Tipi ta’ liġi tal-UE

Il-liġi primarja: it-Trattati tal-UE

Kull azzjoni li tieħu l-UE hija bbażata fuq it-trattati. Dawn il-ftehimiet, li jintrabtu bihom l-Istati Membri tal-UE, u li b’mod partikolari huma t-Trattat ta’ Ruma u t-Trattat ta’ Maastricht, jistabbilixxu l-għanijiet tal-Unjoni Ewropea, ir-regoli li jridu jimxu bihom l-istituzzjonijiet tal-UE, kif jittieħdu d-deċiżjonijiet, u r-relazzjoni bejn l-UE u l-membri tagħha.

It-trattati huma l-punt tat-tluq tal-liġi tal-UE u għalhekk jissejħu l-liġi primarja. L-UE tista’ tgħaddi l-liġijiet biss fl-oqsma ta’ politika fejn l-Istati Membri jkunu awtorizzawha tagħmel dan permezz tat-trattati tal-UE. Dan huwa magħruf bħala l-prinċipju tal-għoti tal-kompetenzi.

L-Istati Membri kollha jinnegozjaw it-Trattati tal-UE bejniethom u jilħqu qbil fuqhom, biex imbagħad jirratifikawhom fil-parlamenti tagħhom, ġieli wara referendum. Maż-żmien, it-trattati tal-UE ġew emendati biex jilqgħu stati membri ġodda, jirriformaw l-istituzzjonijiet tal-UE u biex jagħtu lill-UE oqsma ġodda ta’ responsabbiltà.

Leġiżlazzjoni sekondarja: atti legali

Il-corpus ta’ liġijiet li jiġi mill-prinċipji u l-għanijiet tat-trattati hu magħruf bħala l-liġi sekondarja. Dawn jinkludu atti legali vinkolanti u mhux vinkolanti.

Atti legali vinkolanti

L-atti leġali vinkolanti huma deċiżjonijiet li jiġu adottati skont waħda mill-proċeduri leġiżlattivi stipulati fit-trattati tal-UE (il-proċedura leġiżlattiva ordinarja jew speċjali). Dawn l-atti huma regolamenti, direttivi u deċiżjonijiet.

Ir-regolamenti huma atti legali li jorbtu fl-intier tagħhom. Huma applikabbli direttament u b’mod uniformi għall-Istati Membri kollha tal-UE malli jidħlu fis-seħħ, mingħajr il-ħtieġa li jiġu trasposti fil-liġi nazzjonali.
Id-direttivi jistabbilixxu objettivi li l-Istati Membri tal-UE jkunu obbligati jiksbuhom, iżda jħalluhom liberi jagħżlu huma kif jaslu biex jirrealizzawhom. Ladarba tiġi adottata fil-livell tal-UE, l-Istati Membri tal-UE jridu jadottaw miżuri biex dik id-direttiva jinkorporawha fil-liġi nazzjonali (jittrasponuha) u jikkomunikaw dawn il-miżuri lill-Kummissjoni Ewropea.
It-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali tkun trid issir sad-data ta’ skadenza li jkun hemm fid-direttiva (ġeneralment fi żmien sentejn). Meta pajjiż ma jittrasponix direttiva, il-Kummissjoni tista’ tagħti bidu għal proċedimenti ta’ ksur.
Id-deċiżjonijiet huma vinkolanti fl-intier tagħhom. Deċiżjoni li tispeċifika lil min hija indirizzata tkun torbot biss lilhom.

Atti legali mhux vinkolanti

Atti leġali mhux vinkolanti huma deċiżjonijiet li ma jiġux adottati bil-proċedura leġiżlattiva ordinarja jew speċjali, iżda b’regoli speċifiċi. Dawn huma rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet.

Ir-rakkomandazzjonijiet jippermettu lill-istituzzjonijiet tal-UE jesprimu l-opinjoni tagħhom u jissuġġerixxu linja ta' azzjoni mingħajr ma jimponu ebda obbligu legali lil min tkun indirizzata.
L-opinjonijiet jippermettu lill-istituzzjonijiet tal-UE jagħmlu dikjarazzjoni mingħajr ma jimponu ebda obbligu legali dwar is-suġġett tal-opinjoni.

Atti delegati u ta’ implimentazzjoni

F’ċerti ċirkostanzi l-Parlament u l-Kunsill jistgħu jawtorizzaw lill-Kummissjoni biex tadotta atti delegati jew ta’ implimentazzjoni.

L-atti delegati huma atti mhux leġiżlattivi ta’ applikazzjoni ġenerali adottati mill-Kummissjoni, li jissupplimentaw jew jemendaw ċerti elementi mhux essenzjali ta’ att leġiżlattiv. Is-setgħa li jiġu adottati tali atti hija soġġetta għal limiti stretti:

l-elementi essenzjali tal-liġi ma jistgħux jinbidlu
l-att leġiżlattiv għandu jiddefinixxi l-objettivi, il-kontenut, il-kamp ta’ applikazzjoni u t-tul ta' żmien tad-delega tas-setgħa
il-Parlament u l-Kunsill jistgħu jirrevokaw id-delega ta’ espressjoni ta’ oġġezzjonijiet għall-att delegat

L-atti ta’ implimentazzjoni jistgħu jiġu adottati mill-Kummissjoni (jew eċċezzjonalment mill-Kunsill) f’oqsma fejn huma meħtieġa kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni (bħat-tassazzjoni, l-agrikoltura, is-suq intern, is-saħħa u s-sikurezza tal-ikel eċċ.).

Aktar dwar l-atti ta’ implimentazzjoni u l-atti delegati