Acties voor gendergelijkheid

De Europese Commissie heeft een aantal initiatieven genomen en voorstellen gedaan om toe te werken naar een samenleving met gelijke kansen, waarin iedereen optimaal kan leven en floreren. Onlangs is in een nieuwe routekaart een langetermijnvisie geschetst om vrouwenrechten te bevorderen.

Gendergerelateerd geweld

Jaarlijks worden in Europa meer dan 3.000 vrouwen gedood door hun partner of een familielid, en talloze anderen raken gewond of worden geïntimideerd.

Geweld tegen vrouwen neemt vele vormen aan: denk aan fysiek, seksueel of psychologisch geweld, en economisch misbruik en uitbuiting. Het is op veel terreinen toegenomen, waaronder op de werkvloer en online, en het is verergerd door de gevolgen van de pandemie, conflicten en klimaatverandering.

^Bronnen: UN Women^{, Eurostat, Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA)}

Vormen van geweld tegen vrouwen zijn: 

• intiem partnergeweld, huiselijk geweld
• seksueel geweld
• femicide
• mensenhandel
• genitale verminking bij vrouwen
• door technologie gefaciliteerd of onlinegeweld
• kindhuwelijken, gedwongen huwelijken 

De Commissie heeft in 2022 nieuwe wetgeving voorgesteld die in de hele EU een minimumniveau van bescherming tegen deze vormen van geweld moet bieden, ongeacht of zij online of offline zijn gepleegd. Het Europees Parlement en de lidstaten hebben op 6 februari 2024 politieke overeenstemming over dit voorstel bereikt.

Daarnaast heeft de Commissie het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul) ondertekend en geratificeerd.

Het Verdrag van Istanbul is voor de EU op 1 oktober 2023 in werking getreden. Dit betekent dat de EU nu gebonden is aan ambitieuze en brede normen om geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld te voorkomen en te bestrijden.

Lees wat de EU doet om een einde te maken aan gendergerelateerd geweld

Ongelijkheden op de arbeidsmarkt

Vrouwen zijn nog steeds oververtegenwoordigd in laagbetaalde banen en ondervertegenwoordigd in leidinggevende functies. Bovendien verdienen vrouwen in de EU nog steeds minder dan mannen, en naarmate zij ouder worden, wordt de loonkloof tussen mannen en vrouwen nog dieper. 

Uit statistieken blijkt dat bepaalde beroepen vooral door vrouwen worden uitgeoefend. 

• In de EU is 95% van de schoonmakers en het huishoudelijk personeel vrouw
• Vrouwen zijn sterk in de meerderheid onder leerkrachten (72%) en gezondheidswerkers (78%)  

^{Bronnen: EIGE, Eurostat (statistieken over het onderwijsen de gezondheidszorg)}

Genderstereotypen zijn diep verankerd in onze cultuur en zijn een onderliggende oorzaak van genderongelijkheid.   

^{Bronnen: Eurostat (2025), Europees Instituut voor gendergelijkheid (2023)}

Lees wat de EU doet om de loonkloof te dichten 

Ontdek wat de EU doet voor meer gelijkheid op de arbeidsmarkt 

EU-campagne: genderstereotypen aanpakken

#EndGenderStereotypes: Bewustmaking van de rol die genderstereotypen in de samenleving spelen

Aan welk geslacht denken we wanneer we aan bepaald speelgoed, een beroep, een sport of zelfs een kleur denken? Genderstereotypen en -vooroordelen worden ons met de paplepel ingegeven. We zijn ons er misschien niet eens van bewust, maar we hebben er allemaal mee te maken. Genderstereotypen voor vrouwen en mannen, meisjes en jongens kunnen onze mogelijkheden en ambities remmen om bv. een bepaalde studie of opleiding te kiezen, een carrière na te streven en zelfs eenvoudige keuzes te maken, zoals welke hobby we willen doen. Het is tijd om genderstereotypen in twijfel te trekken en dit soort onderwerpen met frisse ogen te bekijken!
 

Meer informatie

Evenwicht tussen werk en privéleven

Uit onderzoek blijkt dat vrouwen thuis nog steeds meer zorg- en huishoudelijke taken doen dan mannen.

Door de ongelijke verdeling van zorg- en huishoudelijke taken kunnen vrouwen soms minder gemakkelijk betaald werk doen of worden zij ertoe aangezet een flexibelere deeltijdbaan te zoeken, waarmee zij minder verdienen. Eind 2024 werkte 46,6% van de vrouwen die ongeschoold werk doen deeltijds, tegenover 15,8% van de mannen, volgens Eurostat.

Om dit probleem aan te pakken heeft de EU een reeks richtlijnen aangenomen die burgers minimumrechten geven om werk en privéleven te combineren, met als doel een betere verdeling van de zorgtaken tussen vrouwen en mannen te bevorderen.

EU-wetgeving over het evenwicht tussen werk en privéleven 

Meer over de EU-maatregelen om de balans tussen werk en privéleven te verbeteren

Naar volledige gendergelijkheid

De EU heeft nog geen volledige gendergelijkheid bereikt, maar er is zeker vooruitgang geboekt, zoals blijkt uit de gendergelijkheidsindex 2025. De EU behaalde 63.4 punten (van de 100). Het doel is een score van 100 te behalen, wat betekent dat de EU volledige gelijkheid tussen vrouwen en mannen zal hebben bereikt.

Bekijk de gendergelijkheidsindex 2025

De strategie voor gendergelijkheid 2020-2025

Om meer vooruitgang te boeken in de richting van een gendergelijk Europa, heeft de Commissie in 2020 de strategie voor gendergelijkheid aangenomen.

De strategie heeft tot doel:

• gendergerelateerd geweld uit te bannen
• genderstereotypen te bestrijden
• de kloof tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt te dichten
• een gelijkwaardige deelname van mannen en vrouwen aan de verschillende sectoren van de economie te bereiken
• te zorgen voor genderevenwicht in de economische en politieke besluitvorming

Deze strategie omvat een visie, beleidsdoelstellingen en acties om concrete vooruitgang te boeken op het gebied van gendergelijkheid in Europa. Elk jaar publiceert de Commissie een verslag over gendergelijkheid in de EU. Daarin gaat zij na waar de EU en haar lidstaten staan op het gebied van gendergelijkheid, en daarbij vooral wordt gekeken naar de verwezenlijkingen van de EU op deze vijf belangrijke gebieden.

Tot dusver heeft de EU in het kader van deze strategie:

• bindende regels voor beloningstransparantie vastgesteld
• een richtlijn over genderevenwicht in raden van bestuur goedgekeurd
• het Verdrag van Istanbul over het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld ondertekend en geratificeerd
• een Europese zorgstrategie en nieuwe doelstellingen inzake voor- en vroegschoolse educatie en kinderopvang voorgesteld, waardoor meer vrouwen kunnen gaan werken

De Commissie heeft ook:

• een richtlijn om huiselijk geweld en geweld tegen vrouwen te bestrijden voorgesteld
• een netwerk voor de preventie van gendergerelateerd en huiselijk geweld opgericht
• een campagne gevoerd om genderstereotypen aan te pakken

Vooruitgang bevorderen

In het meest recente verslag over gendergelijkheid wordt erop gewezen dat er tijdens het vorige mandaat van de Commissie veel vooruitgang is geboekt op het gebied van gelijke beloning, genderevenwicht in raden van bestuur, het evenwicht tussen werk en privéleven en de bestrijding van geweld tegen vrouwen. Uit het verslag blijkt ook dat de EU als geheel de goede richting uitgaat, maar dat de vooruitgang per EU-land verschilt.

Nu moeten de EU-landen samenwerken om ervoor te zorgen dat alle wetgeving over dit onderwerp daadwerkelijk wordt uitgevoerd, zodat de rechten en waardigheid van vrouwen en meisjes eindelijk en consequent worden gehandhaafd, beschermd en bevorderd. De Commissie blijft op alle terreinen streven naar gelijkheid voor iedereen en naar gelijkheid in alle opzichten

De Commissie investeert ook in een toekomst met meer gendergelijkheid. Projecten op het gebied van gendergelijkheid worden ondersteund en gefinancierd via verschillende EU-programma’s, zoals het programma Burgers, gelijkheid, rechten en waarden en de EU-cohesieprogramma’s. 

De EU-landen moeten het Handvest van de grondrechten van de EU naleven wanneer zij het EU-recht uitvoeren. Uw grondrechten worden ook beschermd door de grondwet van uw land. Als u van mening bent dat uw rechten op het gebied van gelijkheid worden geschonden, kijk dan hoe u in uw land een klacht kunt indienen.