Skip to main content

Plan odbudowy dla Europy

Wprowadzenie

Największy w historii pakiet środków na rzecz ożywienia gospodarki

Długoterminowy budżet UE w połączeniu z NextGenerationEU (NGEU), tymczasowym instrumentem pobudzającym ożywienie gospodarki, to największy pakiet środków, jaki został dotychczas sfinansowany w Europie. Łączna kwota 2,018 bln euro w cenach bieżących* służy odbudowie Europy po pandemii COVID-19. Nowa Europa będzie bardziej przyjazna dla środowiska, bardziej cyfrowa i odporniejsza na kryzysy.

Fundusze te są wykorzystywane do podejmowania najważniejszych wyzwań stojących przed Europą i wspierania osób w potrzebie. W następstwie rosyjskiej napaści Rosji na Ukrainę uruchomiono środki z budżetu UE, aby udzielić pomocy nadzwyczajnej, zapewnić wsparcie w Ukrainie i w krajach UE, a także złagodzić skutki humanitarne wojny.

*1,8 bln EUR w cenach z 2018 r.

Fakty i liczby dotyczące WRF na lata 2021–2027 i NextGenerationEU

 

Najważniejsze elementy pakietu środków

Ponad 50  proc. budżetu długoterminowego i funduszy NextGenerationEU jest przeznaczanych na wspieranie modernizacji między innymi poprzez:

badania naukowe i innowacje z wykorzystaniem programu „Horyzont Europa”

sprawiedliwą transformację klimatyczną i cyfrową z wykorzystaniem Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i programu „Cyfrowa Europa”

gotowość, odbudowę i odporność na kryzysy, finansowane za pomocą Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, rescEU i nowego Programu UE dla zdrowia.

 

Poza tym w pakiecie uwzględniono:

modernizację realizowanych od dawna polityk, takich jak polityka spójności i wspólna polityka rolna, aby zmaksymalizować ich wkład w realizację priorytetów Unii

walkę ze zmianą klimatu – 30 proc. środków unijnych, czyli dotychczas największy odsetek na ten cel w europejskim budżecie

ochronę różnorodności biologicznej i równouprawnienie płci

Wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 i NextGenerationEU – całkowite przydziały środków według działu

DziałWRFNextGenerationEU
1. Jednolity rynek, innowacje i technologie cyfrowe149,5 mld EUR11,5 mld EUR
2. Spójność, odporność i wartości426,7 mld EUR776,5 mld EUR
3. Zasoby naturalne i środowisko401 mld EUR18,9 mld EUR
4. Migracja i zarządzanie granicami 25,7 mld EUR-
5. Bezpieczeństwo i obrona 14,9 mld EUR-
6. Sąsiedztwo i świat110,6 mld EUR-
7. Europejska administracja publiczna82,5 mld EUR-
RAZEM WRF1 210,9 mld EUR806,9 mld EUR

Wszystkie kwoty przedstawiono w EUR, w cenach bieżących. Źródło: Komisja Europejska

Głównym elementem NextGenerationEU jest Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oferujący dotacje i pożyczki w celu wspierania reform i inwestycji w państwach członkowskich UE, o łącznej wartości 723,8 mld euro w cenach bieżących. Aby otrzymać środki w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, państwa członkowskie muszą przygotować plany odbudowy i zwiększania odporności, w których określają, w jaki sposób zamierzają inwestować te fundusze. Ponadto muszą osiągnąć odpowiednie cele, tzw. kamienie milowe i wartości docelowe. Przed dokonaniem jakichkolwiek wypłat z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności Komisja ocenia osiągnięcie w zadowalający sposób wszystkich kamieni milowych i wartości docelowych.

Plany poszczególnych państw członkowskich UE i przegląd dotychczasowych wypłat zawiera interaktywna tabela wyników w zakresie odbudowy i zwiększania odporności.

Pozostała część środków z NextGenerationEU jest wypłacana państwom członkowskim UE w ramach kilku programów UE. Są to: Wsparcie na rzecz odbudowy służącej spójności oraz terytoriom Europy (REACT-EU), Horyzont Europa, InvestEU, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST).

Po napaści Rosji na Ukrainę państwa członkowskie UE mogły wykorzystać część tych funduszy na zaspokojenie potrzeb uchodźców przybywających na ich terytoria.

Środki z NextGenerationEU

Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF)

723,8 mld EUR

z tego pożyczki385,8 mld EUR
z tego dotacje338 mld EUR

 

Program

 
ReactEU  50,6 mld EUR
Horyzont Europa5,4 mld EUR
InvestEU6,1 mld EUR
Rozwój obszarów wiejskich 8,1 mld EUR
Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST)10,9 mld EUR
RescEU2 mld EUR
RAZEM806,9 mld EUR

Wszystkie kwoty przedstawiono w EUR, w cenach bieżących. Źródło: Komisja Europejska

Przydziały krajowe

Budżet UE nie polega i nigdy nie polegał na dawaniu i braniu. Wszystkie państwa członkowskie czerpią korzyści z bycia częścią jednolitego rynku i razem stawiają czoła wspólnym wyzwaniom. Środki finansowe UE, na przykład z Funduszu Spójności lub programu „Horyzont Europa”, trafiają do wszystkich zakątków UE.

Państwa członkowskie otrzymały w niektórych obszarach polityki wstępnie przydzielone kwoty. Można się z nimi zapoznać tutaj.

Finansowanie długoterminowego budżetu UE i NextGenerationEU

Zaciąganie pożyczek na sfinansowanie odbudowy

Aby sfinansować NextGenerationEU, Komisja Europejska – w imieniu Unii Europejskiej – zaciąga pożyczki na rynkach kapitałowych, na warunkach bardziej korzystnych od tych, które mogłaby uzyskać większość spośród państw członkowskich. Następnie Komisja dokonuje redystrybucji tych kwot.

Komisja Europejska już przed wprowadzeniem NextGenerationEU wyemitowała obligacje, na przykład na sfinansowanie pożyczek dla państw członkowskich UE i państw trzecich, w tym aż do 100 mld euro na rzecz programu SURE na ochronę miejsc pracy i utrzymanie zatrudnienia w czasie pandemii COVID-19.

Do 2026 r. Unia Europejska pozyska w ramach zróżnicowanej strategii finansowania około 800 mld euro w cenach bieżących na rzecz NextGenerationEU.

UE jako pożyczkobiorca

Jasny harmonogram wprowadzania nowych źródeł dochodów w celu ułatwienia spłaty pożyczek

W porozumieniu międzyinstytucjonalnym z grudnia 2021 r. Parlament Europejski, Rada i Komisja uzgodniły, że będą pracować nad wprowadzeniem wystarczających nowych zasobów własnych na pokrycie spłat NextGenerationEU.

W grudniu 2021 r. Komisja zaproponowała zatem trzy nowe źródła dochodów budżetu UE, aby pomóc w spłacie dotacji NextGenerationEU. Proponowany wniosek przyczyniłby się również do finansowania Społecznego Funduszu Klimatycznego, którego celem jest zagwarantowanie, by przejście na gospodarkę niskoemisyjną nie pozostawiło nikogo samemu sobie.

Zasoby własne oparte na unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji

Zasoby własne oparte na mechanizmie dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2

Zasoby własne oparte na realokowanych zyskach wielkich przedsiębiorstw wielonarodowych (na podstawie prac na szczeblu OECD i G-20)

Komisja we współpracy z Parlamentem Europejskim i państwami członkowskimi zgromadzonymi w Radzie dopilnuje, by nowe źródła zasobów zostały jak najszybciej zatwierdzone.

Do końca 2023 r. Komisja zaproponuje drugi pakiet legislacyjny dotyczący nowych zasobów własnych.

Źródła dochodów budżetu UE na lata 2021–2027

Kolejna generacja zasobów własnych UE

Beneficjenci

Każdy może zostać beneficjentem środków z budżetu UE. Wyszukaj aktualne i planowane zaproszenia do składania wniosków o finansowanie. Przejrzyj informacje o programach finansowania i przyznawaniu środków i złóż wniosek online.

Dowiedz się, jak przebiega procedura przetargowa i jakich zamówień udziela Komisja Europejska.

Kontekst

2 maja 2018 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący kolejnego długoterminowego budżetu UE

27 maja 2020 r., w reakcji na bezprecedensowy kryzys spowodowany koronawirusem, Komisja Europejska zaproponowała tymczasowe narzędzie służące odbudowie gospodarki – NextGenerationEU, a także zwiększenie środków w długoterminowym budżecie UE na lata 2021–2027, z przeznaczeniem na określone cele.

Po niespełna dwóch miesiącach, 21 lipca 2020 r. szefowie państw i rządów UE osiągnęli porozumienie polityczne co do tego pakietu.

Jego ostateczne przyjęcie przez Radę nastąpiło 17 grudnia 2020 r.

Proces negocjacyjny

Dokumenty

11 LUTY 2021
Adopted MFF legal acts
English
(HTML)
Pobierz
17 GRUDZIEŃ 2020
EU budget - European Commission welcomes the adoption of the EU's long-term budget for 2021-2027
English
(5.95 KB - HTML)
Pobierz
22 GRUDZIEŃ 2020
Questions and answers on the adoption of the EU's long-term budget for 2021-2027
English
(5.95 KB - HTML)
Pobierz
11 LISTOPAD 2020
EU’s next long-term budget & NextgenerationEU - Key facts and figures
English
(584.72 KB - PDF)
Pobierz
11 LISTOPAD 2020
Questions and Answers on the agreement on the €1.8 trillion package to help build greener, more digital and more resilient Europe
English
(5.95 KB - HTML)
Pobierz
10 LISTOPAD 2020
Budżet UE: Komisja Europejska z zadowoleniem przyjmuje porozumienie w sprawie pakietu o wartości 1,8 bln euro, który pomoże w budowie bardziej ekologicznej, cyfrowej i odpornej Europy
polski
(5.95 KB - HTML)
Pobierz
27 MAJ 2020
Decydujący moment dla Europy: naprawa i przygotowanie na następną generację
polski
(199.4 KB - HTML)
Pobierz
27 MAJ 2020
Budżet UE napędza plan odbudowy Europy
polski
(271.56 KB - HTML)
Pobierz
27 MAJ 2020
Commission Staff Working Document: Identifying Europe's recovery need
English
(317.65 KB - HTML)
Pobierz
27 MAJ 2020
2020 Adjusted Commission Work Programme
English
(HTML)
Pobierz
27 MAJ 2020
Adjusted Commission Work Programme 2020 - Annexes
English
(458.42 KB - PDF)
Pobierz
27 MAJ 2020
MFF Legislation
English
(HTML)
Pobierz