Direct naar de inhoud
Logo van de Europese Commissie
nl
Europese Commissie

Staatssteun

Wat de EU doet

Volgens de EU-wetgeving mag steun verleend door een lidstaat of uit staatsmiddelen geen onevenredige gevolgen hebben voor de mededinging en het handelsverkeer binnen de EU door bepaalde ondernemingen of de productie van bepaalde goederen te begunstigen.  

Daarom staan in de wetgeving specifieke voorwaarden vastgelegd voor “staatssteun”. Dat wordt gedefinieerd als elk soort voordeel dat door nationale overheden op selectieve basis aan specifieke ondernemingen wordt verleend. Daaronder vallen onder meer subsidies, door de staat gegarandeerde leningen, renteloze leningen, belastingvermindering, of de levering van goederen en diensten tegen preferentiële voorwaarden. Staatssteun kan gunstig zijn wanneer daarmee openbare belangen worden nagestreefd die een grotere impact hebben dan de concurrentieverstoring. Het is de verantwoordelijkheid van de Europese Commissie om te beoordelen of de voorgestelde steun aan deze norm voldoet. 

Door toezicht te houden op staatssteun draagt de Commissie bij tot het behoud van een gelijk speelveld op de Europese interne markt en zorgt zij ervoor dat bedrijven concurreren op basis van hun verdiensten, en niet omdat zij een voorkeursbehandeling krijgen van een overheid. Om het effect van staatssteun te monitoren, verzamelt de Commissie regelmatig gegevens om te meten hoe de lidstaten hun staatssteunmaatregelen uitvoeren. 

Feiten over staatssteun

In 2023 hebben de EU-landen 186,78 miljard euro aan steun toegekend, wat overeenkomt met 1,09 % van het totale bbp. Daarbij gaat het onder meer om:

Jongeren in de EU

€ 55,32 miljard voor milieubescherming en energiebesparing
€ 15,95 miljard voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie
€ 15,39 miljard voor regionale ontwikkeling

Actiegebieden

Zaken

Zoeken in de databank van de Europese Commissie met vroegere en lopende staatssteunzaken in afwachting van een besluit

Klachten

Ga naar het officiële klachtenformulier bij vermoedens van een onrechtmatig geval van staatssteun

Wetgeving

Bekijk de verschillende soorten wetgeving die van toepassing zijn op staatssteun in de EU

Procedures

Lees meer over de procedures om een verzoek tot staatssteun te behandelen, van aanmelding en onderzoek tot formeel besluit en terugvordering

Nationale rechtbanken

Ontdek meer over de rol van nationale rechtbanken bij de toepassing van de EU-wetgeving inzake staatssteun

Scorebord

Lees meer over het jaarlijks gepubliceerde scorebord, het benchmarkinstrument van de Commissie voor staatssteun

Fiscale rulings

Raadpleeg de lijst van definitieve besluiten die de Commissie sinds 2014 heeft genomen met betrekking tot fiscale planningspraktijken en lopende formele onderzoeken met EU-landen

Belangrijkste resultaten

Het EU-staatssteuntoezicht biedt de volgende voordelen voor EU-burgers en -bedrijven:

  • Het zorgt voor eerlijke concurrentie tussen bedrijven binnen de Europese eengemaakte markt.
  • Het zorgt ervoor dat financiële overheidssteun gericht ingezet wordt in gebieden waar de markt tekortschiet.
  • Het voorkomt dat EU-landen met elkaar concurreren door middel van subsidies, wat kleinere EU-landen in een nadelige positie zou brengen en de lasten voor de belastingbetalers in alle EU-landen zou verhogen.  

Daarnaast zijn de EU-staatssteunregels flexibel genoeg om onvoorziene klappen voor de Europese economie op te vangen, zoals blijkt uit: 

  • de tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun, die de EU-landen heeft geholpen de economische gevolgen van de COVID-19-pandemie te doorstaan
  • het tijdelijke crisis- en transitiekader voor staatssteun, dat de EU-landen heeft geholpen om de economische problemen in verband met de Russische invasie van Oekraïne aan te pakken en te voorzien in steunmaatregelen in sectoren die van cruciaal belang zijn voor de transitie naar een klimaatneutrale economie, in overeenstemming met het industrieel plan voor de Green Deal

Uitgelicht

Belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang (IPCEI’s)

Belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang (IPCEI’s) leveren een aanzienlijke bijdrage aan de economische groei, de werkgelegenheid, de groene en digitale transitie en het concurrentievermogen voor de Europese industrie en economie. IPCEI’s maken het mogelijk om kennis, expertise, financiële middelen en economische spelers uit de hele Unie bijeen te brengen en positieve overloopeffecten voor de Unie als geheel te creëren.

Meer informatie