ponad 15,1 mld euro na kampanię darczyńców na rzecz zwiększenia skali produkcji energii ze źródeł odnawialnych w Afryce, zorganizowaną przez przewodniczącą Komisji Ursulę von der Leyen i prezydenta RPA Cyrila Ramaphosę. Inwestycje te zwiększą dostęp do czystej energii, będą wspierać rozwój przemysłu i tworzenie miejsc pracy oraz poprawią bezpieczeństwo energetyczne zarówno w Afryce, jak i w Europie.

  • Oceany

    W 2026 r. UE uruchomiła inicjatywę OceanEye, aby wzmocnić zdolności Europy w zakresie obserwacji oceanów i monitorowania obszarów morskich, a jednocześnie wspierać badania naukowe oraz bardziej konkurencyjną i zrównoważoną niebieską gospodarkę.

  • Ochrona zdrowia na świecie

    Od epidemii eboli po nowe choroby zakaźne – świat nadal stoi w obliczu rosnących zagrożeń dla zdrowia w momencie, gdy finansowanie międzynarodowe jest coraz bardziej ograniczone. W ramach nowej ogólnoświatowejinicjatywyna rzeczodporności w dziedzinie zdrowia UE buduje globalną odporność i przygotowuje się na kryzysy, zanim do nich dojdzie.

  • Pomoc humanitarna

    W 2026 r. pomocy humanitarnej potrzebowało ponad 239 mln osób na całym świecie. Podczas gdy wielu donatorów obniża kwoty pomocy, Europa nadal jest wiodącym darczyńcą pomocy humanitarnej – w samym tylko 2026 r. przeznaczyła na nią ponad 1,9 mld euro.

    Wyrazem europejskiej solidarności ratującej życie, kiedy w czerwcu 2026 r. w Wenezueli doszło do dwóch silnych trzęsień ziemi, było skoordynowane wsparcie w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, udzielone przez 19 państw europejskich, które oddelegowały zespoły poszukiwawczo-ratownicze i ekspertów technicznych oraz zapewniły tymczasowe schronienie, wodę i sprzęt sanitarny. 

Na tej stronie przedstawiono jedynie wybrane osiągnięcia z ostatniego roku. 
Więcej informacji można znaleźć w broszurze (PDF).

Ostatnia aktualizacja strony: 11 września 2026