Europa onafhankelijk maken

Deze zomer heeft de EU de eerste twee clusters van toetredingsonderhandelingen met zowel Moldavië als Oekraïne geopend, waarbij de nadruk ligt op fundamentele kwesties (waaronder de rechtsstaat) en externe betrekkingen.

In juni 2026 op de tweede top EU-Moldavië werd de opmerkelijke vooruitgang die het land op zijn traject naar de EU heeft geboekt onderstreept.

Er is vooruitgang bij de onderhandelingen met de kandidaat-lidstaten van de Westelijke Balkan. De EU-landen zijn overeengekomen een begin te maken met het opstellen van het toetredingsverdrag met Montenegro.

Parallel aan de onderhandelingen nemen we het voortouw bij investeringen en hervormingen, via specifieke groeiplannen. Vier van de landen van de Westelijke Balkan en Moldavië zijn toegetreden tot onze gemeenschappelijke betalingsruimte voor de euro.

We leggen we ook de laatste hand aan de toetreding van de Westelijke Balkan tot ons roaminggebied, zodat wie tussen de EU en de regio reist, mobiel kan bellen en surfen voor thuistarief.

Albanië heeft ook een mijlpaal bereikt toen in juli 2026 zijn eerste drie onderhandelingshoofdstukken werden afgesloten. 

Ondertussen blijven we samenwerken met Bosnië en Herzegovina, Kosovo, Noord-Macedonië en Servië om hen te ondersteunen op hun Europese traject.

De EU heeft haar allereerste top met Armenië georganiseerd, die gericht was op het ondersteunen van vrede en stabiliteit in de regio. Zij heeft ook het connectiviteitspartnerschap tussen de EU en Armenië gelanceerd om de vervoers-, energie- en digitale verbindingen te versterken. In juli 2026 heeft voorzitter Von der Leyen voor de tweede keer een bezoek aan Armenië en Azerbeidzjan gebracht, als blijk van de steun van Europa voor vrede en goede nabuurschapsbetrekkingen tussen beide landen. 

Tijdens haar bezoek kondigde de voorzitter een nieuw Global Gateway-pakket van 200 miljoen euro aan voor vrede door middel van connectiviteit in de zuidelijke Kaukasus, alsook aanvullende handelsmaatregelen voor Armenië en een connectiviteitspartnerschap tussen de EU en Azerbeidzjan.   

De EU actualiseert haar EU-strategie voor het noordpoolgebied en versterkt de samenwerking in Arctische landen en regio’s. We verbinden gemeenschappen door middel van digitale infrastructuur en partnerschappen om de kritieke materialen te ontsluiten die we nodig hebben voor onze transitie naar schone energie. 

Bovenal toonde Europa zich volledig solidair met Groenland en Denemarken na ongerechtvaardigde bedreigingen ten aanzien van hun soevereiniteit. Tijdens haar bezoek in september 2026 kondigde voorzitter Von der Leyen een Global Gateway-partnerschapspakket van 200 miljoen euro aan voor investeringen in Groenland. Dit zal kansen creëren voor de lokale bevolking en tegelijkertijd bijdragen tot een duurzaam, welvarend en vreedzaam noordpoolgebied.

Het Midden-Oosten stond het afgelopen jaar in het teken van conflicten en instabiliteit, die zich uitstrekten van Iran en de Perzische Golf tot Gaza en de Westelijke Jordaanoever, Israël en Libanon. Europa heeft het geweld veroordeeld en zijn betrokkenheid in de hele regio opgevoerd. Het werkt nu nauw samen met partners om diplomatieke oplossingen en stabiliteit te ondersteunen, de economische banden te versterken en tegemoet te komen aan humanitaire behoeften.  

Als reactie op de aanvallen van Iran heeft de EU de samenwerking met partners in de Golf geïntensiveerd, en de handelsbesprekingen met de Verenigde Arabische Emiraten voortgezet. De onderhandelingen over strategische partnerschapsovereenkomsten met de zes Golfstaten zijn de afgelopen maanden ook opgevoerd.

In januari 2026 zijn voorzitters Von der Leyen en Costa voor het eerst sinds de val van het regime van Bashar al-Assad naar de Syrische hoofdstad Damascus afgereisd. Daar hadden zij een ontmoeting met president Ahmed al-Sharaa. Dit was de eerste in een reeks stappen die ons partnerschap met Syrië een nieuw elan hebben gegeven en waarmee we onze steun voor het Syrische volk en zijn instanties hebben opgevoerd. 

De eerste top EU-Egypte vond plaats in oktober 2025 om de samenwerking op het gebied van handel, migratie, energie, investeringen en steun voor de hervormingsagenda van Egypte en zijn associatie met Horizon Europa te versterken. De eerste top EU-Jordanië vond plaats in januari 2026 om de samenwerking op het gebied van economische veerkracht, regionale veiligheid en steun voor vluchtelingen te versterken.

De EU heeft de humanitaire steun in de hele regio aanzienlijk verhoogd, onder meer via de donorgroep voor hulp aan Palestina. Via het Team Gaza-initiatief hebben we 883,6 miljoen euro bijeengebracht ter ondersteuning van acties voor snel herstel in verschillende sectoren, ten behoeve van de burgers in Gaza. De EU heeft sancties opgelegd aan extremistische Israëlische kolonisten die verantwoordelijk zijn voor ernstige en systematische schendingen van de mensenrechten van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever. 

Tijdens de COP30 in november 2025 in Belém, Brazilië, heeft voorzitter Von der Leyen benadrukt dat de EU zich sterk blijft inzetten voor het internationale verdrag ter bestrijding van klimaatverandering, de Overeenkomst van Parijs. Dit werd in de EU-klimaatwet versterkt met de toezegging om de broeikasgasemissies tegen 2040 met 90% te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990. 

Europa blijft ook het voortouw nemen bij de wereldwijde klimaatfinanciering door 31,7 miljard euro aan publieke klimaatfinanciering te verstrekken en alleen al in 2024 nog eens 11 miljard euro aan particuliere financiering te mobiliseren.  

Via het fonds voor het mondiale initiatief voor groene obligaties, dat in april 2026 is opgezet, zal Europa tot 20 miljard euro aan particulier kapitaal mobiliseren voor grootschalige duurzame infrastructuurprojecten en tegelijkertijd de markten voor groene obligaties in partnerlanden bevorderen. 

De EU droeg ook meer dan 15,1 miljard euro bij aan de donorcampagneScaling up Renewables in Africa, die gezamenlijk werd georganiseerd door voorzitter Von der Leyen en president Ramaphosa van Zuid-Afrika. Deze investeringen zullen schone energie toegankelijker maken, de industriële ontwikkeling ondersteunen, banen scheppen en de energiezekerheid voor zowel Afrika als Europa versterken.

In 2026 heeft Europa OceanEye gelanceerd, waarmee het de Europese capaciteit voor oceaanobservatie en maritieme monitoring opvoert, en wetenschappelijk onderzoek en een meer concurrerende en duurzamere blauwe economie ondersteunt.

Juist nu de wereld met toenemende gezondheidsrisico’s wordt geconfronteerd, variërend van ebola-uitbraken tot opkomende infectieziekten, staat de internationale financiering onder druk. Via het nieuwe initiatief voor wereldwijde veerkracht op gezondheidsgebied werkt de EU aan wereldwijde veerkracht en crisisparaatheid.