Wat de EU doet
Volgens de EU-wetgeving mag steun verleend door een lidstaat of uit staatsmiddelen geen onevenredige gevolgen hebben voor de mededinging en het handelsverkeer binnen de EU door bepaalde ondernemingen of de productie van bepaalde goederen te begunstigen.
Daarom staan in de wetgeving specifieke voorwaarden vastgelegd voor “staatssteun”. Dat wordt gedefinieerd als elk soort voordeel dat door nationale overheden op selectieve basis aan specifieke ondernemingen wordt verleend. Daaronder vallen onder meer subsidies, door de staat gegarandeerde leningen, renteloze leningen, belastingvermindering, of de levering van goederen en diensten tegen preferentiële voorwaarden. Staatssteun kan gunstig zijn wanneer daarmee openbare belangen worden nagestreefd die een grotere impact hebben dan de concurrentieverstoring. Het is de verantwoordelijkheid van de Europese Commissie om te beoordelen of de voorgestelde steun aan deze norm voldoet.
Door toezicht te houden op staatssteun draagt de Commissie bij tot het behoud van een gelijk speelveld op de Europese interne markt en zorgt zij ervoor dat bedrijven concurreren op basis van hun verdiensten, en niet omdat zij een voorkeursbehandeling krijgen van een overheid. Om het effect van staatssteun te monitoren, verzamelt de Commissie regelmatig gegevens om te meten hoe de lidstaten hun staatssteunmaatregelen uitvoeren.
Feiten over staatssteun
In 2024 hebben de EU-landen 168,23 miljard euro aan steun toegekend, wat overeenkomt met 0,94 % van het totale bbp. Daarbij gaat het onder meer om:
Jongeren in de EU
Actiegebieden
Zoeken in de databank van de Europese Commissie met vroegere en lopende staatssteunzaken in afwachting van een besluit
Ga naar het officiële klachtenformulier bij vermoedens van een onrechtmatig geval van staatssteun
Bekijk de verschillende soorten wetgeving die van toepassing zijn op staatssteun in de EU
Lees meer over de procedures om een verzoek tot staatssteun te behandelen, van aanmelding en onderzoek tot formeel besluit en terugvordering
Ontdek meer over de rol van nationale rechtbanken bij de toepassing van de EU-wetgeving inzake staatssteun
Lees meer over de rentepercentages voor de terugvordering van staatssteun en de referentie- en disconteringspercentages voor EU-landen
Lees meer over het jaarlijks gepubliceerde scorebord, het benchmarkinstrument van de Commissie voor staatssteun
Raadpleeg de lijst van definitieve besluiten die de Commissie sinds 2014 heeft genomen met betrekking tot fiscale planningspraktijken en lopende formele onderzoeken met EU-landen
Lees meer over belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang die doorgaans een aanzienlijke bijdrage leveren aan de economische groei en het concurrentievermogen van de EU
Belangrijkste resultaten
Het EU-staatssteuntoezicht biedt de volgende voordelen voor EU-burgers en -bedrijven:
- Het zorgt voor eerlijke concurrentie tussen bedrijven binnen de Europese eengemaakte markt.
- Het zorgt ervoor dat financiële overheidssteun gericht ingezet wordt in gebieden waar de markt tekortschiet.
- Het voorkomt dat EU-landen met elkaar concurreren door middel van subsidies, wat kleinere EU-landen in een nadelige positie zou brengen en de lasten voor de belastingbetalers in alle EU-landen zou verhogen.
Daarnaast zijn de EU-staatssteunregels flexibel genoeg om onvoorziene klappen voor de Europese economie op te vangen, zoals blijkt uit:
- de tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun, die de EU-landen heeft geholpen de economische gevolgen van de COVID-19-pandemie te doorstaan
- het tijdelijke crisis- en transitiekader voor staatssteun, dat de EU-landen heeft geholpen om de economische problemen in verband met de Russische invasie van Oekraïne aan te pakken, en het tijdelijk staatssteunkader in verband met de crisis in het Midden-Oosten, ter ondersteuning van de meest blootgestelde sectoren van de economie in de context van de crisis in het Midden-Oosten.
Uitgelicht
De Commissie heeft een tijdelijk en gericht staatssteunkader voorgesteld om de gevolgen van de crisis in het Midden-Oosten voor een aantal van de meest blootgestelde sectoren van de economie aan te pakken. Landbouw-, visserij- en vervoersbedrijven en energie-intensieve industrieën kunnen steun krijgen op basis van het werkelijke verbruik om een deel van de prijsstijgingen van brandstof of meststoffen te dekken. Er is ook een eenvoudigere procedure voor kleine steunbedragen.
De maatregelengelden tot en met 31 december 2026. Gedurende deze periode kan de Commissie de inhoud, omvang en duur van de maatregelen aanpassen al naar gelang de ontwikkelingen in het Midden-Oosten en de economische situatie in het algemeen.
Deze pagina is voor het laatst gereviewd op 22 mei 2026.