Η εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur

Η ΕΕ έχει ήδη συνάψει εμπορικές συμφωνίες με όλες σχεδόν τις υπόλοιπες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Η εξασφάλιση συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur μάς δίνει τη δυνατότητα να επεκτείνουμε ακόμη περαιτέρω την προτιμησιακή πρόσβαση των εξαγωγέων της ΕΕ και να ενισχύσουμε τους πολιτικούς δεσμούς με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Η συμφωνία εταιρικής σχέσης της ΕΕ με τη Mercosur:

• θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις της ΕΕ να πωλούν και να επενδύουν στη Mercosur
• θα διασφαλίσει σταθερή πρόσβαση σε πρώτες ύλες και παράλληλα θα ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ
• θα συμβάλει ώστε η ΕΕ και η Mercosur να διαμορφώσουν κανόνες για το παγκόσμιο εμπόριο οι οποίοι θα ευθυγραμμίζονται με τα υψηλότερα πρότυπα της ΕΕ
• θα στείλει ένα ηχηρό μήνυμα υπέρ του βασιζόμενου σε κανόνες εμπορίου και κατά του προστατευτισμού
• θα συμβάλει στην περαιτέρω ενσωμάτωση των αξιακών αλυσίδων μεταξύ των δύο περιοχών, βοηθώντας τις βιομηχανίες και των δύο πλευρών να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους στην παγκόσμια αγορά·
• θα προωθήσει τις ευρωπαϊκές αξίες με την ανάληψη δεσμεύσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την κλιματική αλλαγή και τα δικαιώματα των εργαζομένων

Η συμφωνία με τη Mercosur θα έχει ισορροπημένο αντίκτυπο στην αγορά της ΕΕ. Δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για το εμπόριο ορισμένων προϊόντων. Ωστόσο, θέτει επίσης όρια (δηλαδή ποσοστώσεις) στην ποσότητα των προϊόντων της Mercosur που μπορούν να επωφεληθούν από καλύτερους εμπορικούς όρους. Ως εκ τούτου, τα μειωμένα τιμολόγια δεν ισχύουν για όλα τα προϊόντα και δεν εφαρμόζονται απεριόριστα. Αυτό ισχύει ιδίως για τα γεωργικά προϊόντα, αφού στον συγκεκριμένο τομέα η ΕΕ ανοίγει την αγορά της μόνο σε περιορισμένο βαθμό και υπό πολλές προϋποθέσεις, όπως η τήρηση των κανόνων ασφάλειας της ΕΕ και η λελογισμένη αύξηση των εισαγωγών. 

Όχι. Η συμφωνία είναι μια ισορροπημένη συμφωνία που ωφελεί όλους τους τομείς της οικονομίας της ΕΕ. 

Οι βιομηχανικές εξαγωγές της ΕΕ αντιπροσωπεύουν το 91 % των συνολικών εξαγωγών μας στον κόσμο, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η συμφωνία έχει μερικές φορές θεωρηθεί ότι συμφέρει τους εξαγωγείς αυτοκινήτων. Ωστόσο, η συμφωνία δημιουργεί επίσης πολλές ευκαιρίες για εξαγωγές του αγροδιατροφικού τομέα. Με τη συμφωνία, οι εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ προς τις χώρες της Mercosur αναμένεται να αυξηθούν κατά 50 %, κάτι που αντιστοιχεί σε πρόσθετη εξαγωγική αξία ύψους 1,2 δισ. EUR για τα διάσημα τρόφιμα και ποτά της ΕΕ.  

Αυτό οφείλεται στο ότι μειώθηκαν, χάρη στη συμφωνία, οι πολύ υψηλοί δασμοί της Mercosur στις εξαγωγές της ΕΕ. Προηγουμένως, οι εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ προς τις χώρες της Mercosur αντιπροσώπευαν μόνο το 6 % των εξαγωγών μας στην περιοχή, κυρίως λόγω των πολύ υψηλών δασμών της Mercosur. Ωστόσο, με την ισχύουσα συμφωνία, οι δασμοί θα καταργηθούν σταδιακά για προϊόντα όπως το κρασί, το οποίο επί του παρόντος υπόκειται σε δασμό έως 35 %, το ελαιόλαδο, το οποίο υπόκειται σε δασμούς έως 31,5 %, και το τυρί, το οποίο υπόκειται σε δασμούς 28 %. 

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur υπόκειται σε δημοκρατικό έλεγχο σε κάθε στάδιο. 

Οι κυβερνήσεις των χωρών της ΕΕ και τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συμμετείχαν ενεργά στην 25ετή διαπραγματευτική διαδικασία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπραγματεύθηκε την εμπορική συμφωνία εξ ονόματος της ΕΕ, κατόπιν εντολής που δόθηκε απ’ όλες τις χώρες της ΕΕ. Η διαδικασία τήρησε τις αρχές της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συγκρότησε επίσης ειδική ομάδα που παρακολούθησε στενά τις διαπραγματεύσεις. 

Τελικά, η απόφαση για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας λαμβάνεται από τις 27 κυβερνήσεις στο Συμβούλιο, όπου απαιτείται ειδική πλειοψηφία. Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών εξουσιοδότησαν την Επιτροπή να εφαρμόσει προσωρινά τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur μόλις οι χώρες της Mercosur κυρώσουν τη συμφωνία από την πλευρά τους. Αυτό επιτρέπει στις εταιρείες της ΕΕ να αποκομίσουν τα οφέλη της συμφωνίας ήδη από την 1η Μαΐου 2026. Η συμφωνία θα τεθεί επίσημα σε ισχύ όταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δώσει την έγκρισή του.  

Στους πλέον ευαίσθητους τομείς περιλαμβάνονται το βόειο κρέας, τα πουλερικά και η ζάχαρη. Για την προστασία τους από τον ξένο ανταγωνισμό, η συμφωνία: 

• καθορίζει όρια, ή «ποσοστώσεις», για τις ποσότητες που μπορούν να εισαχθούν
• μειώνει σταδιακά τους εισαγωγικούς δασμούς   

Η ΕΕ μπορεί γρήγορα να σταματήσει ή να περιορίσει αυτές τις εισαγωγές, εάν μια αύξηση προκαλεί, ή ακόμη και αν απειλεί να προκαλέσει, σοβαρή ζημία στους σχετικούς τομείς της ΕΕ. Πραγματοποιείται επίσης στενή παρακολούθηση του επιπέδου των εισαγωγών, ώστε να είναι δυνατή η διερεύνηση τυχόν ανησυχιών. 

Για παράδειγμα: 

Βόειο κρέας: 99,000 τόνοι βόειου κρέατος που εισάγονται από τη Mercosur θα επωφεληθούν από μειωμένο δασμό 7,5 %. Αυτό αντιστοιχεί στο 1,5 % της τρέχουσας παραγωγής βόειου κρέατος της ΕΕ. Συνεπώς, αυτό σημαίνει ότι μόνο μια πολύ μικρή ποσότητα βόειου κρέατος της Mercosur (που ισοδυναμεί με το 1,5 % της παραγωγής της ΕΕ) θα εισέλθει στην αγορά της ΕΕ με μειωμένους δασμούς, ενώ δεν θα υπάρχει ποσόστωση δασμολογικής ατέλειας για το βόειο κρέας. 

Πουλερικά: 180,000 τόνοι πουλερικών που εισάγονται από τη Mercosur θα επωφεληθούν από την κατάργηση των δασμών, η οποία θα εφαρμοστεί σταδιακά σε διάστημα 5 ετών. Αυτό σημαίνει ότι μόνο το ισοδύναμο του 1,3 % της τρέχουσας παραγωγής πουλερικών της ΕΕ θα επωφεληθεί από την κατάργηση των δασμών, και αυτό θα γίνει με σταδιακό και ελεγχόμενο τρόπο. 

Αιθανόλη: 450,000 τόνοι αιθανόλης που εισάγονται από τη Mercosur θα επωφεληθούν από την κατάργηση των δασμών. Οι εισαγωγές αυτές θα περιοριστούν αυστηρά στη χρήση από τη χημική βιομηχανία. 

Ρύζι: 60,000 τόνοι ρυζιού που εισάγονται από τη Mercosur θα επωφεληθούν από την κατάργηση των δασμών, η οποία θα εφαρμοστεί σταδιακά σε διάστημα 5 ετών. Η ΕΕ δεν είναι αυτάρκης στην παραγωγή ρυζιού, καθώς παράγει λιγότερο από το 50 % των αναγκών της σε ρύζι. 

Μέλι: 45,000 τόνοι ρυζιού που εισάγονται από τη Mercosur θα επωφεληθούν από την κατάργηση των δασμών, η οποία θα εφαρμοστεί σταδιακά σε διάστημα 5 ετών. Αυτό θα γίνει με σταδιακό και ελεγχόμενο τρόπο. 

Περίπου το 13 % του συνόλου των εισαγωγών της ΕΕ το 2025 προήλθε από χώρες της Mercosur. Τα περισσότερα από τα προϊόντα αυτά δεν μπορούν να παραχθούν ή να βρεθούν εύκολα στις αγορές μας.  

Οι κύριες εισαγωγές από τις χώρες της Mercosur το 2025 ήταν οι εξής:  

— Ελαιούχοι σπόροι και πρωτεϊνούχες καλλιέργειες (34 %, αξίας 8,55 δισ. EUR) 

— Καφές, τσάι, κακάο και μπαχαρικά (26,4 %, αξίας 6,66 δισ. EUR) 

— Βόειο κρέας (7,7 %, αξίας 1,94 δισ. EUR) 

— Φρούτα και ξηροί καρποί (7,6 %, αξίας 1,91 δισ. EUR) 

Οι αγρότες της ΕΕ θα είναι προστατευμένοι από πιθανές διαταραχές της αγοράς, ιδίως χάρη σ’ ένα δίκτυ ασφαλείας ύψους 6,3 δισ. ευρώ που δημιουργεί η ΕΕ στο πλαίσιο του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ.