Maatregelen op het gebied van financiële en zakelijke diensten

Maatregelen gericht op de Russische banksector

Rusland afsnijden van de kapitaalmarkten van de EU, zorgt voor hogere leen- en transactiekosten voor de gesanctioneerde entiteiten en holt geleidelijk de industriële basis van Rusland uit.

De maatregelen omvatten verboden op:

• het lenen en kopen van waardepapieren van bepaalde Russische banken en de Russische overheid (waaronder de Centrale Bank)
• transacties met bepaalde Russische staatsbedrijven in verschillende sectoren (het militair-industriële complex van het Kremlin)
• de uitvoer van bankbiljetten en de verkoop van overdraagbare effecten in alle officiële valuta van de EU
• de rating van Rusland en van Russische bedrijven door Europese ratingbureaus en het verlenen van ratingdiensten aan Russische klanten
• het aanbieden van hoogwaardige cryptoactivadiensten aan Rusland en alle cryptoactivaportemonnees, ongeacht het bedrag
• zakelijke diensten, direct en indirect, zoals boekhouding, controle, wettelijke controle, belastingadvies, IT-consultancy, juridisch advies, architect- en ingenieursdiensten, managementadvies, public relations, marktonderzoek en opinieonderzoek, technische tests en analyse, reclame en ratingdiensten
• advies aan vermogende Russen over financiële planning en trusts, en hun grote deposito’s bij EU-banken
• Russen die in bestuursorganen in de kritieke infrastructuur van de lidstaten zetelen
• transacties met banken en aanbieders van cryptoactiva in Rusland en in derde landen die de industriële defensiebasis van Rusland ondersteunen
• transacties met banken en aanbieders van cryptoactiva die het olieprijsplafond omzeilen door transacties te vergemakkelijken met vaartuigen van de Russische schaduwvloot die op de lijst staan
• transacties met banken en aanbieders van cryptoactiva uit niet-EU-landen die helpen sancties te omzeilen, de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne steunen of verbonden zijn met de Russische financiële berichtendienst
• transacties via cryptovaluta, inclusief stablecoins, en offshore-uitwisselingen die worden gebruikt om sancties te omzeilen
• het aanbieden van bepaalde banksoftware aan de Russische overheid en Russische bedrijven
• het gebruik van het Russische systeem voor bankkaarten en snelle betalingen (Mir en SBP). 

De EU heeft tegoeden bevroren en een financieringsverbod opgelegd aan een aantal Russische banken en blokkeert de deviezenreserves van Rusland door

• de uitsluiting van belangrijke Russische banken van het SWIFT-systeem, het wereldwijd dominante systeem voor financieel berichtenverkeer. Deze maatregel belet deze banken hun financiële transacties wereldwijd snel en efficiënt uit te voeren
• EU-banken buiten Rusland te verbieden gebruik te maken van het systeem voor financieel berichtenverkeer SPFS, het Russische equivalent van SWIFT
• niet-Russische banken uit derde landen die gebruikmaken van SPFS te verbieden zaken te doen met EU-exploitanten
• investeringen in door het Russische fonds voor directe investeringen (RDIF) gecofinancierde projecten te verbieden
• EU-bedrijven verbieden om betrekkingen te onderhouden met mensen, entiteiten of organen die onder het RFID vallen of waar het RFID in investeert

Maatregelen ter bescherming van de financiële sector in de EU

Rusland maakt gebruik van rechtszaken en vergeldingsmaatregelen om de activa van centrale effectenbewaarinstellingen van de EU (EU-CSD’s) in beslag te nemen. Om dit aan te pakken, heeft de EU het volgende ingevoerd:

• een afwijking die EU-CSD’s in staat stelt de bevoegde autoriteiten van de lidstaten te verzoeken kastegoeden te deblokkeren en te gebruiken om hun wettelijke verplichtingen tegenover hun cliënten na te komen
• een geenaansprakelijkheidsclausule voor EU-CSD’s, wat betekent dat EU-CSD’s niet aansprakelijk zijn voor het betalen van rente of enige andere vorm van compensatie aan de Russische Centrale Bank, naast de contractueel verschuldigde rente

Maatregelen ter bescherming van bedrijven in de EU

Het gaat onder meer om: 

• een verbod in de EU op de erkenning of tenuitvoerlegging van een aantal specifieke uitspraken van Russische rechtbanken op grond waarvan Russische rechtbanken verplicht exclusieve bevoegdheid krijgen in geschillen tussen Russische en EU-bedrijven. Dit beschermt EU-bedrijven tegen de erkenning van schade die illegaal aan hen is toegekend in Rusland 
• invoering van afwijkingen waardoor EU-bedrijven bezittingen in Rusland kunnen afstoten