Migratie: Commissie stelt nieuwe Europese aanpak inzake terugkeer voor

De terugkeerpercentages in de hele EU bedragen momenteel ongeveer 20 %. Uitgewezenen ontsnappen vaak aan de autoriteiten. De Europese Commissie heeft nu voorgesteld de EU-landen te helpen het terugkeerpercentage te verhogen, met volledige inachtneming van de grondrechten, door een gemeenschappelijk EU-systeem voor terugkeer in te voeren. Dit voorstel vormt een aanvulling op het migratie- en asielpact van de EU, dat medio 2026 in werking treedt, en zal het mogelijk maken asielaanvragen sneller en efficiënter te behandelen. 

De nieuwe gemeenschappelijke regels hebben onder meer betrekking op: 

• gemeenschappelijke procedures voor het uitvaardigen van terugkeerbesluiten en een Europees terugkeerbevel dat samen met een nationaal terugkeerbesluit moet worden uitgevaardigd; 
• wederzijdse erkenning van terugkeerbesluiten om EU-landen in staat te stellen terugkeerbesluiten van andere EU-landen ten uitvoer te leggen zonder een nieuwe procedure te hoeven starten;  
• duidelijke regels voor gedwongen terugkeer en tegelijkertijd het aanmoedigen van vrijwillig vertrek;
• strengere verplichtingen voor terugkeerders om met de nationale autoriteiten samen te werken gedurende de gehele terugkeerprocedure, onder meer inzake identiteitscontrole en verblijf in het land;  
• strenge waarborgen gedurende de gehele terugkeerprocedure om ervoor te zorgen dat de terugkeerprocedure wordt uitgevoerd met volledige inachtneming van de fundamentele en internationale mensenrechtennormen;  
• strengere regels om niet-toegestane verplaatsingen te voorkomen en EU-landen in staat te stellen terugkeerders beter te lokaliseren, met de mogelijkheid om de betrokkene te vragen zich regelmatig aan te melden of op een door de nationale autoriteiten aangewezen plaats te verblijven;  
• specifieke regels voor personen die veiligheidsrisico’s vormen: de EU-landen zullen in een vroeg stadium nagaan of een persoon een veiligheidsrisico vormt. Als dat het geval is, zullen strikte regels gelden, waaronder verplichte gedwongen terugkeer; 
• de garantie dat een terugkeerbesluit systematisch wordt gevolgd door een overnameverzoek aan het land van herkomst;  
• terugkeerhubs: de nieuwe regels maken het voor een EU-land wettelijk mogelijk om met een derde land een terugkeerovereenkomst of -regeling te sluiten die de internationale mensenrechtennormen en -beginselen eerbiedigt in overeenstemming met het internationaal recht. 

Dit voorstel voor nieuwe procedures voor het beheer van terugkeer werd door voorzitter Von der Leyen aangekondigd in de politieke beleidslijnen en door de Europese Raad gevraagd in oktober 2024. 

Meer informatie 

Prioriteit 2024-2029: veiligheid en defensie 

Factsheet - Een alomvattende migratieaanpak 

Factsheet - Een nieuw gemeenschappelijk Europees terugkeersysteem

Vragen en antwoorden over het voorstel van de Commissie voor een nieuw gemeenschappelijk Europees terugkeersysteem 

Persbericht: Commissie stelt nieuw gemeenschappelijk Europees terugkeersysteem voor