Jakie działania podejmuje UE?
Zgodnie z prawem UE pomoc udzielana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych nie powinna faworyzować żadnych przedsiębiorstw ani produkcji żadnych towarów, bowiem takie praktyki mogą w sposób niesprawiedliwy wpływać na konkurencję i na wymianę handlową w UE.
Aby zagwarantować uczciwą „pomoc państwa”, w przepisach określono szczegółowe warunki dotyczące takiej pomocy, zdefiniowanej jako każdy rodzaj korzyści, jaką krajowe organy publiczne zapewniają określonym przedsiębiorstwom na zasadzie selektywnej. Taka pomoc może obejmować dotacje, pożyczki gwarantowane przez państwo, nieoprocentowane pożyczki, ulgi podatkowe lub dostarczanie towarów i usług na preferencyjnych warunkach. Pomoc państwa może być korzystna, jeżeli służy interesowi publicznemu, który ma pierwszeństwo przed zasadą niezakłócania konkurencji. Komisja Europejska jest odpowiedzialna za ocenę, czy proponowana pomoc spełnia ten wymóg.
Kontrolując pomoc państwa, Komisja pomaga zachować takie same warunki działania na rynku wewnętrznym UE wszystkim jego uczestnikom i dba o to, by przedsiębiorstwa uzyskiwały przewagę nad konkurencją własnymi siłami, a nie ze względu na preferencyjne traktowanie ze strony rządu. Aby monitorować wpływ pomocy państwa, Komisja regularnie gromadzi dane pozwalające zmierzyć, w jaki sposób państwa członkowskie wdrażają swoje środki pomocy państwa.
Pomoc państwa – fakty i liczby
W 2024 r. kraje UE przyznały pomoc w wysokości 168,23 mld euro, czyli 0,94 proc. całkowitego PKB. Kwota ta obejmuje:
Młodzież w UE:
Obszary działania
Baza danych Komisji Europejskiej zamkniętych spraw dotyczących pomocy państwa i spraw bieżących oczekujących na decyzję
Oficjalny formularz skargi, z którego można skorzystać w razie podejrzenia, że pomoc państwa została przyznana niezgodnie z prawem
Różne rodzaje aktualnych przepisów regulujących pomoc państwa w UE
Procedury, których należy przestrzegać przy rozpatrywaniu wniosku o pomoc państwa, od zgłoszenia i postępowania po formalną decyzję i odzyskanie pomocy
Więcej informacji na temat roli sądów krajowych w stosowaniu unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa
Więcej informacji na temat stóp procentowych od zwracanej pomocy państwa oraz stóp referencyjnych/dyskontowych dla krajów UE teraz i w przeszłości
Więcej informacji na temat tabeli wyników – instrumentu porównawczego Komisji w dziedzinie pomocy państwa, publikowanego co roku
Wykaz ostatecznych decyzji Komisji przyjętych od 2014 r. w sprawie praktyk w zakresie planowania podatkowego i oficjalnych dochodzeń toczących się w krajach UE
Więcej informacji o ważnych projektach stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania, które zazwyczaj w znacznym stopniu przyczyniają się do wzrostu gospodarczego i konkurencyjności w UE
Najważniejsze osiągnięcia
Kontrola pomocy państwa przez UE przynosi ludziom i firmom w UE liczne korzyści.
- Chroni uczciwą konkurencję między przedsiębiorstwami na jednolitym rynku UE.
- Gwarantuje ukierunkowanie publicznego wsparcia finansowego na obszary, w których mechanizmy rynkowe nie działają lub działają niewystarczająco.
- Uniemożliwia krajom UE rywalizację z wykorzystaniem dotacji, co stawiałoby mniejsze kraje w niekorzystnej sytuacji i bardziej obciążało podatników we wszystkich krajach.
Oprócz tego unijne zasady pomocy państwa są wystarczająco elastyczne, aby reagować na nieprzewidziane wstrząsy w gospodarce UE. Na przykład:
- tymczasowe ramy pomocy państwa, które pomogły krajom UE przetrwać skutki gospodarcze pandemii COVID-19
- tymczasowe ramy pomocy państwa w sytuacjach kryzysowych i w okresie transformacji, które pomogły państwom UE uporać się z problemami gospodarczymi związanymi z inwazją Rosji na Ukrainę, oraz tymczasowe ramy pomocy państwa w związku z kryzysem na Bliskim Wschodzie, które pomogły sektorom gospodarki najbardziej narażonym na skutki tego konfliktu.
W centrum uwagi
Komisja przedstawiła tymczasowe i ukierunkowane ramy pomocy państwa, aby zaradzić skutkom kryzysu na Bliskim Wschodzie w niektórych najbardziej narażonych sektorach gospodarki. Przedsiębiorstwa działające w obszarach rolnictwa, rybołówstwa, transportu oraz przemysłu energochłonnego mogą ubiegać się o wsparcie pokrywające część kosztów paliw i nawozów, wyliczane na podstawie realnego zużycia. W przypadku mniejszych kwot przewidziano uproszczone procedury.
Ramybędą obowiązywać do 31 grudnia 2026 r. W tym okresie Komisja będzie monitorować sytuację gospodarczą i geopolityczną na Bliskim Wschodzie, na bieżąco weryfikując zakres, treść oraz czas obowiązywania ram pomocy państwa.
Ostatnia zmiana strony: 22 maja 2026