Missie
Het Europees Openbaar Ministerie (www.eppo.europa.eu) is een onafhankelijk gedecentraliseerd orgaan van de Europese Unie dat bevoegd is voor het onderzoeken, vervolgen en voor het gerecht brengen van strafbare feiten die ten koste gaan van de EU-begroting, zoals fraude, corruptie en ernstige landsgrensoverschrijdende btw-fraude. De verordening over de oprichting van het Europees Openbaar Ministerie is in 2017 in werking getreden. Momenteel zijn er 25 deelnemende EU-landen. Denemarken en Ierland nemen niet deel aan het EOM.
Toen het EOM nog niet bestond, konden alleen de nationale autoriteiten onderzoek verrichten en fraude ten koste van de EU-begroting vervolgen. Maar hun bevoegdheden hielden op bij de landgrens. Bestaande EU-organen zoals Eurojust, Europol en het fraudebestrijdingsbureau van de EU (OLAF) beschikken niet over de nodige bevoegdheden om strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen uit te voeren.
Startdatum
Op 1 juni 2021 is het Europees Openbaar Ministerie operationeel van start gegaan.
Sinds die dag onderzoekt en vervolgt het EOM strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden en die na 20 november 2017 zijn gepleegd. De EU-instellingen en -organen, plus de bevoegde autoriteiten van de EU-landen die aan het Europees Openbaar Ministerie deelnemen, brengen het Europees Openbaar Ministerie zo snel mogelijk op de hoogte van elke strafbare gedraging die onder zijn bevoegdheid valt. Iedereen, ook u, kan vermeende gevallen van fraude en andere strafbare feiten die de EU-begroting schaden, rechtstreeks aan het EOM melden. Meer informatie is beschikbaar op de website van het Europees Openbaar Ministerie (Misdrijf melden aan het EOM).
Structuur en kenmerken
Het Europees Openbaar Ministerie is gevestigd in Luxemburg.
Het Europees Openbaar Ministerie treedt in alle deelnemende EU-landen op als één instantie en zorgt ervoor dat de Europese en nationale inspanningen op het gebied van rechtshandhaving worden samengevoegd in een één naadloze en efficiënte aanpak. Het Europees Openbaar Ministerie bestaat uit twee niveaus: een centraal niveau en een nationaal niveau. Het centrale niveau bestaat uit een Europese hoofdaanklager, Europese aanklagers (één per deelnemende land), waarvan twee als plaatsvervanger voor de Europees hoofdaanklager fungeren en de administratief directeur. De Europese hoofdaanklager en alle Europese aanklagers vormen samen het college van het EOM. Het decentrale niveau bestaat uit Europese gedelegeerde openbare aanklagers die in de deelnemende EU-landen zijn gevestigd. Het centrale niveau houdt toezicht op de onderzoeken en vervolgingen die in de EU-landen plaatsvinden. In de regel behandelen de gedelegeerde Europese aanklagers de zaak in het land waar het vermeende strafbare feit is gepleegd en voeren zij het onderzoek en de vervolging uit in eigen land.
De rechten van verdachten en beklaagden worden gegarandeerd door uitgebreide procedurele waarborgen op basis van het bestaande EU- en nationale recht. Het Europees Openbaar Ministerie ziet erop toe dat zijn activiteiten in overeenstemming zijn met de rechten die door het Handvest van de grondrechten van de EU worden gewaarborgd, waaronder het recht op een eerlijk proces en het recht op verdediging. De procedurele besluiten van het Europees Openbaar Ministerie zijn normaal gezien onderworpen aan rechterlijke toetsing door de nationale rechterlijke instanties. Het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd in een beperkt aantal zaken, maar kan door middel van prejudiciële beslissingen zorgen voor een consistente toepassing van het EU-recht in de hele EU.
Evaluatie van het EPPO
Op 18 september 2026 heeft de Commissie haar allereerste evaluatie van het EOM en zijn werkmethoden gepubliceerd. In de evaluatie wordt geconcludeerd dat het EOM zeer doeltreffend en efficiënt is in zijn werkzaamheden, waaruit zijn toegevoegde waarde blijkt, met name bij het onderzoeken en vervolgen van landsgrensoverschrijdende misdrijven tegen de financiële belangen van de EU. De evaluatie bevat ook verbeterpunten.
Studie ter ondersteuning van de evaluatie van het EOM
PIF-richtlijn
De EU-landen moesten Richtlijn (EU) 2017/1371 betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt (de “PIF-richtlijn”) voor 6 juli 2019 in hun nationale wetgeving hebben omgezet. Dankzij deze regels wordt de EU-begroting beter beschermd, doordat de definities, sancties en verjaringstermijnen van strafbare feiten die de financiële belangen van de EU schaden, op elkaar worden afgestemd. De richtlijn is niet alleen een essentieel instrument voor de harmonisatie van het strafrecht van de EU-landen op het gebied van misdrijven tegen de EU-begroting, ze legt ook de basis voor het Europees Openbaar Ministerie, dat de strafbare feiten in de praktijk onderzoekt, vervolgt en handhaaft.
Vacatures
Vacatures zijn te vinden op www.eppo.europa.eu
Meer informatie
Brochure over het EOM (Engels)
Factsheet over het EOM (Engels, Frans, Duits)
Tijdlijn van de oprichting van het Europees Openbaar Ministerie (Engels)
Factsheet met veelgestelde vragen over het Europees Openbaar Ministerie (2017)