Klimaatactie

Wat de EU doet

Voor een veilige en welvarende toekomst in Europa en daarbuiten moeten we maatregelen tegen klimaatverandering nemen. Daarom is de EU vastbesloten om tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent ter wereld te worden. Klimaatactie gaat veel verder dan de uitstoot van broeikasgassen verminderen: we moeten ook de innovatie en het concurrentievermogen van de Europese industrie stimuleren, schone groei ondersteunen, en de veiligheid en de veerkracht verbeteren. De EU werkt samen met de EU-landen aan een sociaal rechtvaardige transitie die alle Europeanen ten goede komt.

De belangrijkste energiedoelstellingen van de EU zijn:

de uitstoot verminderen en koolstofvrij maken om de Europese economie concurrerender te maken
klimaatactie verwerken in alle EU-beleidsterreinen
innovatie stimuleren met onderzoek en investeringen
burgers centraal stellen in de schone en rechtvaardige energietransitie
gemeenschappen de mogelijkheid bieden zich aan te passen en veerkracht op te bouwen om klimaateffecten te kunnen opvangen
leiding geven aan wereldwijde inspanningen om klimaatverandering te beperken en ons eraan aan te passen, en de financiering daarvan

Feiten en cijfers

55% EU-emissiereductiedoelstelling voor 2030

€40 miljard Investeringen van het Innovatiefonds in innovatieve schone technologie in de periode 2020-2030

2050 streefjaar voor EU-klimaatneutraliteit

Actiegebieden

Europese klimaatwet

EU-doelstellingen en -regels voor klimaatneutraliteit

Aanpassing en veerkracht

Acties om ons voor te bereiden op de huidige en toekomstige gevolgen van de klimaatverandering

Klimaat en natuur

Samen klimaat- en natuurcrises aanpakken

Emissiehandelssysteem (EU ETS)

Een systeem om de uitstoot op een kosteneffectieve manier te verminderen

Strategie voor het beheer van industriële koolstof

Gebruik van technologie om de CO₂-uitstoot van de industrie te verminderen

Gefluoreerde broeikasgassen

De uitstoot van deze krachtige broeikasgassen verminderen

Koolstofverwijdering en koolstoflandbeheer

CO₂ uit de atmosfeer verwijderen en opslaan voor de lange termijn

Sector landgebruik

Maatregelen voor een duurzaam, klimaatvriendelijk landgebruik

Vervoer

Uitstoot te land, ter zee en in de lucht verminderen

Ozonlaag

Ozonafbrekende stoffen bestrijden

Belangrijkste resultaten

In 2023 lag de uitstoot van broeikasgassen in de EU 37% lager dan in 1990. Dat kwam vooral doordat er meer hernieuwbare energie werd gebruikt. Dit versterkt het vertrouwen dat het de EU zal lukken om de klimaatdoelstelling voor 2030 te halen, dus om de uitstoot met ten minste 55% te verminderen.
De uitstoot door elektriciteitsproductie en verwarming is tussen 2022 en 2023 met 24% gedaald, doordat er meer wind- en zonne-energie werd gebruikt, en minder steenkool.
Het EU-emissiehandelssysteem (EU-ETS) speelt een belangrijke rol hierbij. Het laat vervuilers betalen voor hun uitstoot van broeikasgassen, stimuleert het gebruik van schonere alternatieven en levert inkomsten op om de groene transitie te financieren. In 2023 was hierdoor de uitstoot van elektriciteits- en industriële installaties met ongeveer 47% verminderd ten opzichte van 2005.
De aanpassingsstrategie van de EU leidt tot voor slimmere, snellere en efficiëntere maatregelen om mensen te beschermen tegen extreme weersomstandigheden, zoals hittegolven, droogtes en overstromingen door extreme regenval.
Het Innovatiefonds is een van ’s werelds grootste financieringsprogramma’s die innovatieve en klimaatneutrale technologieën ondersteunen. Het helpt de Europese industrie koolstofvrij te maken en tegelijkertijd het concurrentievermogen te bevorderen. Het fonds wordt gefinancierd met de opbrengsten van het EU-emissiehandelssysteem (EU-ETS) en zal tussen 2020 en 2030 ongeveer 40 miljard euro opleveren, op basis van een koolstofprijs van 75 euro/tCO₂.
Klimaatverandering is een wereldwijd fenomeen, dus het is niet genoeg om de uitstoot alleen in de EU te verminderen. Daarom stimuleert de EU klimaatmaatregelen overal ter wereld, met name door deel te nemen aan de VN-klimaatconferenties (COP’s).
Om wereldwijde klimaatneutraliteit te bereiken, neemt de Europese Commissie actief deel aan multilaterale onderhandelingen in het kader van de jaarlijkse COP’s. De EU heeft al bijgedragen tot het bereiken van belangrijke mijlpalen, waaronder de Overeenkomst van Parijs en nieuwe financiering om kwetsbare ontwikkelingslanden te helpen.
De EU, de EU-landen en de Europese Investeringsbank leveren samen de grootste bijdrage aan publieke financiering van klimaatactie in ontwikkelingslanden. Tijdens de COP29 in Bakoe hebben de landen afgesproken hun klimaatfinancieringsdoelstellingen uiterlijk in 2030 te verdubbelen tot 200 miljard Amerikaanse dollar per jaar.

Uitgelicht

EU versterkt stabiliteit en voorspelbaarheid van de koolstofmarkt

Het EU-emissiehandelssysteem (EU-ETS) heeft ons geholpen om het verbruik van fossiele brandstoffen drastisch te verminderen, minder afhankelijkheid te worden van invoer en grote investeringen in schone energie te stimuleren. In de huidige context van instabiele energieprijzen en geopolitieke spanningen moet het systeem echter worden gemoderniseerd en flexibeler worden gemaakt.

De Commissie heeft een nieuwe maatregel aangekondigd om het EU-ETS krachtiger te maken. Dit wil zij doen door de marktstabiliteitsreserve, die zorgt voor een stabiele, goed functionerende koolstofmarkt, te versterken.

De voorgestelde wijziging zal ertoe leiden dat overtollige koolstofemissierechten niet meer automatisch ongeldig worden verklaard, maar behouden blijven als buffer om de stabiliteit van de markt te ondersteunen. Dit stelt ons beter in staat om in te spelen op toekomstige marktontwikkelingen, waaronder een mogelijk krap aanbod in de komende decennia.

Meer informatie