Hoe de EU het hoofd heeft geboden aan de door Rusland veroorzaakte energiecrisisDe gezamenlijke reactie van de EU op de energiecrisis van 2022, die werd veroorzaakt doordat Rusland de gasvoorziening als wapen inzette, heeft de energieprijzen met succes gestabiliseerd, de gasvoorziening op dat moment veiliggesteld en ons energiesysteem weerbaarder gemaakt.De EU en haar lidstaten hebben al maatregelen genomen om de afhankelijkheid van ingevoerde fossiele brandstoffen te verminderen en de transitie naar schone energie te bevorderen. Het Europese energiesysteem is nu veiliger, gediversifieerder en stabieler. Initiatieven zoals REPowerEU hebben de verschuiving naar schone energie versneld, de werking van de energiemarkt verbeterd en de afhankelijkheid van ingevoerde fossiele brandstoffen verminderd. Page contents Page contents Belangrijkste resultaten Sinds 2022 hebben we het gasverbruik in de EU met 13% verminderdonze afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen afgebouwdin 2025 voor het eerst meer elektriciteit uit wind- en zonne-energie gewonnen dan uit gasgezorgd voor een betrouwbare en betaalbare energievoorzieningsnel meer capaciteit voor hernieuwbare energie geïnstalleerd Olie-invoer: 2%tegenover 43 % voorheenAfhankelijkheid van Russisch gas in 2025: 12%tegenover 45% in 2021, met plannen voor volledige uitfaseringMeer dan 70 %aandeel koolstofarme elektriciteit (hernieuwbare energie en kernenergie) Ondanks de vooruitgang blijven sectoren zoals de vervoerssector sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen en moeten de energieprijzen verder worden gestabiliseerd. We moeten blijven werken aan een meer geïntegreerde energie-unie en de transitie naar binnen de Unie geproduceerde koolstofarme energie verder versnellen. Onze gasvoorziening winterbestendig maken In de zomer van 2022 heeft de Commissie nieuwe regels voorgesteld om ervoor te zorgen dat Europa over voldoende gas beschikt, zodat er geen probleem zou zijn als Rusland tijdens de wintermaanden plots geen of minder gas zou leveren.Volgens de nieuwe regels voor gasopslag moeten de EU-landen hun gasopslag uiterlijk op 1 november van elk jaar voor 90% hebben gevuld. Aan het begin van het winterseizoen 2024-2025 was de gasopslag voor 95% vol; de gevraagde 90% werd al in augustus 2024 bereikt.Bovendien zijn de EU-landen overeengekomen in het winterseizoen 2022/2023 het aardgasverbruik vrijwillig met 15% te verminderen. Deze afspraak werd later uitgebreid tot de winter van 2023/2024. In maart 2024 heeft de Raad een aanbeveling aangenomen om het gasverbruik tot maart 2025 vrijwillig en collectief met 15% te verminderen ten opzichte van de gemiddelde vraag tussen april 2017 en maart 2022. In april 2022 heeft de Commissie ook het EU-energieplatform gelanceerd dat de EU-landen helpt samen te werken op de wereldmarkt. Het doel is concurrentie tussen EU-landen te voorkomen, de invloed van de EU te gebruiken om diverse energiebronnen veilig te stellen, concurrentie tussen grote leveranciers aan te moedigen en betere voorwaarden voor consumenten te creëren. Gasopslag te vullen vóór elke winter90% moet elk jaar uiterlijk op 1 november gevuld zijn95% moet vóór de winter van 2024-2025 gevuld zijn Diversificatie van gasbronnen en investeringen in infrastructuur Een belangrijk onderdeel van het waarborgen van een betrouwbare en betaalbare energievoorziening is de diversificatie van de aanvoerroutes. De afgelopen jaren heeft de EU met internationale partners samengewerkt om de gasvoorziening te diversifiëren. Sinds 2022 heeft de Commissie gasleveringsovereenkomsten gesloten met Egypte, Israël en Azerbeidzjan.De EU importeert ook meer vloeibaar aardgas (lng) uit Noord-Amerika, Australië, Qatar en Oost-Afrika en via pijpleidingen uit Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Azerbeidzjan en Noord-Afrika. Dankzij onze investeringen in lng-terminals en gasinterconnectoren kan elk EU-land nu uit minimaal twee bronnen gas afnemen en zijn wederzijdse gasstromen tussen buurlanden mogelijk. Zo is in mei 2022 de gasinterconnector Polen-Litouwen in gebruik genomen, waardoor de Baltische gasmarkt diverser en veerkrachtiger is geworden. In oktober 2022 werd de gasinterconnector tussen Griekenland en Bulgarije geopend, die een belangrijke rol speelt bij de diversificatie van de gasvoorziening in Zuidoost-Europa. Uitrol van hernieuwbare energieWe moeten niet alleen zorgen dat we zeker energie uit het buitenland geleverd krijgen, maar ook zoveel mogelijk gebruikmaken van energie uit Europa. De EU is al een wereldleider op het gebied van technologische ontwikkeling voor hernieuwbare energie.In 2024 was 25,2% van de verbruikte energie hernieuwbaar. In november 2023 bereikten de EU-landen overeenstemming over de herziene richtlijn hernieuwbare energie, met daarin een algemeen streefcijfer voor hernieuwbare energie van ten minste 42,5% op EU-niveau tegen 2030, met het doel om ten minste 45% te halen. Hernieuwbare energie in de EU25,2% aandeel hernieuwbare energie in 202442,5% algemeen streefcijfer voor hernieuwbare energie op EU-niveau tegen 2030 (met het doel ten minste 45% te halen) Meer over de maatregelen om de energiecrisis aan te pakken na de Russische invasie van Oekraïne. Lagere rekeningen voor Europese huishoudens en bedrijven Omdat Rusland energie als wapen gebruikt, kwamen de EU-landen in oktober 2022 een noodinterventie overeen om de energiekosten voor Europese huishoudens en bedrijven te verlagen. Deze interventie omvatte uitzonderlijke maatregelen:verlaging van de vraag naar elektriciteit (10% in totaal, met een verplichte vermindering van 5% tijdens piekuren)plafonnering van de inkomsten (180 euro per MWh) van goedkope energieproducenten (kernenergie, bruinkool, hernieuwbare energiebronnen) en herverdeling van het overschot aan consumenten invoering van een tijdelijke solidariteitsbijdrage op overwinsten in de olie-, gas-, steenkool- en raffinaderijsectoren, die ten goede komt aan energieconsumentenDeze noodmaatregelen liepen in 2023 af. In februari 2023 bereikten de EU-landen ook overeenstemming over een marktcorrectiemechanisme om verstoringen van de energie- en financiële markt te voorkomen. Zo nodig zou het automatisch worden geactiveerd wanneer:de prijs van de month-ahead Title Transfer Facility (TTF) gedurende 3 werkdagen hoger was dan 180 euro/MWh, ende TTF-prijs 35 euro hoger was dan een referentieprijs voor vloeibaar aardgas (lng) op de wereldmarkten gedurende dezelfde 3 werkdagen.Het mechanisme verliep in januari 2025 en werd nooit in werking gesteld, dankzij o.a. de structurele daling van het energieverbruik, betrouwbare levering van lng en leidinggas door betrouwbare partners en betere importinfrastructuur. Actieplan voor betaalbare energie Ondanks deze maatregelen blijven de energieprijzen in de EU relatief hoog. Dat is nadelig voor de EU-burgers en het concurrentievermogen van de Europese industrie. Daarom heeft de Commissie in februari 2025 het actieplan voor betaalbare energie voorgesteld. Dat bevat concrete kortetermijnmaatregelen om de energiekosten voor burgers, bedrijven, industrie en gemeenschappen in de hele EU te verlagen, de energie-unie te voltooien, investeringen aan te trekken en beter voorbereid te zijn op mogelijke energiecrises. Het plan zal leiden tot een totale besparing van naar schatting 45 miljard euro in 2025, die in de periode tot 2030 geleidelijk zal stijgen tot 130 miljard euro per jaar en daarna tot 260 miljard euro per jaar tegen 2040. €45 miljard in 2025tot €130 miljard jaarlijks tot 2030tot €260 miljard jaarlijks tot 2040 De Commissie heeft ook de volgende maatregelen voorgesteld om voor betaalbare energie te zorgen:het energiepakket voor burgers, met lagere belastingen, sneller overstappen naar een andere leverancier en transparante factureringde strategie voor investeringen in schone energie, die investeringen in schone technologieën stimuleert200 miljoen euro aan garanties voor particuliere investeringen ter ondersteuning van de uitrol van geavanceerde nucleaire technologieën, met inbegrip van kleine modulaire reactorenBij de overgang naar schone energie gaat het erom een weerbaar, betaalbaar en onafhankelijk energiesysteem tot stand te brengen dat iedereen ten goede komt. Dit betekent ook dat de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen moet worden verminderd. Links REPowerEUEU-Energieprijzen Een betaalbaar leven Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 april 2026.
Hoe de EU het hoofd heeft geboden aan de door Rusland veroorzaakte energiecrisisDe gezamenlijke reactie van de EU op de energiecrisis van 2022, die werd veroorzaakt doordat Rusland de gasvoorziening als wapen inzette, heeft de energieprijzen met succes gestabiliseerd, de gasvoorziening op dat moment veiliggesteld en ons energiesysteem weerbaarder gemaakt.De EU en haar lidstaten hebben al maatregelen genomen om de afhankelijkheid van ingevoerde fossiele brandstoffen te verminderen en de transitie naar schone energie te bevorderen. Het Europese energiesysteem is nu veiliger, gediversifieerder en stabieler. Initiatieven zoals REPowerEU hebben de verschuiving naar schone energie versneld, de werking van de energiemarkt verbeterd en de afhankelijkheid van ingevoerde fossiele brandstoffen verminderd.
Een belangrijk onderdeel van het waarborgen van een betrouwbare en betaalbare energievoorziening is de diversificatie van de aanvoerroutes. De afgelopen jaren heeft de EU met internationale partners samengewerkt om de gasvoorziening te diversifiëren. Sinds 2022 heeft de Commissie gasleveringsovereenkomsten gesloten met Egypte, Israël en Azerbeidzjan.De EU importeert ook meer vloeibaar aardgas (lng) uit Noord-Amerika, Australië, Qatar en Oost-Afrika en via pijpleidingen uit Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Azerbeidzjan en Noord-Afrika.
Omdat Rusland energie als wapen gebruikt, kwamen de EU-landen in oktober 2022 een noodinterventie overeen om de energiekosten voor Europese huishoudens en bedrijven te verlagen. Deze interventie omvatte uitzonderlijke maatregelen:verlaging van de vraag naar elektriciteit (10% in totaal, met een verplichte vermindering van 5% tijdens piekuren)plafonnering van de inkomsten (180 euro per MWh) van goedkope energieproducenten (kernenergie, bruinkool, hernieuwbare energiebronnen) en herverdeling van het overschot aan consumenten
