Vanaf vandaag werken Europese vrouwen symbolisch voor niets

“Vrouwen hebben gemakkelijke jobs, daarom krijgen ze minder loon.”

“Vrouwen willen geen carrière maken, ze willen voor kinderen zorgen.”

“Mannen zijn geboren leiders.”

We hebben zulke uitspraken allemaal wel eens gehoord. Sommige vrouwen verkiezen inderdaad hun gezin boven hun loopbaan, maar anderen botsen nog steeds tegen glazen plafonds.

Van jongs af aan krijgen meisjes complimenten over hun uiterlijk en jongens over wat ze kunnen. Meisjes krijgen poppen en prinsessenjurken, jongens krijgen technisch speelgoed en T-shirts met superhelden. De samenleving stuurt meisjes subtiel richting banen in de zorg, de medische sector en het onderwijs, ondergewaardeerde sectoren waar de lonen lager zijn. Ongeveer 24 % van de loonkloof tussen mannen en vrouwen is daaraan te wijten.

Toch jagen veel vrouwen hun droom na, zelfs in traditioneel door mannen gedomineerde sectoren. Neem bijvoorbeeld Maria. Zij en haar vriend Alex studeerden allebei cum laude af als civiel ingenieur. Ze wisten felbegeerde stages te krijgen en werkten allebei even hard om een sterk netwerk op te bouwen. Maar toen kwam de arbeidsmarkt:

• maatschappelijke vooroordelen/conditionering: ze solliciteerden allebei naar een vergelijkbare functie, maar Alex vroeg een hoger startloon, aangezien hij altijd was aangespoord assertief en zelfverzekerd te zijn. Maria wilde niet te veel onderhandelen omdat ze niet “moeilijk” wilde doen. Uit angst dat haar werkgever bang was dat ze een gezin zou stichten en liever een man in dienst zou nemen voor zijn overwegend mannelijke team, nam ze genoegen met minder.
• loondiscriminatie/onverklaarbare kloof: drie jaar lang sloofden ze zich allebei onvermoeibaar uit. Alex schopte het tot manager, terwijl Maria een bescheiden loonsverhoging kreeg.
• ouderschapsverlof: een paar jaar later nam Maria ouderschapsverlof, ging daarna deeltijds werken en nam meer onbetaalde huishoudelijke taken op, terwijl Alex zijn loopbaan niet hoefde te onderbreken toen hij kinderen kreeg.
• glazen plafond: in een door mannen gedomineerde sector zag Maria amper vrouwen in leidinggevende functies en liet die ambitie los, terwijl Alex een mentor vond die hem aanmoedigde en inspireerde.
• onbetaalde huishoudelijke en zorgtaken: toen de ouders van Maria een dagje ouder werden, nam ze na werktijd onbetaalde zorgtaken op. Ze was uitgeput, zette haar loopbaan op een laag pitje en solliciteerde niet meer naar hogere functies.

Het verhaal van Maria en Alex is fictief, maar voor veel vrouwen in de hele EU is dit de realiteit. Er zijn verscheidene redenen waarom vrouwen nog steeds minder verdienen dan mannen, door een complexe mix van structurele, maatschappelijke en discriminerende factoren.

Stel je voor dat je vanaf vandaag tot het einde van het jaar zou werken zonder betaald te worden. De loonkloof tussen mannen en vrouwen in de EU bedraagt momenteel 12 %, dus verdienen vrouwen vanaf 17 november symbolisch geen geld meer. De situatie verbetert, maar in het huidige tempo zal de kloof nog tientallen jaren bestaan. Zullen toekomstige generaties terugkijken en denken “Hoe konden ze dat laten gebeuren?”, net zoals wij nu terugkijken naar de tijd dat vrouwen geen stemrecht hadden?

De loonkloof tussen mannen en vrouwen dichten en gendergelijkheid bereiken gaat niet alleen over rechtvaardigheid; het gaat erom armoede te bestrijden, vrouwen zich te laten ontplooien en de economie te versterken. Voor deze gelegenheid benadrukten uitvoerend vicevoorzitter Mînzatu en commissaris Lahbib dat de EU zich blijft inzetten voor een Unie van gelijkheid. De Commissie blijft werken aan nieuwe wetgeving om deze kloof te dichten, zoals de richtlijnen over gelijke beloning, evenwicht tussen werk en privéleven, genderevenwicht in raden van bestuur en loontransparantie.

Meer informatie

Verklaring over de Europese Dag voor gelijke beloning

Dag voor gelijke beloning

Routekaart voor vrouwenrechten

Studie van Eurostat over de loonkloof tussen mannen en vrouwen in de EU 

Europese sociale rechtvaardigheid

Europees Instituut voor gendergelijkheid - Gendergelijkheidsindex