Ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κρίσεων
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει πρωτοφανείς απειλές —από γεωπολιτικές εντάσεις και συγκρούσεις, κινδύνους κυβερνοασφάλειας και χειραγώγησης πληροφοριών έως την κλιματική αλλαγή και τους αυξανόμενους κινδύνους φυσικών καταστροφών. Προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητα της ΕΕ να προβλέπει, να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει αυτές τις απειλές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας.
Η στρατηγική αποσκοπεί στην ενίσχυση της πολιτικής και στρατιωτικής προετοιμασίας και ετοιμότητας της ΕΕ για μελλοντικές κρίσεις, ώστε όλοι οι παράγοντες να είναι έτοιμοι και ικανοί να αντιδρούν γρήγορα και αποτελεσματικά, όταν χρειαστεί. Η στρατηγική θα βοηθήσει τις εθνικές προσπάθειες ετοιμότητας, ενισχύοντας τον συντονισμό και την αποδοτικότητα στο πλαίσιο των υφιστάμενων στρατηγικών και προωθώντας μια νοοτροπία ανθεκτικότητας μέσω της συμμετοχής όλων των επιπέδων της κοινωνίας.
Η στρατηγική βασίζεται σε:
- μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για όλους τους κινδύνους: επικεντρώνεται στην προετοιμασία και απόκριση απέναντι σε κάθε είδος κινδύνου αντί της αποσπασματικής αντιμετώπισης
- μια προσέγγιση για το σύνολο της κοινωνίας: όλοι οι τομείς, οργανισμοί και άτομα θα πρέπει να συμμετέχουν
- μια προσέγγιση για το σύνολο της διακυβέρνησης: συντονισμός και συνεργασία όλων των κυβερνητικών φορέων και υπηρεσιών για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων
Η στρατηγική περιλαμβάνει λεπτομερείς δράσεις για την προώθηση των στόχων της Ένωσης Ετοιμότητας.
Βασικές δράσεις της στρατηγικής για την Ένωση Ετοιμότητας
Ανάλυση προοπτικών και πρόληψη
- ανάπτυξη ολοκληρωμένης αξιολόγησης κινδύνων και απειλών σε επίπεδο ΕΕ
- δημιουργία ενός πίνακα ελέγχου κρίσεων για τους υπευθύνους λήψης αποφάσεων
- ενίσχυση του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών
- ανάπτυξη καταλόγου της ΕΕ για την κατάρτιση και δημιουργία πλατφόρμας για τα διδάγματα που αντλήθηκαν
- δημιουργία κυβερνητικής υπηρεσίας γεωσκόπησης της ΕΕ (EOGS)
Ανθεκτικότητα ζωτικών λειτουργιών της κοινωνίας
- Σχεδιασμός ετοιμότητας και αντίδρασης για τις υγειονομικές κρίσεις
- ενσωμάτωση της εκ σχεδιασμού ετοιμότητας στις πολιτικές και τις δράσεις της ΕΕ
- θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων ετοιμότητας
- αναθεώρηση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΜΠΠΕ)
- πρόταση στρατηγικής της ΕΕ για τη δημιουργία αποθεμάτων
- πρόταση σχεδίου προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή
- διασφάλιση της υδροδότησης και άλλων κρίσιμων φυσικών πόρων
Ετοιμότητα του πληθυσμού
- καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης
- μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σχετικά με τους κινδύνους και τις απειλές
- προώθηση προγραμμάτων ευαισθητοποίησης, όπως ομάδες πολιτών, διαδικτυακές εκστρατείες και εργαλειοθήκες για τη στρατηγική επικοινωνία και την καταπολέμηση της χειραγώγησης των πληροφοριών
- σχεδιασμός κατευθυντήριων γραμμών για την επίτευξη αυτάρκειας του πληθυσμού για τουλάχιστον 72 ώρες
- συμπερίληψη της ετοιμότητας στα προγράμματα σχολικής εκπαίδευσης και κατάρτιση του εκπαιδευτικού προσωπικού
- προώθηση της ετοιμότητας στα προγράμματα για τη νεολαία
- προσέλκυση ταλέντων για την ενίσχυση της ετοιμότητας της ΕΕ
Συνεργασία ιδιωτικού-δημοσίου τομέα:
- σύσταση ειδικής ομάδας δημόσιου-ιδιωτικού τομέα για την ετοιμότητα
- κατάρτιση πρωτοκόλλων έκτακτης ανάγκης δημόσιου-ιδιωτικού τομέα
- αναθεώρηση του πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις
- δημιουργία Ευρωπαϊκού Κέντρου Εμπειρογνωσίας για την Ασφάλεια της Έρευνας
Συνεργασία πολιτικού και στρατιωτικού τομέα
- θέσπιση ολοκληρωμένων ρυθμίσεων πολιτικοστρατιωτικής ετοιμότητας
- ανάπτυξη προτύπων για τον πολιτικοστρατιωτικό σχεδιασμό και τις επενδύσεις διπλής χρήσης
- διοργάνωση τακτικών ασκήσεων της ΕΕ για την προώθηση της ολοκληρωμένης ετοιμότητας
Συντονισμός αντιμετώπισης κρίσεων
- δημιουργία κόμβου συντονισμού κρίσεων της ΕΕ
- ενίσχυση του rescEU — στρατηγικό αποθεματικό ικανοτήτων αντίδρασης της ΕΕ
Ανθεκτικότητα μέσω εξωτερικών εταιρικών σχέσεων
- προώθηση της αμοιβαίας ανθεκτικότητας με τις υποψήφιες χώρες
- ενσωμάτωση της ετοιμότητας και της ανθεκτικότητας στις διμερείς εταιρικές σχέσεις και στους πολυμερείς οργανισμούς
- ενσωμάτωση της ετοιμότητας και της ανθεκτικότητας στη συνεργασία με το ΝΑΤΟ
- ανάπτυξη αμοιβαίας ανθεκτικότητας μέσω εξωτερικών οικονομικών και αναπτυξιακών πολιτικών
Ιστορικό
Στις πολιτικές της κατευθύνσεις, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε τη σημασία της ανάπτυξης των ικανοτήτων της Ευρώπης, καθώς και την ανάγκη για μια νέα φιλοδοξία όσον αφορά την ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κρίσεων και την ασφάλεια.
Η έκθεση Niinistö σχετικά με την προετοιμασία και την ετοιμότητα της ΕΕ υπογράμμισε την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της πολιτικοστρατιωτικής ετοιμότητας της Ευρώπης για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα της ασφαλείας. Ο κ. Niinistö αναγνώρισε ότι η ετοιμότητα αποτελεί τόσο εθνική όσο και κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη που απαιτεί από την Ένωση να διαδραματίσει ισχυρότερο ρόλο στη στήριξη των κρατών μελών.
Η τελευταία επικαιροποίηση της ιστοσελίδας έγινε την/στις 23 Μαΐου 2025