Democratie en onze waarden

In het kort

De toekomst van Europa in een verscheurde wereld staat of valt met een sterke democratie en het verdedigen van de waarden die Europeanen de vrijheden en rechten geven die ze koesteren. Voortbouwend op wat tot nu toe is bereikt, zal de EU in dit nieuwe mandaat meer doen om de democratie en haar burgers te beschermen tegen toenemende dreigingen van interne en buitenlandse actoren. Tegelijkertijd zal zij de rechtsstaat versterken, die de basis vormt van de EU en fundamenteel is voor de welvaart, het concurrentievermogen en een goed functionerende interne markt. De visie van een continent dat verenigd is door democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en respect voor fundamentele vrijheden, en waar burgers centraal staan, zal altijd de drijvende kracht achter ons werk zijn.

Wat Europeanen denken

86% van de Europeanen is het ermee eens dat de snelle verspreiding van desinformatie een groot probleem is voor de democratie

81% van de Europeanen ziet buitenlandse inmenging in onze democratische stelsels als een ernstig probleem dat moet worden aangepakt

90% van de EU-burgers erkent dat het belangrijk is om de EU-waarden, waaronder de rechtsstaat, te respecteren

_^Bron:_{^{Eurobarometer-enquête 2025}}_^en_²⁰²⁴_^,_{^{Rechtstaat- enquête 2024}}

Doelstellingen

Democratie en onze rechten zijn niet vanzelfsprekend. Ze moeten elke dag worden bevorderd en bewaakt. Bovendien moeten burgers een centrale rol in het democratische proces spelen. Zij moeten worden betrokken bij de werking van instellingen waarin zij vertrouwen hebben. Daarom verbindt de EU zich ertoe:

de democratie te beschermen en te verdedigen
en de maatschappelijke veerkracht en paraatheid te vergroten
de rechtsstaat te versterken
voor een eerlijke en goed functionerende samenleving
maatschappelijke betrokkenheid / burgerparticipatie te bevorderen
om ideeën van burgers centraal te stellen in de beleidsvorming

Hoe we onze doelen zullen bereiken

De komende jaren zullen we ons inspannen om:

Onze democratie beschermen

De Europese democratische systemen en instellingen liggen onder vuur. Om onze democratie te beschermen, zullen we:

een nieuw schild voor de Europese democratie voorstellen om buitenlandse informatiemanipulatie en online-inmenging tegen te gaan, door desinformatie, informatiemanipulatie en hybride dreigingen op te sporen, te analyseren en proactief te bestrijden
ons inspannen om de digitale en mediageletterdheid te vergroten teneinde de maatschappelijke veerkracht en paraatheid te verbeteren
een Europees netwerk van factcheckers oprichten dat in alle EU-talen beschikbaar is
de digitale handhaving, inclusief de digitaledienstenverordening en de AI-verordening, blijven opvoeren om te zorgen voor eerlijke en open onlineplatforms, de verspreiding van misinformatie en deepfakes te voorkomen en het maatschappelijk debat en verkiezingsprocessen te beschermen
opkomende bedreigingen voor de integriteit van verkiezingen in heel Europa aanpakken, onder meer door ervoor te zorgen dat de transparantievereisten in de AI-verordening, de digitaledienstenverordening en de verordening betreffende transparantie van politieke reclame worden nageleefd, en door meer aandacht te besteden aan met AI gegenereerde inhoud

Participation of Ursula von der Leyen, President of the European Commission, in the plenary session of the European Parliament

De rechtsstaat versterken

In de wereld van vandaag, waar de veerkracht van onze democratieën, samenlevingen en economieën voortdurend op de proef wordt gesteld, zijn het onze waarden die ons verbinden en sterker maken. De rechtsstaat laat onze samenleving en economieën functioneren en zorgt ervoor dat de grondrechten worden beschermd, corruptie wordt aangepakt en overeenkomsten worden gehandhaafd. Daarom zullen we:

het verslag over de rechtsstaat consolideren en ervoor zorgen dat het betrekking heeft op alle problemen in heel Europa, onder meer door de internemarktdimensie aan het verslag toe te voegen
onze monitoring van en rapportage over de rechtsstaat blijven verbeteren en doorgaan met het versterken van de controlemechanismen, met name door de uitvoering van aanbevelingen nauwlettend te volgen
investeren in de handhaving van de rechtsstaat door middel van EU-financiering voor nationale maatregelen, bijvoorbeeld ter bestrijding van corruptie
ervoor zorgen dat de eerbiediging van de rechtsstaat een absolute voorwaarde is om in aanmerking te komen voor EU-financiering, door de aanbevelingen in het rechtsstaatverslag en de verlening van financiële steun nadrukkelijker aan elkaar te koppelen
erop toezien dat het algemene conditionaliteitsregime op alle EU-fondsen van toepassing is in de toekomstige langetermijnbegroting
vrije media in de hele EU ondersteunen door de Europese verordening mediavrijheid uit te voeren en onze steun voor en bescherming van onafhankelijke media en journalisten op te voeren

The statuette of Themis, goddess of divine justice

De burger centraal stellen in onze democratie

Om burgers meer te betrekken bij de beleidsvorming, zullen we:

regelmatig beleidsterreinen selecteren waarvoor aanbevelingen van een Europees burgerpanel de meeste waarde zouden hebben, en gevolg geven aan die aanbevelingen
intensiever samenwerken met maatschappelijke organisaties met expertise en een belangrijke rol bij de behartiging van specifieke maatschappelijke kwesties en de handhaving van de mensenrechten
het netwerk van meer dan 3000 lokale raadsleden versterken om meer inzicht te krijgen in de impact van de EU op het dagelijks leven

Al geboekte vooruitgang

Blijf op de hoogte van de voortgang van nieuwe initiatieven, wetsvoorstellen en wetswijzigingen

Juni 2026
Europol en Eurojust versterken om de strijd tegen internationale misdaad en terrorisme opvoeren
Mei 2026
Nieuwe maatregelen om het leven van personen met een handicap te verbeteren
Maart 2026
Nieuwe strategie voor gendergelijkheid 2026-2030 om sneller vooruitgang te boeken in de richting van een echt gendergelijk Europa
November 2025
Presentatie van het Europees schild voor de democratie om sterke en veerkrachtige democratieën in de hele EU te bevorderen en te beschermen
Oktober 2025
Nieuwe strategie voor gelijkheid van lhbtiq+-personen voor 2026-2030 om hardnekkige ongelijkheden aan te pakken waarmee lhbtiq+-personen in hun dagelijks leven worden geconfronteerd
December 2023
Verdediging van de democratie: de Commissie stelt voor om licht te werpen op heimelijke buitenlandse beïnvloeding

Volg de uitvoering van de prioriteit

In de kijker

Nieuwe maatregelen om het leven van personen met een handicap te verbeteren

Zo’n 90 miljoen Europeanen leven met een handicap. Daarom is volledige inclusie is absoluut noodzakelijk, niet alleen om ervoor te zorgen dat hun rechten worden gerespecteerd, maar inclusie is ook goed voor de Europese economie en democratie. Om dat te bereiken, voert de Commissie haar inspanningen op met een ambitieus sociaal plan. Het omvat de EU-brede uitrol van de Europese gehandicaptenkaart en de parkeerkaart, de lancering van een Alliantie voor zelfstandig wonen om wonen in instellingen te vervangen door zelfstandig wonen met ondersteuning uit de gemeenschap, de verbetering van de toegankelijkheid van het vervoer en investeringen in hulptechnologie zoals AI-instrumenten.

Lees verder