Direct naar de inhoud
Logo van de Europese Commissie
Europese Commissie

Europa onafhankelijk maken

In een steeds verdeeldere wereld moet Europa meer verantwoordelijkheid nemen voor onze eigen toekomst. In het licht van de toespraak over de Staat van de Unie 2026 bekijken we hoe die ambitie het afgelopen jaar de werkzaamheden van de Commissie heeft vormgegeven.

Een concurrerende en welvarende Unie
Maar de grootste kracht van Europa schuilt in onze mensen — hun vaardigheden, creativiteit en innovatievermogen.

Een concurrerende economie is essentieel voor de welvaart van Europa, het scheppen hoogwaardige banen, de financiering van openbare diensten en de ondersteuning van ons sociaal model en onze onafhankelijkheid.

Europa is wereldleider op het gebied van geavanceerde productie en schone technologie, heeft universiteiten en onderzoeksinstellingen van wereldklasse en heeft het grootste netwerk van handelspartnerschappen van de grote economieën. Versnipperde markten, hoge energiekosten, tekorten aan vaardigheden en complexiteit van regelgeving zetten echter een rem op de groei van Europa.

Wij willen die kwesties aanpakken door:

  • de eengemaakte markt te voltooien
  • strategische sectoren te versterken
  • de energiekosten te verlagen met schone energie van eigen bodem
  • het concurrentievermogen op het Europese sociale model af te stemmen


Een sterkere eengemaakte markt — voor mensen en bedrijven

Met 450 miljoen consumenten is de eengemaakte markt de stuwende kracht achter de Europese groei en het Europese concurrentievermogen. Het wegnemen van de laatste interne belemmeringen en de voltooiing van de eengemaakte markt is van vitaal belang voor de onafhankelijkheid van Europa en is onze belangrijkste prioriteit.

De regels vereenvoudigen

We maken het gemakkelijker om zaken te doen op de eengemaakte markt door onnodige administratieve rompslomp te verminderen. We hebben twaalf pakketten voor vereenvoudiging en een breed scala aan maatregelen voorgesteld in uiteenlopende sectoren, van de automobielsector tot chemische stoffen.

We werken met het Parlement en de Raad samen aan de vereenvoudigingsagenda, zodat bedrijven over meer middelen beschikken om te innoveren, op te schalen en hoogwaardige banen te creëren.

  • Dankzij de voorgestelde vereenvoudigingsmaatregelen bespaart het Europese bedrijfsleven naar verwachting jaarlijks minstens 17 miljard euro netto aan administratieve kosten.

  • We streven ernaar de administratieve lasten met ten minste 25 % te verminderen voor alle bedrijven en met ten minste 35 % voor kleine en middelgrote ondernemingen.

De snelste weg naar een sterker concurrentievermogen en echte Europese onafhankelijkheid is om de versnippering van de eengemaakte markt te verminderen. We hebben:

EU Inc., één Europees ondernemingskader

Europese ondernemers en innovatieve bedrijven zijn de eerste slachtoffers van versnipperde regelgeving. In plaats van op één markt actief te zijn, hebben zij te maken met 27 rechtsstelsels en meer dan 60 vennootschapsvormen. We hebben EU Inc. voorgesteld om onze bedrijven te laten profiteren van een echte eengemaakte markt.

In detail:

EU Inc. – een nieuwe uniforme vennootschapsvorm

  • Snel & goedkoop — Registratie binnen 48 uur. Kosten hoogstens 100 euro.
  • Eenvoudig — volledig digitaal. Eenmalige indiening van informatie. Centraal EU-register voor vennootschapsgegevens.
  • Laag risico — Met vereenvoudigde en digitale insolventieprocedures voor start-ups.
  • Aantrekkelijk voor beleggers — Eenvoudige overdracht van aandelen en toegang tot de beurs.
  • Aantrekkelijk voor werknemers — Eenvoudiger toegang tot aandelenopties voor werknemers. 
  • Sterke waarborgen — Geen afzwakking van de regels die werknemers beschermen.

Een innovatieve Unie die vooroploopt in de sectoren van de toekomst

Europa ondergaat een ingrijpende technologische en industriële transformatie. Van AI en kwantumtechnologieën tot schone technologie en biotechnologie, er is een wereldwijde wedloop gaande in de sectoren die bepalend zijn voor de welvaart en macht van morgen. Of Europa kans ziet onafhankelijk op te treden en concurrerend te blijven, hangt ervan af of we deze technologieën niet alleen in Europa inzetten, maar ze ook zelf in Europa ontwerpen, ontwikkelen en vervaardigen.

Europa kan bogen op industriële en technologiebedrijven van wereldklasse, geavanceerd onderzoek, een groeiend aantal start-ups en hooggekwalificeerde arbeidskrachten. We moeten:

  • deze troeven beter benutten en bedrijven helpen op te starten, op te schalen en tot mondiale koplopers uit te groeien

  • de vraag naar Europese technologie en schone producten versterken om investeringen aan te trekken

Wetgeving voor een industrieaccelerator

In maart 2026 hebben we de verordening industriële versnelling voorgesteld om:

  • de procedures te vereenvoudigen
  • vergunningverlening te versnellen
  • leidende markten voor de Europese industrie te creëren door “made in the EU”-criteria en criteria inzake koolstofarme productie in te voeren voor overheidsopdrachten in alle strategische sectoren

Het doel is het aandeel van de productie-industrie in het bbp van de EU te vergroten van 14,3 % in 2024 tot 20 % in 2035.

Een grotere vraag naar schone en innovatieve Europese producten biedt bedrijven de zekerheid die zij nodig hebben om binnen Europa te investeren en op te schalen.

Traditionele sectoren ondersteunen en helpen met decarbonisatie

Momenteel hebben sectoren zoals energie, chemie en staal te maken met toenemende druk vanwege hoge energiekosten, toegenomen wereldwijde concurrentie en marktverstoringen door massale buitenlandse subsidies.

Om te waarborgen dat Europa een continent van innovatie blijft, maar ook een continent dat bouwt en produceert, hebben we het volgende ondernomen:

Artificiële intelligentie en digitale technologie

Het toekomstige succes van Europa hangt af van technologisch leiderschap op het gebied van digitale technologie en AI, ondersteund door een krachtige industrie. De volgende innovatiegolf draait om de wijze waarop digitale capaciteiten in de echte wereld worden toegepast. Om waarde te creëren moeten technologieën als AI worden gecombineerd met de fysieke systemen die zij dienen te verbeteren.

200 miljard euro zal worden geactiveerd voor publieke en particuliere investeringen via het InvestAI-initiatief

Om van Europa een AI-continent te maken, doen we het volgende:

  • we ondersteunen de Europese industrie bij de invoering van AI in belangrijke sectoren, van gezondheidszorg tot geavanceerde productie en geneesmiddelen, door middel van de AI-toepassingsstrategie

  • we bouwen de benodigde infrastructuur om wereldwijd te concurreren, met al 19 AI-fabrieken die worden opgezet, en we hebben in juli 2026 een oproep uitgebracht voor de eerste Europese AI-gigafabrieken om de computercapaciteit uit te breiden die nodig is om moderne AI-modellen te trainen en innovatie op grote schaal te ondersteunen

  • we vereenvoudigen de regels om Europa interessanter te maken om te innoveren en te investeren via de digitale omnibus 

  • we versterken de soevereiniteit en het concurrentievermogen van Europa in het cloud- en AI-ecosysteem door middel van de voorgestelde verordening cloud- en AI-ontwikkeling

 

Technologisch leiderschap vereist ook betrouwbare toegang tot kritieke input. Daarvoor hebben we:

  • in juni 2026 het technologiesoevereiniteitspakket voorgesteld om onze autonomie en veerkracht op het gebied van technologie te versterken, van halfgeleiders en software tot opkomende en disruptieve sectoren

  • de chipsverordening 2,0 onthuld om de vraag naar in Europa vervaardigde halfgeleiders te vergroten en de toeleveringsketens voor de Europese industrie te versterken Deze wet bouwt voort op het succes van de chipverordening, die meer dan 52 miljard euro aan investeringen in halfgeleiders heeft vrijgemaakt

  • het voornemen opgevat om de regels voor connectiviteitsnetwerken te moderniseren en te harmoniseren door middel van de verordening digitale netwerken, die de voorwaarden moet scheppen voor marktdeelnemers om te investeren en te innoveren

In detail:

Europees technologiesoevereiniteitspakket

Het technologiesoevereiniteitspakket gaat het concurrentievermogen, de strategische autonomie en de geo-economische positie van Europa versterken. 

Betekenis

  • De eigen industriële capaciteit en autonomie in de hele toeleveringsketen stimuleren.
  • Eindgebruikers meer keuzemogelijkheden bieden.
  • De levering van digitale technologieën veiligstellen.
  • Kritieke technologieën, infrastructuur, diensten en gegevens ontwikkelen, controleren en opschalen.
  • Normen vaststellen voor belangrijke strategische technologieën.

Het pakket omvat:

  • Chipsverordening 2.0
  • Wetgevingshandeling inzake cloud- en AI-ontwikkeling
  • EU-strategie voor open bronnen
  • Strategische routekaart voor digitalisering en AI in de energiesector

Zorgen voor energieonafhankelijkheid

Nu Europa voor de tweede keer dit decennium met een wereldwijde energieschok is geconfronteerd, is de behoefte aan grotere energieonafhankelijkheid evident.

Het escalerende conflict in het Midden-Oosten en de sluiting van de Straat van Hormuz hebben geleid tot sterke stijgingen van de wereldwijde olie- en gasprijzen, wat Europa bijna 50 miljard euro aan extra energiekosten heeft gekost en wat laat zien hoe geopolitieke instabiliteit buiten onze grenzen zich snel kan vertalen in economische druk op gezinnen en bedrijven hier.

De afgelopen jaren heeft de EU belangrijke stappen gezet om de transitie naar schone energie te versnellen, de emissies te verminderen en de blootstelling aan volatiele energiemarkten te beperken. Dankzij die inspanningen was Europa beter voorbereid op deze crisis.

AccelerateEU: 

In april 2026 hebben we AccelerateEU voorgesteld, een pakket maatregelen om

  • de lidstaten te helpen onmiddellijk op een crisis te reageren
  • de veerkracht van Europa op energiegebied op lange termijn te versterken

Het pakket combineert kortetermijnsteun voor kwetsbare burgers en energie-intensieve industrieën met structurele maatregelen om de afhankelijkheid van volatiele markten voor fossiele brandstoffen te verminderen.

Het aandeel hernieuwbare energie in de Europese elektriciteitsmix is toegenomen van 36 % in 2021 tot 47% in 2025. Alleen al door de snelle groei van zonne-energie is tijdens de crisis in de Straat van Hormuz naar schatting ongeveer 110 miljoen euro per dag bespaard doordat onnodige gasinvoer werd voorkomen.

We moeten ook de elektrificatie versnellen, zodat vervoer, verwarming en industriële processen op schone Europese elektriciteit draaien, in plaats van op ingevoerde fossiele brandstoffen. In juli 2026 hebben we een actieplan voor elektrificatie opgesteld om van Europa het eerste continent te maken dat op elektriciteit draait. 

EU-emissiehandelssysteem (ETS)

De energietransitie vereist ook de juiste marktstimulansen. Daarom hebben we een herziening van het emissiehandelssysteem opgestart.

Het EU-ETS heeft bewezen dat decarbonisatie en concurrentievermogen hand in hand kunnen gaan

In detail:

EU-ETS en broeikasgasemissies

Sinds de invoering van het ETS in 2005

  • is de uitstoot van broeikasgassen in de betrokken sectoren met 50 % gedaald
  • heeft het systeem meer dan 280 miljard euro gegenereerd en opnieuw geinvesteerd in innovatie, modernisering en decarbonisatie van de industrie

De economie van de EU blijft groeien

Op Europees niveau worden deze inkomsten geherinvesteerd in schone innovatie en industriële transformatie.

De lidstaten zullen 50% van hun nationale ETS-inkomsten moeten investeren in de decarbonisatie van ETS-sectoren. Dit zal ertoe bijdragen dat de inkomsten uit de Europese industrie worden geherinvesteerd om Europese bedrijven te helpen de schone industrieën van de toekomst op te bouwen.

Landbouw

De Europese landbouwers zijn essentieel voor onze welvaart en onafhankelijkheid. Zij zorgen voor een betrouwbaar aanbod van veilig en hoogwaardig voedsel, zijn goed voor miljoenen banen in de agrovoedingssector en ondersteunen de plattelandsgemeenschappen en rurale landschappen die deel uitmaken van de Europese identiteit.

Nu landbouwers onder steeds grotere druk staan ten gevolge van stijgende productiekosten, wereldwijde concurrentie, de toenemende gevolgen van klimaatverandering en geopolitieke problemen, ondersteunen wij hen door:

  • te investeren in de volgende generatie
  • het concurrentievermogen van de sector te versterken
  • te waarborgen dat de landbouw de komende decennia een bron van welvaart en een strategische kracht blijft

Het afgelopen jaar hebben we


Mensen kansen bieden en ons sociale model versterken

Mededinging ligt ten grondslag aan het welzijn van onze burgers en ondersteunt ons sociale model. Ons concurrentievermogen steunt op Europa’s unieke sociale model en op onze sterke traditie van sociale dialoog tussen werknemers en werkgevers. Het helpt ook mensen de vaardigheden te ontwikkelen die zij nodig hebben om te gedijen in een meer concurrerende wereldeconomie.

Tegen de achtergrond van geopolitieke spanningen en technologische omwentelingen zijn veel Europeanen echter bezorgd over de toekomst en de gevolgen van AI, aangezien bedrijven worden geherstructureerd en industrieën blootstaan aan hevige mondiale concurrentie. Binnen deze ingrijpende en snelle transformatie moet Europa voorop blijven lopen en waarborgen dat niemand aan zijn lot wordt overgelaten.

Vaardigheidsunie

Vaardigheden zijn cruciaal voor ons concurrentievermogen, maar ook voor het gevoel van veiligheid van mensen. De vaardigheidsunie heeft tot doel dat de Europeanen over de benodigde capaciteiten beschikken om te slagen in een veranderende economie.

  • meer dan10.00miljoen mensenhebben sinds 2020 van bij- en omscholingsinitiatieven geprofiteerd
  • 3.90miljoen mensenhebben alleen al in 2025 van deze initiatieven geprofiteerd

Met de vaardighedengarantie helpen we werknemers om over te stappen van sectoren die een ingrijpende transformatie ondergaan naar strategische groeisectoren die met een tekort aan arbeidskrachten kampen. Dit moet leiden tot

  • meer investeren in bij- en omscholing

  • steun voor bedrijven om hun banen aan te passen bij de invoering van AI

We waarborgen ook dat Europa beter gebruikmaakt van zijn getalenteerde en hardwerkende bevolking. Vrij verkeer is een van de grootste troeven van onze Unie, maar werknemers worden nog steeds geconfronteerd met onnodige belemmeringen wanneer zij in een andere lidstaat aan de slag willen gaan, zoals

  • vertraging bij de erkenning van kwalificaties
  • omslachtige administratieve procedures
  • buitensporige kosten

Het toekomstige pakket eerlijke arbeidsmobiliteit heeft tot doel onnodige belemmeringen weg te nemen en het voor mensen gemakkelijker te maken hun vaardigheden in te zetten waar die het hardst nodig zijn. 

Hoogwaardige banen

Concurrentievermogen is ook afhankelijk van hoogwaardige banen. Die banen ondersteunen de productiviteit, trekken talent aan en dragen bij tot het ontstaan van de geschoolde beroepsbevolking die Europa nodig heeft om wereldwijd te kunnen concurreren. Daarom heeft de Commissie samen met de sociale partners een routekaart voor hoogwaardige banen ontwikkeld om te zorgen voor rechtvaardige lonen, goede arbeidsomstandigheden en strenge gezondheids- en veiligheidsnormen. Ook moet de routekaart het gemakkelijker maken om van baan of sector te veranderen. 

Op deze pagina vindt u een selectie van de resultaten van het afgelopen jaar. 
Download de brochure (pdf) voor meer informatie.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 11 september 2026.