2020: EU-maatregelen tegen het coronavirus

“De afgelopen maanden hebben we opnieuw de waarde ontdekt van wat we gemeen hebben. We hebben laten zien wat er mogelijk is wanneer we vertrouwen hebben in elkaar en in onze Europese instellingen. En daarmee willen we niet alleen hier en nu herstellen, maar ook een betere manier van leven voor de wereld van morgen vormgeven.”

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie

Sinds de uitbraak van de coronapandemie heeft de Europese Commissie op alle fronten gewerkt om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Zowel op nationaal als op EU-niveau zijn ongekende maatregelen genomen om de gezondheidsstelsels te ondersteunen en de sociaal-economische gevolgen van de pandemie tegen te gaan.

Veilige en doeltreffende vaccins voor Europa en de rest van de wereld

De ontwikkeling en verspreiding van een doeltreffend en veilig vaccin tegen het coronavirus is een definitieve oplossing voor de pandemie en vormde een hoeksteen van de respons van de Commissie op het coronavirus.

Waaraan de Commissie heeft gewerkt (sinds februari 2021)

een Europese vaccinstrategie ingevoerd om sneller coronavaccins te kunnen ontwikkelen, produceren en toepassen
zes contracten goedgekeurd, voor 2,3 miljard vaccinsdoses, en onderhandeld met nog twee potentiële ontwikkelaars over 260 miljoen extra doses
drie voorwaardelijke vergunningen voor het in de handel brengen verleend aan BioNtech-Pfizer, Moderna en AstraZeneca

Andere belangrijke acties:

De Commissie heeft sinds januari 2020 in het kader van het onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon 2020 ruim 660 miljoen euro vrijgemaakt voor de ontwikkeling van vaccins, nieuwe behandelingen, diagnosetests en medische systemen om de verspreiding van het coronavirus te voorkomen en levens te redden.
Dankzij het door de Wereldwijde coronarespons ingezamelde geld moet iedereen toegang kunnen krijgen tot behandelingen, tests en vaccins voor het coronavirus. Deze campagne is van start gegaan in mei 2020 en beleefde zijn hoogtepunt in juni 2020 met een wereldwijde donorconferentie en een concert met wereldsterren. 16 miljard euro aan toezeggingen is er al binnen, vanuit de hele wereld.
Samen met de EU-lidstaten heeft Team Europa tot februari 2021 al meer dan 850 miljoen euro toegewezen aan COVAX. Hiermee is de Europese Unie de grootste donor van COVAX. Dit zal zorgen voor eerlijke en billijke toegang tot vaccins, ongeacht inkomen, voor miljoenen mensen in Afrika, Azië, het Caribisch gebied, de Stille Oceaan en in de oostelijke en zuidelijke buurlanden van Europa.

Steun voor herstel van de Europese economie

De Europese Commissie heeft een belangrijk herstelplan voor Europa voorgesteld dat
de economische en sociale schade als gevolg van de pandemie zal helpen te herstellen
het Europese herstel op gang zal brengen
banen zal redden en creëren
Het herstelpakket van 1,8 biljoen euro omvat de EU-begroting voor 2021-27 en NextGenerationEU.

Maatregelen van de Commissie (sinds 2020)

de EU-begroting en de Europese Investeringsbank gemobiliseerd om banen te redden en door de crisis getroffen bedrijven te steunen
SURE opgezet, dat tot 100 miljard euro aan leningen aan de EU-landen kan verstrekken voor het behoud van de werkgelegenheid
tijdelijke staatssteunregels ingevoerd, zodat de EU-landen burgers kunnen helpen en banen kunnen redden

Andere belangrijke maatregelen die de Commissie in 2020 heeft genomen:

de "ontsnappingsclausule” ingeroepen, om de EU-begrotingsregels zo flexibel mogelijk toe te passen
buitenlandse directe investeringen gecontroleerd. De Commissie heeft richtsnoeren uitgevaardigd om de EU-landen te helpen kritieke Europese activa en technologie tijdens de coronacrisis te beschermen.
een investeringsinitiatief voorgesteld om te zorgen dat de EU-landen op korte termijn voldoende geld hebben om de crisis op te vangen
meer dan 10 miljard euro toegewezen aan kleine en middelgrote ondernemingen om hen te helpen actief te blijven tijdens de pandemie, en 3 miljard euro aan werknemers en kwetsbare groepen toegewezen

Bescherming van de volksgezondheid

Op 11 november 2020 heeft de Commissie de basis gelegd voor een Europese gezondheidsunie, waarin alle EU-landen zich voorbereiden op en samen reageren op gezondheidscrises. Dit moet ervoor zorgen dat medische hulpmiddelen betaalbaar en beschikbaar zijn en dat landen samenwerken aan betere preventie en behandeling van ziekten.

Maatregelen die tijdens de pandemie zijn genomen

de EU-landen geholpen hun krachten te bundelen om de koopkracht te optimaliseren en sel de nodige medische hulpmiddelen veilig te stellen
in onderzoek van topkwaliteit geïnvesteerd, om toonaangevende Europese wetenschappers bijeen te brengen
een panel van 7 onafhankelijke epidemiologen en virologen opgericht om de EU-landen richtsnoeren te geven over responsmaatregelen

De Commissie heeft ook het volgende uitgevaardigd:

aanbevelingen over concrete maatregelen, zoals afstand houden
richtsnoeren om het aanbod en de beschikbaarheid van geneesmiddelen te optimaliseren
richtsnoeren inzake testmethoden, voor efficiënt gebruik van testkits door de EU-landen

Bescherming van de mobiliteit van EU-burgers

Tijdens de pandemie werden tussen sommige EU-landen weer grenscontroles ingevoerd. De Commissie heeft met de EU-landen samengewerkt om
de gevolgen voor de interne markt te beperken
de volksgezondheid te bevorderen
te zorgen voor een eerlijke behandeling van personen voor wie reizen noodzakelijk was
ervoor te zorgen dat essentiële goederen binnen de EU vervoerd konden worden

Wat heeft de Commissie bereikt?

ruim 90.000 gestrande Europeanen van over de hele wereld naar huis gebracht, dankzij het EU-mechanisme voor civiele bescherming
Richtsnoeren uitgevardigd voor “green lanes” om te zorgen voor een snelle en ononderbroken goederenvervoer binnen de EU
Re-open EU opgezet, een webplatform met essentiële informatie over gezondheids- en reismaatregelen in de hele EU

Verdere acties betroffen onder meer:

een gemeenschappelijk kader voor een veilig en geleidelijk herstel van het toerisme
richtsnoeren voor interoperabiliteit tussen traceringsapps van de EU-landen, zodat burgers ook tijdens reizen in de EU konden worden gewaarschuwd voor een mogelijke infectie
voorstellen om reisbeperkingen duidelijker en voorspelbaarder te maken