Solidarność UE z Ukrainą – kalendarium

Komisja wypłaca Ukrainie 2,8 mld euro w ramach siódmej regularnej płatności z Instrumentu na rzecz Ukrainy.

UE oficjalnie przystępuje do Specjalnego Trybunału ds. Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie i ratyfikuje Konwencję ustanawiającą Międzynarodową Komisję ds. Roszczeń.

UE przyjmuje 20. pakiet sankcji wobec Rosji i zatwierdza wynoszącą 90 mld euro pożyczkę pomocową dla Ukrainy. 

UE przyjmuje 18. pakiet sankcji wobec Rosji.

Na konferencji na temat odbudowy Ukrainy 2025 UE zapowiada nowy pakiet inwestycyjny o wartości 2,3 mld euro.

UE i Ukraina osiągają porozumienie co do zasady w sprawie zmodernizowanych stosunków handlowych.

Komisja proponuje nowe środki, które pomogą ukraińskim uchodźcom w przejściu z tymczasowej ochrony na inny status prawny.

UE przyjmuje 17. pakiet sankcji wobec Rosji.

Porozumienie w sprawie utworzenia w ramach Rady Europy specjalnego trybunału do spraw zbrodni agresji przeciwko Ukrainie

UE i Ukraina przedłużają umowę o transporcie drogowym do 31 grudnia 2025 r.

Komisja wypłaca trzecią regularną płatność w ramach Instrumentu na rzecz Ukrainy.

UE przyjmuje 16. pakiet sankcji wobec Rosji.

Położono podwaliny pod utworzenie specjalnego trybunału do osądzenia Rosji za napaść na Ukrainę.

UE udostępnia Ukrainie pierwszą płatność w wysokości 1,5 mld euro wygenerowanych z immobilizowanych aktywów rosyjskich.

Komisja pozytywnie ocenia pierwszą regularną płatność w wysokości blisko 4,2 mld euro w ramach Instrumentu na rzecz Ukrainy.

O kolejne dwanaście miesięcy przedłużono dobrowolną umowę między 22 europejskimi i siedmioma ukraińskimi operatorami telekomunikacyjnymi. Umowa ułatwia uchodźcom z Ukrainy kontakt z bliskimi, którzy zostali w kraju.

Rada przedłuża do marca 2026 r. tymczasową ochronę, jaką są objęte osoby uciekające przed rosyjską agresją na Ukrainę.

UE rozpoczyna negocjacje akcesyjne z Ukrainą.

UE przyjmuje 14. pakiet sankcji gospodarczych i indywidualnych wobec Rosji.

Komisja proponuje przedłużenie do marca 2026 r. tymczasowej ochrony, jaką są objęte osoby uciekające przed rosyjską agresją na Ukrainę.

UE przedłuża wsparcie handlowe dla Ukrainy o kolejny rok.

Komisja udostępniła Ukrainie dodatkowe wsparcie w ramach Instrumentu na rzecz Ukrainy – 1,5 mld euro.

Komisja udostępnia Ukrainie pierwszą część wsparcia w ramach Instrumentu na rzecz Ukrainy – 4,5 mld euro.

Przewodnicząca Ursula von der Leyen przekazuje w Kijowie ukraińskim siłom bezpieczeństwa samochody, co ma przyczynić się do stabilizacji i usprawnienia dochodzeń w sprawie zbrodni wojennych na terytoriach uwolnionych spod okupacji.

Komisja zapowiada wstępną kwotę pomocy humanitarnej w wysokości 83 mln euro na wsparcie ludności, którą w 2024 r. dotknęła rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie.

UE przyjmuje 13. pakiet sankcji gospodarczych i indywidualnych wobec Rosji.

Szefowie państw UE osiągają porozumienie w kwestii zapewnienia Ukrainie regularnego i przewidywalnego wsparcia za pośrednictwem nowego, osobnego instrumentu finansowego. Środki z Instrumentu na rzecz Ukrainy, w wysokości sięgającej 50 mld euro, będą udostępniane do roku 2027 w formie dotacji i pożyczek.

Komisja zaleca Radzie rozpoczęcie, w ramach pakietu rozszerzeniowego na 2023 r., negocjacji w sprawie przystąpienia Ukrainy do UE.

Komisja wypłaca Ukrainie kolejne 1,5 mld euro. Tym samym w ramach instrumentu pomocy makrofinansowej plus Ukraina otrzymała do tej pory 13,5 mld euro.

Komisja proponuje przedłużenie do marca 2025 r. tymczasowej ochrony, jaką są objęte osoby uciekające przed rosyjską agresją na Ukrainę.

W związku z wygaśnięciem środków ograniczających import ukraińskiego zboża i innych produktów żywnościowych do UE Ukraina zobowiązuje się wprowadzić środki służące uniknięciu ponownego gwałtownego wzrostu importu do UE.

UE nakłada kolejne ukierunkowane sankcje na Białoruś.

W Hadze powstaje Międzynarodowe Centrum Ścigania Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie.

Komisja proponuje utworzenie specjalnego instrumentu finansowego wspierającego odbudowę, rekonstrukcję i modernizację Ukrainy.

UE przyjmuje 11. pakiet sankcji gospodarczych i indywidualnych wobec Rosji.

Komisja wypłaca 1,5 mld euro w ramach pakietu pomocy makrofinansowej dla Ukrainy. Razem z tą transzą wypłacono już 9 mld euro z planowanej na 2023 r. kwoty w wysokości 18 mld euro.

W odpowiedzi na przerwanie zapory w Nowej Kachowce Unia mobilizuje rezerwy nadzwyczajne i środki finansowe w celu wsparcia reagowania kryzysowego.

Komisja pogłębia integrację Ukrainy z jednolitym rynkiem UE za pośrednictwem instrumentu „Łącząc Europę” w celu finansowania infrastruktury.

Komisja wypłaca Ukrainie kolejne 1,5 mld euro w ramach pomocy makrofinansowej. Razem z tą transzą Komisja wypłaciła dotychczas 7,5 mld euro z pakietu pomocy na 2023 r. wynoszącego 18 mld euro.

Podczas wizyty w Kijowie przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen zapowiada 11. pakiet sankcji wobec Rosji.

Rada UE uzgadnia 1 mld euro wsparcia w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju.

Komisja wypłaca Ukrainie kolejne 1,5 mld euro w ramach nadzwyczajnej pomocy makrofinansowej.

Ukraina przystępuje do Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności – europejskich ram solidarności, które pomagają krajom dotkniętym klęską.

Rada wprowadza program pomocy o wartości 1 mld euro w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju w celu wsparcia ukraińskich sił zbrojnych. Z uwzględnieniem tego programu łączne wsparcie UE dla Ukrainy w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju wynosi 4,6 mld euro.

Komisja wypłaca Ukrainie kolejne 1,5 mld euro w ramach nadzwyczajnej pomocy makrofinansowej.

Kraje UE osiągają porozumienie w sprawie przyśpieszenia dostaw i wspólnych zamówień na amunicję dla Ukrainy.

Nowy europejski Bauhaus: rusza program rozwijania zdolności na rzecz odbudowy Ukrainy.

Mija rok od wprowadzenia tymczasowej ochrony dla osób uciekających przed rosyjską agresją na Ukrainę.

Przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen z zadowoleniem przyjmuje utworzenie międzynarodowego centrum ścigania zbrodni agresji w Ukrainie.

W ramach projektu realizowanego wspólnie z Komisją Europejską przedsiębiorstwo energetyczne Enel zobowiązuje się przekazać Ukrainie 5 700 paneli fotowoltaicznych. Ta inicjatywa stanowi część szerzej zakrojonych działań UE w celu zapewnienia pozasieciowych rozwiązań służących zaopatrzeniu w energię elektryczną kluczowych publicznych obiektów cywilnych w Ukrainie.

UE uzgadnia dziesiąty pakiet sankcji wobec Rosji

Rok ukraińskiego oporu: Przewodnicząca Ursula von der Leyen podkreśla niezachwiane zaangażowanie i solidarność UE z Ukrainą i narodem ukraińskim.

Komisja proponuje przedłużenie o kolejny rok zawieszenia ceł przywozowych, kontyngentów i środków ochrony handlu w odniesieniu do ukraińskiego eksportu do UE.

Szczyt UE–Ukraina w Kijowie

Kolegium komisarzy udaje się do Kijowa, aby zwiększyć wsparcie UE i zacieśnić współpracę sektorową z Ukrainą.

UE organizuje platformę darczyńców, aby ułatwić odbudowę Ukrainy.

Komisja rozpoczyna unijną kampanię solidarnościową „Autobusy szkolne dla Ukrainy”.

Komisja Europejska i partnerzy przeznaczają 1 mld euro na korytarze solidarnościowe, aby zwiększyć globalne bezpieczeństwo żywnościowe i zapewnić pomoc dla ukraińskiej gospodarki.

Komisja proponuje stabilny i przewidywalny pakiet wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. o wartości do 18 mld euro.

Komisja Europejska i Niemcy, jako kraj, który przewodniczy grupie G-7, współorganizowały w Berlinie międzynarodową konferencję ekspertów na temat odbudowy i modernizacji Ukrainy.

Komisja wypłaca Ukrainie kolejne 2 mld euro w ramach nadzwyczajnej pomocy makrofinansowej.

Rada przyjęła dodatkowe środki pomocy w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju (EPF), aby nadal wspierać zdolności i odporność ukraińskich sił zbrojnych. Całkowita pomoc UE dla Ukrainy w ramach EPF wynosi 3,1 mld euro.

Rada zgodziła się ustanowić misję pomocy wojskowej dla Ukrainy (EUMAM Ukraine). Misja ma pomóc zwiększyć potencjał wojskowy ukraińskich sił zbrojnych, tak by mogły skutecznie prowadzić operacje wojskowe, a także pozwolić Ukrainie bronić swojej integralności terytorialnej w granicach uznanych na szczeblu międzynarodowym i skutecznie korzystać z suwerenności oraz chronić ludność cywilną.

UE uzgadnia ósmy pakiet sankcji wobec Rosji.

Komisja zaproponowała przekazanie 5 mld euro na pożyczki w ramach dalszej pomocy makrofinansowej dla Ukrainy. Środki te stanowią drugą część nadzwyczajnego pakietu pomocy makrofinansowej w wysokości do 9 mld euro zapowiedzianego w maju 2022 r.

Komisja zaproponowała całkowite zawieszenie umowy o ułatwieniach wizowych między UE a Rosją. Jest to odpowiedź na zwiększone ryzyko i zagrożenia dla bezpieczeństwa UE i bezpieczeństwa narodowego państw członkowskich w wyniku rosyjskiej inwazji na Ukrainę.

UE otwiera w Polsce hub ewakuacji medycznej, aby ułatwić transfery ukraińskich pacjentów potrzebujących ewakuacji medycznej. Hub zapewni bezpieczne miejsce dla pacjentów przybywających z Ukrainy, zanim zostaną oni przetransportowani samolotem do szpitala w innym kraju w Europie.

Rada przyjęła dwa środki pomocy w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju (EPF). Dzięki nim UE będzie mogła intensywniej wspierać zdolności i odporność sił zbrojnych Ukrainy, tak by mogły one bronić integralności terytorialnej i suwerenności swojego państwa oraz chronić ludność cywilną przed trwającą rosyjską agresją wojskową. Pomoc UE dla Ukrainy w ramach EPF wynosi obecnie łącznie 2,5 mld euro.

Rada nałożyła sankcje na kolejne 54 osoby i 10 podmiotów w związku z trwającą, niczym nieuzasadnioną i niesprowokowaną napaścią zbrojną Rosji na Ukrainę.

Komisja i rząd Ukrainy podpisały umowę o stowarzyszeniu Ukrainy z Programem UE dla zdrowia. Umowa ta umożliwi Ukrainie dostęp do finansowania UE w dziedzinie zdrowia i poprawi zdolność ukraińskiego systemu opieki zdrowotnej do reagowania na najpilniejsze potrzeby, a w dłuższej perspektywie przyczyni się do jego odbudowy.

Komisja przyjęła wniosek legislacyjny dotyczący nowego pakietu środków, aby utrzymać i zwiększyć skuteczność sześciu szeroko zakrojonych, bezprecedensowych pakietów sankcji UE wobec Rosji. Nowy pakiet wprowadza kolejny zakaz importu rosyjskiego złota, a przy tym wzmacnia kontrolę eksportu produktów podwójnego zastosowania i zaawansowanych technologii. Rada zatwierdziła te środki 21 lipca.

Komisja zaproponowała nową operację pomocy makrofinansowej dla Ukrainy o wartości 1 mld euro, jako pierwszą część nadzwyczajnego pakietu pomocy makrofinansowej w wysokości do 9 mld euro, zapowiedzianego w komunikacie Komisji z 18 maja 2022 r. i zatwierdzonego przez Radę Europejską w dniach 23–24 czerwca 2022 r. Środki zostały wypłacone Ukrainie na początku sierpnia.

Komisja przyjęła decyzję umożliwiającą państwom członkowskim tymczasowe zniesienie ceł i podatku VAT w przypadku importu z państw trzecich żywności, koców, namiotów, generatorów prądu i innego sprzętu ratunkowego przeznaczonego dla Ukraińców dotkniętych wojną. Środek ten, o który wnioskowały państwa członkowskie, będzie stosowany z mocą wsteczną od dnia 24 lutego 2022 r. i będzie obowiązywał do dnia 31 grudnia 2022 r.

Europejska sieć operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej zapowiedziała, że 30 czerwca rozpocznie się handel energią elektryczną między Ukrainą a UE. Nastąpi to w wyniku udanej, dokonanej w marcu w trybie kryzysowym synchronizacji ukraińskich i mołdawskich sieci energetycznych z europejską siecią kontynentalną. Jest to kolejny krok w kierunku integracji systemów energetycznych tych dwóch krajów z Europą.

W odpowiedzi na wniosek Ukrainy dotyczący sprzętu medycznego, sprzętu ochronnego i specjalistycznego sprzętu służącego do zwalczania zagrożeń dla zdrowia publicznego, takich jak zagrożenia chemiczne, biologiczne, radiologiczne i jądrowe, Komisja uruchomiła nowe rezerwy rescEU na wypadek sytuacji nadzwyczajnej.

UE przyznała status kraju kandydującego Ukrainie i Mołdawii.

Komisja przedstawiła swoją opinię w sprawie wniosku Ukrainy o członkostwo w UE i zaleciła Radzie przyznanie temu państwu statusu kraju kandydującego przy założeniu, że w szeregu dziedzin podjęte zostaną działania.

Komisja przedstawiła wytyczne dla krajów UE dotyczące integracji osób przyjeżdżających z Ukrainy na rynku pracy oraz ułatwienia im dostępu do szkoleń i doskonalenia zawodowego dla dorosłych. W wytycznych zawarto również kilka konkretnych przykładów finansowanych przez UE projektów w dziedzinie wsparcia integracji na rynku pracy.

Przewodnicząca Ursula von der Leyen spotyka się w Kijowie z prezydentem Zełenskim i prowadzi rozmowy w ramach przygotowań do wydania przez Komisję opinii w sprawie wniosku Ukrainy o członkostwo w UE. 

UE zapowiedziała przekazanie dodatkowych 205 mln euro na pomoc humanitarną dla Ukrainy. Po tej decyzji łączna wartość unijnej pomocy humanitarnej i pomocy rzeczowej będących odpowiedzią na nielegalną inwazję Rosji na Ukrainę wynosi ponad 700 mln euro, z czego 13 mln euro przeznaczono na projekty w sąsiedniej Mołdawii.

UE uruchamia wsparcie o wartości 20 mln euro dla ukraińskich start-upów za pośrednictwem Europejskiej Rady ds. Innowacji.

Komisja uruchomiła unijną platformę wymiany informacji na temat osób korzystających z tymczasowej ochrony i odpowiedniej ochrony. Platforma umożliwi państwom UE wymianę informacji na temat zarejestrowanych osób w czasie rzeczywistym, tak aby osoby uciekające z Ukrainy mogły skutecznie korzystać ze swoich praw we wszystkich państwach członkowskich, a jednocześnie aby można było wykryć przypadki podwójnej lub kilkukrotnej rejestracji i ograniczyć ewentualne nadużycia.  

Na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Europejskiej przywódcy krajów UE uzgodnili szósty pakiet sankcji wobec Rosji. 

Aby wesprzeć wdrażanie unijnych sankcji, Komisja zaproponowała dodanie naruszenia unijnych środków ograniczających do unijnego wykazu przestępstw oraz zaostrzenie przepisów dotyczących odzyskiwania i konfiskaty mienia. Niezwykle istotne jest, aby unijne środki ograniczające były w pełni wdrażane. Ich naruszanie nie może się nikomu opłacać. Celem przedstawionych wniosków jest zapewnienie w przyszłości skutecznej konfiskaty aktywów osób fizycznych i podmiotów, które obchodzą środki ograniczające.

Komisja wypłaciła 600 mln euro w ramach nadzwyczajnej pomocy makrofinansowej w celu zaspokojenia pilnych potrzeb Ukrainy w zakresie finansowania, zapewniając w ten sposób możliwość dalszego świadczenia podstawowych usług i zaspokajania podstawowych codziennych potrzeb. Wypłata ta jest ostatnią transzą pakietu pomocy finansowej w wysokości 1,2 mld euro, który Komisja zapowiedziała pod koniec stycznia 2022 r. 

Komisja przedstawiła plany natychmiastowej reakcji UE w celu wyeliminowania luki w finansowaniu w Ukrainie i zapowiedziała dalszą pomoc makrofinansową w wysokości do 9 mld euro na 2022 r., a także długoterminowe ramy odbudowy. 

Komisja uruchomiła specjalną infolinię telefoniczną w językach ukraińskim i rosyjskim, aby udzielać informacji i pomocy osobom uciekającym przed rosyjską inwazją na Ukrainę.

Komisja przedstawiła plan działania mający na celu ustanowienie korytarzy solidarnościowych, aby zapewnić Ukrainie możliwość eksportu zboża, ale również importu potrzebnych jej towarów, począwszy od pomocy humanitarnej po pasze dla zwierząt i nawozy.

Komisja zapowiedziała nowy pakiet pomocy o wartości 200 milionów euro, aby pomóc osobom przesiedlonym w Ukrainie. Odbywa się to w kontekście międzynarodowej konferencji darczyńców zwołanej wspólnie przez Polskę i Szwecję.

Komisja wypłaciła państwom członkowskim ponad 3,5 mld euro w formie zaliczek, które mają im pomóc w zarządzaniu napływem uchodźców wojennych z Ukrainy na ich terytorium. Płatności z programu REACT-EU zostały udostępnione z tytułu unijnego działania w ramach polityki spójności na rzecz uchodźców w Europie.

Komisja zaproponowała zawieszenie na jeden rok ceł importowych na cały ukraiński eksport do UE. Wniosek przewiduje również zawieszenie na jeden rok wszystkich unijnych środków antydumpingowych i ochronnych obowiązujących w odniesieniu do ukraińskiego eksportu stali. Ten dalekosiężny krok ma na celu zwiększenie ukraińskiego eksportu do UE oraz złagodzenie trudnej sytuacji ukraińskich producentów i eksporterów.

UE przeznaczyła kolejne 50 mln euro na finansowanie pomocy humanitarnej dla ofiar rosyjskiej inwazji na Ukrainę – 45 mln euro na projekty humanitarne w Ukrainie i 5 mln euro na projekty humanitarne w Mołdawii. Łącznie unijna pomoc humanitarna udzielona w związku z wojną w Ukrainie wynosi teraz 143 mln euro. Środki te są częścią pakietu wsparcia o wartości 1 mld euro, które Komisja Europejska zadeklarowała podczas wydarzenia „Stand Up for Ukraine – Razem dla Ukrainy”.

Podczas światowej konferencji darczyńców i kampanii „Stand Up for Ukraine – Razem dla Ukrainy” zgromadzono 9,1 mld euro na rzecz osób uciekających przed rosyjską inwazją, czy to wewnątrz Ukrainy, czy za granicę. W ramach tej kwoty 1 mld euro pochodzi od Komisji Europejskiej. Ponadto Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju zapowiedział dodatkowe środki w wysokości 1 mld euro na pożyczki przeznaczone na potrzeby osób przesiedlonych w wyniku inwazji.

W odpowiedzi na brutalną agresję przeciwko Ukrainie i jej obywatelom UE osiągnęła porozumienie w sprawie piątego pakietu sankcji wobec Rosji. Wraz z poprzednimi czterema pakietami sankcje te pomogą jeszcze bardziej zwiększyć presję gospodarczą na Kreml i osłabią jego zdolność do finansowania inwazji na Ukrainę. Środki te mają szerszy i ostrzejszy charakter, dzięki czemu jeszcze bardziej wpłyną na stan rosyjskiej gospodarki. Zostały one skoordynowane z partnerami międzynarodowymi.

Operatorzy telekomunikacyjni z siedzibą w UE i w Ukrainie podpisali wspólne oświadczenie w sprawie wspólnych działań na rzecz zabezpieczenia i stabilizacji przystępnego cenowo lub bezpłatnego roamingu i połączeń międzynarodowych między UE a Ukrainą. Wspólne oświadczenie ma na celu ustanowienie bardziej stabilnych ram, aby pomóc ukraińskim uchodźcom rozproszonym po całej Europie w utrzymaniu kontaktów z rodziną i przyjaciółmi, którzy pozostali w kraju.

Komisja opublikowała zalecenie w sprawie uznawania kwalifikacji akademickich i zawodowych osób uciekających z Ukrainy przed rosyjską inwazją. Oferuje ono państwom członkowskim wytyczne i praktyczne porady dotyczące zapewnienia szybkiego, sprawiedliwego i elastycznego procesu uznawania kwalifikacji.

Przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen ogłosiła piąty pakiet sankcji UE wymierzonych w Rosję. Nowe, szerzej zakrojone i surowsze środki ograniczające będą ukierunkowane na sześć filarów, mocniej uderzą w rosyjską gospodarkę i podtrzymają presję wywieraną na rząd Rosji.

UE powołała wraz z Ukrainą wspólny zespół dochodzeniowo-śledczy, którego zadaniem jest gromadzenie dowodów i prowadzenie dochodzeń w sprawie zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości. UE jest gotowa zintensyfikować te działania i wysyłać na miejsce zespoły dochodzeniowo-śledcze w celu wsparcia ukraińskiej prokuratury. 

Komisja przyjęła wniosek w sprawie wymiany banknotów hrywny na walutę przyjmujących państw członkowskich przez osoby uciekające przed wojną w Ukrainie. Celem jest promowanie skoordynowanego podejścia, które zapewni osobom uciekającym z Ukrainy takie same warunki wymiany banknotów hrywny na walutę lokalną niezależnie od tego, w którym państwie członkowskim przebywają.

Na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wiceprzewodniczący do spraw promowania europejskiego stylu życia Margaritis Schinas i komisarz do spraw wewnętrznych Ylva Johansson, we współpracy z francuską prezydencją Rady reprezentowaną przez ministra Géralda Darmanina, przedstawili 10-punktowy plan wzmocnienia europejskiej koordynacji przyjmowania osób uciekających przed wojną w Ukrainie.

Komisja Europejska i rząd Kanady ogłosiły rozpoczęcie globalnej kampanii, aby pozyskać środki finansowe na wsparcie osób uciekających przed inwazją na Ukrainę, we współpracy z międzynarodową organizacją Global Citizen.

Komisja przedstawiła działania służące wsparciu państw członkowskich i mające zaspokoić potrzeby osób uciekających przed wojną w Ukrainie. Oprócz doraźnego wsparcia (pomoc na przejściach granicznych, przyjmowanie uchodźców i ochrona ludności) UE podjęła również dalsze kroki, aby pomóc państwom członkowskim w zapewnianiu uchodźcom dostępu do edukacji, opieki zdrowotnej, zakwaterowania i zatrudnienia.  

Komisja uruchomiła portal ERA4Ukraine, w którym można znaleźć wszelkie informacje i pomoc dla naukowców z Ukrainy, którzy musieli opuścić kraj.

Powołana przez Komisję grupa zadaniowa „Freeze and Seize”, która ma koordynować wdrażanie na szczeblu UE sankcji wobec rosyjskich i białoruskich oligarchów, rozwija swoją współpracę międzynarodową.  Będzie ona współpracować z nowo utworzoną grupą zadaniową REPO (ang. Russian Elites, Proxies, and Oligarchs), która koordynuje współpracę UE z krajami G-7 i Australią.

W wyniku nieformalnego posiedzenia szefów państw i rządów UE, które odbyło się w dniach 10–11 marca, Rada zatwierdziła czwarty pakiet sankcji gospodarczych i indywidualnych w związku z agresją wojskową Rosji wobec Ukrainy. Sankcje przyczynią się do nasilenia presji gospodarczej na Kreml i dalszego osłabienia jego zdolności do finansowania inwazji na Ukrainę.

Komisja przekazała Ukrainie 300 mln euro nadzwyczajnej pomocy makrofinansowej. Jest to pierwsza wypłata w ramach pierwszej transzy o wartości 600 mln euro. Łączny budżet nowego programu nadzwyczajnej pomocy dla Ukrainy wynosi 1,2 mld euro. Program ten jest konkretną formą stałego wsparcia UE dla Ukrainy.

Rada postanowiła wprowadzić dalsze ukierunkowane sankcje w związku z sytuacją w Ukrainie i w odpowiedzi na zaangażowanie Białorusi w agresję. Są to między innymi środki ograniczające względem kolejnych 160 osób. Nowe wykazy – wraz z przyjętymi również przez Radę środkami sektorowymi skierowanymi przeciwko Białorusi i Rosji – mają wypełnić luki i skonsolidować obowiązujące już środki uzgodnione przez UE w odpowiedzi na atak wojskowy Rosji na Ukrainę.

Komisja zapowiedziała silne wsparcie unijne dla osób uciekających przed wojną w Ukrainie oraz dla krajów UE, które te osoby przyjmują. Europejska solidarność wyraża się między innymi poprzez bezpośrednią pomoc humanitarna, nadzwyczajną pomoc w zakresie ochrony ludności, wsparcie na granicy, a także jasny status prawny umożliwiający osobom uciekającym przed wojną uzyskanie natychmiastowej ochrony w UE.

Komisja przyjęła wniosek w sprawie Działania w ramach polityki spójności na rzecz uchodźców w Europie, który ma umożliwić państwom członkowskim i regionom udzielanie wsparcia w sytuacji nadzwyczajnej osobom uciekającym przed rosyjską inwazją w Ukrainie.

Komisja zawiesiła współpracę z rosyjskimi instytucjami zajmującymi się badaniami, nauką i innowacjami. Komisja nie będzie zawierać żadnych nowych umów ani porozumień z organizacjami rosyjskimi w ramach programu „Horyzont Europa”. Komisja zawiesiła również współpracę z Rosją i z jej sojusznikiem – Białorusią w ramach programów współpracy transgranicznej Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa oraz w ramach programu Interreg „Region Morza Bałtyckiego”.

Zgodnie z zapowiedzią przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen Rada UE podjęła decyzję o zawieszeniu w Unii odbioru rosyjskich państwowych mediów szerzących dezinformację – Russia Today i Sputnik. Sankcje te obejmują wszystkie środki transmisji i dystrybucji, w tym za pośrednictwem telewizji kablowej, satelitarnej i IPTV, platform, stron internetowych i aplikacji. Zawieszone zostają wszystkie odnośne licencje, zezwolenia i porozumienia dotyczące dystrybucji. Środki te obejmują wszystkie państwa członkowskie UE i są bezpośrednio stosowane ze skutkiem natychmiastowym.

Komisja zaproponowała uruchomienie mechanizmu przewidzianego w dyrektywie w sprawie tymczasowej ochrony, aby zapewnić szybką i skuteczną pomoc ludności uciekającej przed wojną w Ukrainie. Dzięki temu osoby uciekające przed wojną zostaną objęte w UE tymczasową ochroną, co oznacza, że otrzymają zezwolenia na pobyt oraz uzyskają dostęp do edukacji i rynku pracy.

UE zgodziła się wykluczyć główne banki rosyjskie z systemu SWIFT – dominującego na świecie systemu rozliczeń międzybankowych. Posunięcie to uniemożliwi tym bankom szybkie i skuteczne przeprowadzanie transakcji finansowych na całym świecie. Decyzja ta została podjęta w ścisłej koordynacji z partnerami UE na arenie międzynarodowej, takimi jak Stany Zjednoczone i Wielka Brytania.

Komisja zapowiedziała przeznaczenie dodatkowych 90 mln euro na programy pomocy nadzwyczajnej, aby pomóc ludności cywilnej dotkniętej wojną w Ukrainie, w ramach odpowiedzi na apel ONZ o pilną pomoc. Środki te pomogą ludności w Ukrainie i Mołdawii.

Komisja koordynuje również dostawy do Ukrainy pomocy materialnej udostępnionej za pośrednictwem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności. Jak dotąd taką pomoc zaoferowało 20 państw członkowskich i obejmuje ona 8 mln podstawowych artykułów opieki medycznej i wsparcie w zakresie ochrony ludności.

Mołdawia uruchomiła mechanizm wsparcia dla Ukraińców przybywających do tego kraju. Austria, Francja i Holandia zaoferowały już Mołdawii pomoc nadzwyczajną, w formie sprzętu noclegowego i pomocy medycznej.

Komisja zaproponowała dodatkowe środki wsparcia dla Ukrainy i sankcje wobec Rosji, w tym:

• sfinansowanie zakupu i dostaw broni i innego sprzętu do Ukrainy
• zamknięcie przestrzeni powietrznej UE dla wszystkich samolotów należących do Rosji, zarejestrowanych w Rosji lub kontrolowanych przez Rosję [obowiązuje od 28 lutego]
• zakaz działalności w UE względem rosyjskich państwowych mediów Russia Today i Sputnik i ich spółek zależnych [obowiązuje od 2 marca].

Komisja zaproponowała również nowy pakiet sankcji przeciwko reżimowi Łukaszenki na Białorusi. Są to sankcje wymierzone w najważniejsze sektory tego kraju i Białorusinów wspierających rosyjskie działania wojenne, a także ograniczające eksport produktów podwójnego zastosowania.

W koordynacji z Francją, Niemcami, Włochami, Kanadą, Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi Komisja zaproponowała nowy zestaw środków w odpowiedzi na napaść Rosji na Ukrainę. Ich celem jest:

• wykluczenie głównych banków rosyjskich z systemu SWIFT
• zakaz transakcji z rosyjskim bankiem centralnym i zamrożenie wszystkich jego aktywów [obowiązuje od 28 lutego]
• pozbawienie rosyjskich oligarchów dostępu do aktywów [obowiązuje od 28 lutego]

W następstwie konkluzji Rady Europejskiej z 24 lutego Rada przyjęła pakiet sankcji indywidualnych i gospodarczych opartych na pięciu filarach:

• sankcje wobec sektora finansowego, które ograniczą dostęp Rosji do najważniejszych rynków kapitałowych, wymierzone w 70 proc. rosyjskiego rynku bankowego, ale także w najważniejsze przedsiębiorstwa państwowe, w tym w sektorze obronności
• sankcje wobec sektora energetycznego – zakaz sprzedaży, dostaw, transferu i eksportu do Rosji określonych towarów i technologii do rafinacji ropy naftowej oraz restrykcje w świadczeniu powiązanych usług
• sankcje wobec sektora transportu – zakaz sprzedaży rosyjskim liniom lotniczym wszelkich samolotów, części zamiennych i wyposażenia; spowoduje to degradację kluczowego sektora rosyjskiej gospodarki i sieci połączeń w tym kraju
• sankcje wobec sektora technologii – dalsze ograniczenia wobec eksportu towarów i technologii podwójnego zastosowania, a także restrykcje wobec eksportu niektórych towarów i technologii, które mogłyby przyczynić się do rozwoju technologicznego Rosji w sektorze obrony i bezpieczeństwa
• sankcje w ramach polityki wizowej, co oznacza, że dyplomaci i powiązane z nimi grupy oraz biznesmeni nie będą już mogli wjeżdżać do UE na uprzywilejowanych zasadach.

Na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Europejskiej przywódcy UE z całą mocą potępili niczym niesprowokowaną i nieuzasadnioną napaść wojskową Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Uzgodnili, w ścisłej współpracy z partnerami i sojusznikami UE, dalsze restrykcje, które będą miały dla Rosji rozległe i poważne konsekwencje.

Przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen zdecydowanie potępiła napaść Rosji na Ukrainę. Wezwała Rosję do natychmiastowego zaprzestania przemocy i wycofania wojsk z terytorium Ukrainy. Potwierdziła przy tym pełne poparcie UE dla Ukrainy i jej ludności. Przedstawiła przywódcom krajów UE do zatwierdzenia pakiet ogromnych sankcji wymierzonych w strategiczne sektory rosyjskiej gospodarki poprzez zablokowanie im dostępu do technologii i rynków.