Wat de EU doet
De EU speelt een cruciale rol bij het coördineren van de respons op rampen in heel Europa en daarbuiten, in het geval van epidemieën, overstromingen, stormen, bosbranden, aardbevingen en door de mens veroorzaakte catastrofen.
Bijstand op het gebied van civiele bescherming bestaat uit hulp die wordt verleend vóór of onmiddellijk na een ramp. Denk bijvoorbeeld aan leveringen van geneesmiddelen, spullen voor onderdak en waterzuiveringseenheden. Er worden vaak gespecialiseerde teams, zoals brandweer- of opsporings- en reddingsteams, ingezet, samen met deskundigen die de hulpverlening ter plaatse beoordelen en coördineren. Daarnaast is de repatriëring van EU-burgers een belangrijk onderdeel van de verleende hulp.
Belangrijkste doelen:
- levens redden en sparen
- menselijk lijden voorkomen en verlichten
- integriteit en waardigheid beschermen van bevolkingsgroepen die getroffen worden door natuurrampen en door de mens veroorzaakte crises
Feiten en cijfers
Actiegebieden
Samenwerkingskader tussen de EU-landen en tien deelnemende landen bij de respons op natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen
Coördinatiecentrum dat 24 uur per dag en 7 dagen per week gebeurtenissen wereldwijd monitort en zorgt voor een snelle inzet van noodhulp
Veerkrachtigere responssystemen opbouwen via vroegtijdige waarschuwing en informatie
Ondersteuning van EU-landen bij een crisis met ongekende omvang en impact
Snelle medische bijstand en expertise op het gebied van de volksgezondheid bij een noodsituatie op gezondheidsgebied binnen en buiten de EU
Strategische reserve van Europese responscapaciteit bij rampen, van blusvliegtuigen en -helikopters tot medische artikelen en veldziekenhuizen
EU-respons op bosbranden in Europa en daarbuiten
Bijstand voor consulaire ondersteuning van burgers in noodsituaties, bijvoorbeeld bij evacuatieoperaties
EU-steun voor maatregelen op het gebied van preventie, paraatheid, respons en herstel
Belangrijkste resultaten
- Het EU-mechanisme voor civiele bescherming kan binnen en buiten de EU worden ingezet: elk land kan om bijstand verzoeken. In 2024 is het mechanisme 58 keer geactiveerd om te reageren op onder meer i) de oorlog in Oekraïne en het conflict in het Midden-Oosten, ii) overstromingen in Frankrijk, Tsjechië, Polen, Bosnië en Herzegovina en Spanje; iii) bosbranden in Europa en Latijns-Amerika; iv) de tropische cycloon Chido in Mayotte.
- In reactie op de oorlog in Oekraïne heeft de EU haar grootste noodoperatie ooit uitgevoerd in het kader van het EU-mechanisme voor civiele bescherming. Alle 27 EU-lidstaten en zes deelnemende landen hebben hulp in natura aangeboden, waaronder miljoenen artikelen zoals EHBO-kits, onderdak, brandbestrijdingsapparatuur, waterpompen, stroomgeneratoren en brandstof. De EU coördineert ook de medische evacuaties van Oekraïense patiënten die dringend hulp nodig hebben. Ze worden overgebracht naar ziekenhuizen in heel Europa.
- RescEU is een strategische reserve van Europese responscapaciteit en voorraden bij rampen, die volledig door de EU wordt gefinancierd. Ze bestaat uit een vloot van blusvliegtuigen en -helikopters, een medisch evacuatievliegtuig en verschillende essentiële voorraden, zoals veldhospitalen, transportmiddelen, spullen voor energie en onderdak, kritieke medische benodigdheden en uitrusting om te reageren op chemische, biologische, radiologische en nucleaire noodsituaties.
- Het bundelen van capaciteit op het gebied van civiele bescherming zorgt voor een sterkere en coherentere collectieve respons. Voor het bosbrandseizoen 2024 hebben Cyprus, Tsjechië, Duitsland, Griekenland, Spanje, Frankrijk, Kroatië, Italië, Portugal en Zweden 24 blusvliegtuigen en vier helikopters ter beschikking gesteld aan andere lidstaten voor noodgevallen.
- Dankzij het Europees medisch korps is snelle medische bijstand en expertise op het gebied van de volksgezondheid mogelijk in reactie op noodsituaties op gezondheidsgebied binnen en buiten de EU. Het korps is recent ingezet in reactie op corona, explosies, aardbevingen en tropische cyclonen.
Uitgelicht
Door de klimaatveranderingen zijn er steeds meer en heftigere bosbranden. Alleen al in 2025 werd 1 miljoen hectare land in de EU verbrand door bosbranden - dat is meer dan ooit tevoren. Daarom zet de EU deze zomer een recordaantal brandweerlieden, vliegtuigen en noodhulpdeskundigen in om levens, huizen en de natuur te beschermen.
Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 2 juni 2026.