Handelsovereenkomst EU-Mercosur

De handelsovereenkomst EU-Mercosur: waarom dit belangrijk is

De handelsovereenkomst tussen de EU en de Mercosur geldt voorlopig vanaf 1 mei 2026 en creëert een handelszone van in totaal 700 miljoen mensen. Het is een overeenkomst tussen de EU en het Zuid-Amerikaanse handelsblok, dat bestaat uit Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay. Ze stimuleert de Europese economie en wereldwijde partnerschappen en beschermt tegelijkertijd de Europese boeren, consumenten en milieunormen. De overeenkomst

neemt handelsbelemmeringen weg
creëert banen en zakelijke kansen
verloopt volgens de EU-regels en garandeert eerlijke concurrentie

Tussen nu en 2040 zal deze handelsovereenkomst naar verwachting de volgende resultaten opleveren

ruim €77,6 miljard
stijging van het bbp van de EU
tot €50 miljard
+39% toename van de jaarlijkse uitvoer uit de EU
tot 600.000
directe en indirecte banen in Europa

Kansen voor EU-bedrijven

Industriële goederen

De handelsovereenkomst EU-Mercosur leidt tot lagere tarieven op
– auto’s (vroeger tot 35%)
– machines (vroeger 14 tot 20%)
– geneesmiddelen (vroeger tot 14%)
en allerlei andere producten, wat de EU jaarlijks ruim 4 miljard euro zal besparen.

Kritieke grondstoffen

De Mercosur is een belangrijke leverancier van materialen die onmisbaar zijn voor de groene en de digitale transitie. Zo importeert de EU 82% van haar niobium voor de productie van supergeleidende magneten voor MRI-scanners en kankerbehandelingen uit de Mercosur. De overeenkomst tussen de EU en de Mercosur zorgt voor duurzame toegang tot kritieke grondstoffen.

Overheidsopdrachten

EU-bedrijven kunnen inschrijven op Mercosur-overheidscontracten.
De federale aanbestedingsmarkt van Brazilië alleen al bedraagt meer dan 8 miljard euro per jaar.

Voordelen voor boeren en consumenten in de EU

De handelsovereenkomst tussen de EU en de Mercosur heeft de oude hoge tarieven voor belangrijke agrovoedingsproducten uit de EU verlaagd, zoals voor wijn en gedistilleerde dranken (tot 35%), chocolade (20%) en olijfolie (tot 31,5%). De uitvoer van landbouwproducten uit de EU zal naar verwachting met bijna 50% stijgen.

Verwachte voordelen van verlaagde tarieven

De overeenkomst komt ook de boeren en voedselproducenten in de EU ten goede, door:

ondersteuning van de uitvoer van traditionele, hoogwaardige agrovoedingsproducten uit de EU
bescherming van authentieke EU-producten (geografische aanduidingen) tegen namaak in de Mercosur door merkbescherming en marktexclusiviteit te waarborgen en zo een einde te maken aan deze oneerlijke concurrentie
beperking van de preferentiële invoer van agrovoedingsmiddelen — de invoer van rundvlees en pluimvee is beperkt tot slechts 1,5% en 1,3% van de totale jaarlijkse productie van de EU. Er is ook aanvullende beschermde invoer voor: rijst, honing en ethanol

Naarmate de overeenkomst wordt uitgevoerd, zal de Europese Commissie de marktontwikkelingen, met name in de landbouw, nauwlettend volgen. Zo nodig zullen kwetsbare Europese producten extra worden behoed voor sterke stijgingen, om Europese boeren te beschermen en te zorgen voor een eerlijk en evenwichtig partnerschap met de Mercosur. Daarnaast zal een vangnet van 6,3 miljard euro de boeren in de EU beschermen in geval van marktverstoringen.

Handhaving van de strenge EU-normen op het gebied van gezondheid en voedselveiligheid

Europeanen beschikken over veilig en gezond voedsel dankzij de strengste gezondheids- en voedselnormen ter wereld. Deze nieuwe overeenkomst beschermt hen ook op dit vlak. Om ervoor te zorgen dat deze normen worden gehandhaafd:

is alleen invoer die voldoet aan de strenge voedselveiligheidsvoorschriften van de EU toegestaan
houdt de EU de volledige controle over de bescherming van de volksgezondheid en veiligheid in Europa
worden inspecties en audits in exporterende landen en aan de grenzen van de EU uitgebreid

De EU en haar lidstaten controleren de invoer door middel van verschillende controles, zowel buiten de EU als aan haar grenzen. Die controles worden de komende twee jaar uitgebreid en gelden voor alle landen, of ze nu wel of niet een handelsovereenkomst met de EU hebben gesloten.

Deze maatregelen zorgen ervoor dat ingevoerd voedsel veilig en gezond is en ondersteunen tegelijkertijd de voedselzekerheid.

Gedeelde waarden en duurzame ontwikkeling bevorderen

Deze overeenkomst is meer dan een handelsovereenkomst. Zij biedt een kader voor samenwerking op het gebied van dringende mondiale kwesties zoals mensenrechten en klimaatverandering, doordat de partners:

zich ertoe verbinden de Klimaatovereenkomst van Parijs daadwerkelijk uit te voeren
concrete en meetbare toezeggingen doen om de biodiversiteit van ecosystemen in stand te houden en ontbossing aan te pakken
de rechten van werknemers willen versterken
verantwoord ondernemerschap willen aanmoedigen
de intellectuele-eigendomsrechten (IER) beter gaan beschermen en handhaven – IER-intensieve sectoren vertegenwoordigen meer dan 47% van het bbp van de EU en meer dan 80% van de EU-uitvoer

Veelgestelde vragen

Waarom heeft de EU een partnerschapsovereenkomst gesloten met de Mercosur?

De Mercosur is een grote markt voor EU-uitvoer. De uitvoer van EU-bedrijven naar de vier Mercosur-landen bedroeg tot nu toe:

€55 miljard aan goederen (in 2024)
€29 miljard aan diensten (in 2023)

Europese bedrijven krijgen te maken met veel handelsbelemmeringen wanneer ze naar deze landen uitvoeren, waardoor het voor hen lastig is onder eerlijke omstandigheden te concurreren.

Zelfs met deze handelsbelemmeringen was de EU in 2023 goed voor 16,9% van de Mercosur-handel. De handelsovereenkomst zal de EU-uitvoer naar deze markt van 295 miljoen mensen stimuleren.

Heeft de EU handelsovereenkomsten gesloten met andere Latijns-Amerikaanse landen?

De EU heeft al handelsovereenkomsten met bijna alle andere landen in Latijns-Amerika. Met een overeenkomst met de Mercosur-landen kunnen we de preferentiële toegang van EU-exporteurs nog verder uitbreiden en de politieke banden met Latijns-Amerikaanse landen versterken.

Wat zal de overeenkomst tussen de EU en de Mercosur opleveren?

De handelsovereenkomst zal:

het voor EU-bedrijven gemakkelijker maken om te verkopen en te investeren in de Mercosur-landen
zorgen voor een zekere grondstoffentoevoer en meer economische veiligheid
de EU en de Mercosur helpen om de mondiale handelsregels in overeenstemming te brengen met de strengste EU-normen
een krachtig signaal afgeven voor op regels gebaseerde handel en tegen protectionisme
de waardeketens tussen de beide handelsgebieden verder integreren en zo sectoren in beide gebieden helpen te blijven concurreren op de wereldmarkt
Europese waarden bevorderen door verbintenissen aan te gaan op het gebied van duurzame ontwikkeling, klimaatverandering en rechten van werknemers

Welke gevolgen zal de invoer uit de Mercosur-landen op de EU-markt hebben?

De overeenkomst met Mercosur zal een evenwichtig effect hebben op de EU-markt. Er komen betere voorwaarden voor de handel in bepaalde producten. Daarbij worden er beperkingen (quota) vastgesteld voor de hoeveelheid Mercosur-producten die daarvoor in aanmerking komen. De verlaagde tarieven gelden dus niet voor alles en zijn niet onbeperkt van toepassing. Dat is vooral het geval voor landbouwproducten. Daarvoor stelt de EU haar markt slechts beperkt en onder strenge voorwaarden open. Zo moeten de producten aan de EU-veiligheidsvoorschriften voldoen en mag de invoer niet te sterk stijgen.

Is de overeenkomst niet vooral bedoeld om auto’s uit de EU te ruilen voor landbouwproducten zoals rundvlees?

Nee. De overeenkomst is een evenwichtig akkoord waar alle sectoren van de EU-economie baat bij hebben.

De industriële uitvoer van de EU vertegenwoordigt 91% van onze totale uitvoer naar de rest van de wereld. Daarom wordt soms beweerd dat de overeenkomst goed is voor de uitvoer van auto’s. Ze biedt echter ook veel mogelijkheden voor de uitvoer van agrovoeding. Dankzij de overeenkomst zal die uitvoer naar Mercosur-landen naar verwachting met 50% toenemen, wat neerkomt op €1,2 miljard aan extra uitvoerwaarde voor voedsel en dranken uit de EU.

Dat komt doordat de zeer hoge Mercosur-tarieven op EU-uitvoer dankzij de overeenkomst verlaagd worden. Vroeger vertegenwoordigde de uitvoer van agrovoedingsmiddelen uit de EU naar Mercosur-landen slechts 6% van onze uitvoer naar de regio, voornamelijk vanwege die hoge tarieven. Dankzij de overeenkomst zullen de tarieven echter geleidelijk worden afgeschaft voor producten zoals wijn, olijfolie en kaas, waarvoor momenteel tarieven tot respectievelijk wel 35%, 31,5% en 28% gelden.

Is er democratische controle geweest op de sluiting van de overeenkomst?

De overeenkomst tussen de EU en Mercosur is in elke fase onderworpen aan democratische controle.

De onderhandelingen hebben 25 jaar geduurd, en de EU-lidstaten en het Europees Parlement waren daar actief bij betrokken. De Europese Commissie heeft uit naam van de EU over de overeenkomst onderhandeld, in opdracht van alle EU-landen. Het proces was helder en controleerbaar. Het Europees Parlement heeft ook een speciale groep opgericht die van nabij toezicht hield op de onderhandelingen.

Uiteindelijk is het besluit om de overeenkomst te ondertekenen en te sluiten genomen door de regeringen van de 27 EU-landen, in de Raad. Daarvoor is een gekwalificeerde meerderheid nodig. De EU-landen hebben de Commissie gemachtigd om de overeenkomst voorlopig toe te passen zodra de Mercosur-landen de overeenkomst langs hun kant ratificeerden. Daardoor kunnen EU-bedrijven al vanaf 1 mei 2026 de vruchten van de overeenkomst plukken. De overeenkomst treedt formeel in werking zodra het Europees Parlement haar ook heeft goedgekeurd.

Welke landbouwproducten zijn het gevoeligst en hoe worden ze beschermd?

De gevoeligste sectoren zijn rundvlees, gevogelte en suiker. Om die tegen concurrentie van buitenaf te beschermen, bevat de overeenkomst regels over:

beperkingen (quota) op de hoeveelheden die mogen worden ingevoerd
de geleidelijke verlaging van invoertarieven

De EU kan de invoer snel stopzetten of beperken als een toename de betrokken EU-sectoren ernstig schaadt, of als de kans daarop bestaat. Er wordt ook nauwlettend toezicht gehouden op de ingevoerde hoeveelheden, om eventuele problemen te kunnen onderzoeken.

Enkele voorbeelden:

Rundvlees: voor 99.000 ton rundvlees dat uit Mercosur wordt ingevoerd, geldt een verlaagd tarief van 7,5%. Dat komt overeen met 1,5% van de huidige rundvleesproductie in de EU. Er zal dus slechts een zeer kleine hoeveelheid Mercosur-rundvlees (gelijk aan 1,5% van de EU-productie) tegen verlaagde tarieven op de EU-markt worden gebracht, en helemaal geen rundvlees waarvoor geen invoerrechten gelden.

Gevogelte: voor 180.000 ton pluimvee dat uit Mercosur wordt ingevoerd, worden de rechten afgeschaft. Dat zal gespreid gebeuren over vijf jaar. Die hoeveelheid komt overeen met 1,3% van de huidige EU-productie van gevogelte, en enkel daarvoor worden dus de tarieven afgeschaft. Bovendien gebeurt dat geleidelijk en onder toezicht.

Ethanol: voor 450.000 ton ethanol die uit Mercosur wordt ingevoerd, worden de rechten afgeschaft. Het gaat enkel om ethanol voor gebruik in de chemische industrie.

Rijst: voor 60.000 ton rijst die uit Mercosur wordt ingevoerd, worden de rechten afgeschaft. Ook dat zal gespreid worden over vijf jaar. De EU is niet zelfvoorzienend op het vlak van rijst: ze produceert minder dan 50% van de vraag in de EU.

Honing: voor 45.000 ton honing die uit Mercosur wordt ingevoerd, worden de rechten afgeschaft, eveneens gespreid over vijf jaar. Dat zal geleidelijk en onder toezicht gebeuren.

Wat importeert de EU momenteel uit de Mercosur-landen?

Ongeveer 13% van alle EU-invoer in 2025 was afkomstig uit de Mercosur-landen. De meeste van die producten kunnen we niet zelf produceren of niet gemakkelijk op onze markten vinden.

De belangrijkste invoer uit de Mercosur-landen in 2025 bestond uit:

– oliehoudende zaden en eiwithoudende gewassen (34%, ter waarde van €8,55 miljard)

– koffie, thee, cacao en specerijen (26,4%, ter waarde van €6,66 miljard)

– rundvlees (7,7%, ter waarde van €1,94 miljard)

– fruit en noten (7,6%, ter waarde van €1,91 miljard)

Welke steun kunnen de boeren uit de EU krijgen als ze last ondervinden van de overeenkomst?

De boeren in de EU zullen worden beschermd tegen mogelijke marktverstoringen, in de eerste plaats met een vangnet van €6,3 miljard dat deel uitmaakt van de volgende langetermijnbegroting van de EU.

Wordt vlees toegelaten dat is geproduceerd met stoffen die in de EU verboden zijn, zoals hormonen of bepaalde antibiotica?

Nee. Alle etenswaren die uit niet-EU-landen worden ingevoerd, moeten aan dezelfde gezondheidsvoorschriften voldoen als etenswaren die in de EU worden geproduceerd. Als dat niet het geval is, worden ze afgekeurd aan de grenzen van de EU.

Meer vragen en antwoorden

Achtergrond

De onderhandelingen over de overeenkomst tussen de EU en de Mercosur zijn in 2000 van start gegaan en hebben in de loop der jaren verschillende fasen doorlopen. Het hoogtepunt was 6 december 2024, toen de Europese Unie en de vier Mercosur-landen een politiek akkoord bereikten over een ambitieuze, evenwichtige en alomvattende partnerschapsovereenkomst. Op 9 januari 2026 hebben de EU-landen de handelsovereenkomst formeel goedgekeurd.

De overeenkomst is nu voorlopig in werking getreden en de Commissie blijft eraan werken om haar in overeenstemming met de EU-Verdragen volledig af te ronden.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 30 april 2026.