Τι κάνει η ΕΕ
Η ΕΕ διαδραματίζει καίριο ρόλο στον συντονισμό της αντιμετώπισης καταστροφών σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέραν αυτής, στην αντιμετώπιση επιδημιών, πλημμυρών, καταιγίδων, δασικών πυρκαγιών, σεισμών και ανθρωπογενών καταστροφών.
Η βοήθεια πολιτικής προστασίας συνίσταται σε βοήθεια που παρέχεται πριν ή αμέσως μετά από καταστροφές. Η βοήθεια αυτή μπορεί να λάβει τη μορφή προμηθειών όπως φάρμακα, είδη για καταλύματα και μονάδες καθαρισμού νερού. Συχνά, μαζί με εμπειρογνώμονες που αξιολογούν και συντονίζουν τις επιτόπιες προσπάθειες αρωγής, αναπτύσσονται και εξειδικευμένες ομάδες, όπως πυροσβέστες ή ομάδες έρευνας και διάσωσης. Επιπλέον, σημαντικό κομμάτι της παρεχόμενης βοήθειας αποτελεί και ο επαναπατρισμός πολιτών της ΕΕ.
Βασικοί στόχοι:
- διάσωση και διαφύλαξη της ζωής
- πρόληψη και ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου
- διασφάλιση της ακεραιότητας και της αξιοπρέπειας των πληθυσμών που πλήττονται από φυσικές καταστροφές ή ανθρωπογενείς κρίσεις
Στοιχεία και αριθμοί
Τομείς δράσης
Πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των χωρών της ΕΕ και 10 συμμετεχόντων κρατών για την αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων και ανθρωπογενών καταστροφών
Συντονιστικός κόμβος αδιάκοπης παρακολούθησης γεγονότων σε ολόκληρο τον κόσμο και διασφάλισης της ταχείας διάθεσης της βοήθειας έκτακτης ανάγκης
Δημιουργία πιο ανθεκτικών συστημάτων αντίδρασης μέσω έγκαιρης προειδοποίησης και πληροφόρησης
Στήριξη των χωρών της ΕΕ έναντι κρίσεων πρωτοφανούς κλίμακας και αντικτύπου
Ταχεία ιατρική βοήθεια και εμπειρογνωμοσύνη σε θέματα δημόσιας υγείας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας εντός και εκτός της ΕΕ
Στρατηγικό απόθεμα ευρωπαϊκών ικανοτήτων αντιμετώπισης καταστροφών, από πυροσβεστικά αεροσκάφη και ελικόπτερα μέχρι ιατρικά είδη και κινητά νοσοκομεία
Αντίδραση της ΕΕ στις δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη και πέραν αυτής
Προξενική στήριξη σε πολίτες που αντιμετωπίζουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, για παράδειγμα, στο πλαίσιο επιχειρήσεων εκκένωσης
Στήριξη της ΕΕ για δράσεις πρόληψης, ετοιμότητας, αντίδρασης και ανάκαμψης
Κυριότερα επιτεύγματα
- Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ μπορεί να ενεργοποιηθεί εντός και εκτός της ΕΕ, γεγονός που επιτρέπει σε οποιαδήποτε χώρα να ζητήσει βοήθεια. Το 2024 ο μηχανισμός ενεργοποιήθηκε 58 φορές για την αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, i) του πολέμου στην Ουκρανία και της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ii) των πλημμυρών στη Γαλλία, την Τσεχία, την Πολωνία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και την Ισπανία, iii) των δασικών πυρκαγιών στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική, και iv) του τροπικού κυκλώνα Chido στη Μαγιότ.
- Η ΕΕ διεξάγει τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα επιχείρηση έκτακτης ανάγκης στο πλαίσιο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ, ως αντίδραση στον πόλεμο στην Ουκρανία. Τόσο τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και όσο και τα 6 συμμετέχοντα κράτη έχουν προσφέρει βοήθεια σε είδος, συμπεριλαμβανομένων εκατομμυρίων ειδών, όπως κουτιά πρώτων βοηθειών, εξοπλισμό για καταλύματα έκτακτης ανάγκης, πυροσβεστικό εξοπλισμό, αντλίες νερού, ηλεκτρογεννήτριες και καύσιμα. Η ΕΕ συντονίζει επίσης τις διακομιδές Ουκρανών ασθενών που χρήζουν επείγουσας θεραπείας, μεταφέροντάς τους σε νοσοκομεία σε όλη την Ευρώπη.
- Το rescEU αποτελεί στρατηγικό απόθεμα των ευρωπαϊκών ικανοτήτων και αποθεμάτων για την αντιμετώπιση καταστροφών, το οποίο χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από την ΕΕ. Περιλαμβάνει στόλο πυροσβεστικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων, αεροσκάφος υγειονομικής εκκένωσης και διάφορα βασικά αποθέματα. Σε αυτά περιλαμβάνονται κινητά νοσοκομεία, μεταφορικά μέσα, ενεργειακά στοιχεία, είδη για καταλύματα, ιατρικά εφόδια κρίσιμης σημασίας και εξοπλισμός για την αντιμετώπιση χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών (ΧΒΡΠ) καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.
- Η συγκέντρωση ικανοτήτων πολιτικής προστασίας επιτρέπει ισχυρότερη και συνεκτικότερη συλλογική αντίδραση. Κατά την περίοδο των δασικών πυρκαγιών του 2024, η Κύπρος, η Τσεχία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Γαλλία, η Κροατία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Σουηδία συγκέντρωσαν και έθεσαν στη διάθεση άλλων κρατών μελών 24 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 4 ελικόπτερα για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
- Χάρη στο πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Ιατρικού Σώματος, μπορεί να παρασχεθεί ταχεία ιατρική βοήθεια και εμπειρογνωμοσύνη σε θέματα δημόσιας υγείας για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας εντός και εκτός της ΕΕ. Πρόσφατα αναλήφθηκαν δράσεις για την αντιμετώπιση της νόσου COVID-19, εκρήξεων, σεισμών και τροπικών κυκλώνων.
Στο επίκεντρο
Λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι δασικές πυρκαγιές γίνονται όλο και συχνότερες και όλο και πιο καταστροφικές. Μόνο το 2025 κάηκαν σε δασικές πυρκαγιές 1 εκατομμύριο εκτάρια γης σε ολόκληρη την ΕΕ, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ. Ως απάντηση, η ΕΕ αναπτύσσει πρωτοφανή αριθμό πυροσβεστών, αεροσκαφών και εμπειρογνωμόνων έκτακτης ανάγκης φέτος το καλοκαίρι για να συμβάλει στην προστασία της ζωής, των κατοικιών και της φύσης.
Η τελευταία επικαιροποίηση της ιστοσελίδας έγινε την/στις 2 Ιουνίου 2026