Nowe przepisy w sprawie jawności wynagrodzeń

Wiesz, jak to jest starać się o pracę i czuć się niekomfortowo, nie wiedząc, ile płaci potencjalny pracodawca? Wielu z nas zna to z autopsji: kilka rund rozmów kwalifikacyjnych, zdane testy, przygotowanie dokumentów... Słowem, mnóstwo czasu i energii. A na koniec dowiadujemy się, że wynagrodzenie jest znacznie niższe od naszych oczekiwań. Inna sytuacja: po latach pracy na swoim stanowisku dowiadujemy się, że kolega lub koleżanka otrzymują wyższe wynagrodzenie za tę samą pracę. UE chce to zmienić.

Obecnie w całej UE wchodzą w życie nowe przepisy dotyczące jawności wynagrodzeń. Ich rezultatem ma być większa jawność wynagrodzeń, surowsze przestrzeganie zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn oraz lepszy dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla ofiar dyskryminacji płacowej. 

W praktyce oznacza to, że pracodawcy będą mieli obowiązek:

• poinformować kandydatów, w ogłoszeniu o pracę lub przed rozmową kwalifikacyjną, ile wynosi lub w jakim przedziale mieści się pensja na start, i nie będą już mogli pytać kandydatów o historię zarobków
• udzielać pracownikom, na ich wniosek, informacji na temat ich indywidualnego poziomu wynagrodzenia oraz średniego poziomu wynagrodzenia w podziale na płeć, w odniesieniu do kategorii pracowników wykonujących taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości
• publikować informacje na temat różnic w wynagrodzeniach pracowników płci żeńskiej i męskiej (w przypadku pracodawców zatrudniających co najmniej 100 pracowników)
• przeprowadzać weryfikację wynagrodzeń, jeżeli z raportu w sprawie wynagrodzeń wynika, że różnica między płacą kobiet i mężczyzn jest na poziomie co najmniej 5 proc., i nie ma na to uzasadnienia. 

Nowe przepisy zapewnią również ofiarom dyskryminacji płacowej lepszy dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Oznacza to, że:

• pracownicy, którzy doświadczyli dyskryminacji płacowej ze względu na płeć, będą mogli otrzymać odszkodowanie
• pracodawcy, którzy nie wywiązują się z obowiązków w zakresie jawności płac, będą musieli udowodnić, że nie doszło do dyskryminacji płacowej
• kraje UE powinny ustanowić kary za złamanie zasady równości wynagrodzeń
• organy ds. równości i przedstawiciele pracowników mogą reprezentować pracowników w postępowaniach sądowych lub administracyjnych. 

Prawo do takiego samego wynagrodzenia kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości jest jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej od czasów traktatu rzymskiego z 1957 r. Luka płacowa ze względu na płeć wynosi aktualnie w UE 11,1 proc. Aby pomóc zlikwidować tę lukę i osiągnąć postępy w zakresie równouprawnienia płci, Komisja zaproponowała dyrektywę w sprawie przejrzystości wynagrodzeń, która została przyjęta w 2023 r.

Więcej informacji

Komisja z zadowoleniem przyjmuje porozumienie polityczne w sprawie nowych przepisów UE dotyczących przejrzystości wynagrodzeń

Działania UE na rzecz równości wynagrodzeń