2 sierpnia 2026 r. w życie wchodzą nowe przepisy dotyczące przejrzystości systemów AI.
AI rozwija się bardzo szybko i coraz trudniej jest nam odróżniać treści generowane i modyfikowane przez AI od oryginalnych treści stworzonych przez człowieka. Powoduje to nowe zagrożenia: wprowadzanie w błąd i manipulacja na dużą skalę, oszustwa, podawanie się za inną osobę i wprowadzanie konsumentów w błąd.
Nowe obowiązki w zakresie przejrzystości pomogą nam rozpoznać, kiedy wchodzimy w interakcję z AI lub kiedy mamy do czynienia z treścią generowaną przez AI. Dzięki temu będziemy mogli podejmować świadome decyzje i lepiej chronić się przed informacjami wprowadzającymi w błąd lub manipulacją.
Obowiązki w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów stosujących niektóre systemy AI
- Oznaczanie i etykietowanie treści generowanych przez AI: niektóre treści generowane lub modyfikowane przez AI muszą być jasno i wyraźnie oznakowane i zawierać oznaczenia nadające się do odczytu maszynowego. UE stworzyła zestaw ikon, z których można w tym celu korzystać. Dotyczy to
- obrazów, treści audio i wideo, które symulują faktycznie istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub wydarzenia (deepfejk)
- narzędzi rozpoznawania emocji i kategoryzacji biometrycznej
- tekstów publikowanych w celu informowania opinii publicznej o sprawach leżących w interesie publicznym, w przypadku których nie przeprowadzono weryfikacji przez człowieka ani kontroli redakcyjnej.
- Przejrzystość podczas interakcji z systemem AI: Użytkownicy muszą otrzymać wyraźną informację, że wchodzą w interakcję nie z rzeczywistą osobą, lecz z systemem AI, na przykład wirtualnym doradcą, agentem AI lub awatarem.
Komisja opublikowała wytyczne, aby pomóc dostawcom i operatorom AI w wypełnieniu obowiązków w zakresie przejrzystości. W wytycznych wyjaśniono, w jaki sposób można wykazać zgodność z przepisami, w tym poprzez stosowanie się do kodeksu postępowania.
Egzekwowanie przepisów i sankcje
Za egzekwowanie przepisów w zakresie przejrzystości odpowiedzialne są krajowe organy nadzoru rynku, Europejski Urząd ds. AI (w przypadku systemów, które podlegają jego nadzorowi) oraz Europejski Inspektor Ochrony Danych (gdy dostawcami lub operatorami są instytucje UE). Instytucje te mogą nakładać kary
- sięgające 15 mln euro lub 3 proc. rocznego światowego obrotu – w przypadku przedsiębiorstw
- sięgające 750 tys. euro – w przypadku instytucji, organów, urzędów i agencji UE
- z proporcjonalnym uwzględnieniem małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz małych spółek o średniej kapitalizacji.
Akt w sprawie AI wszedł w życie 1 sierpnia 2024 r. Jego przepisy są stosowane etapami, różne zobowiązania stają się skuteczne w różnych terminach. Założeniem aktu jest utworzenie jednolitego rynku i zharmonizowanych przepisów dotyczących wiarygodnej AI w UE oraz promowanie innowacji w zakresie AI oraz jej wykorzystania. W akcie przewidziano odpowiedź na potencjalne zagrożenia dla zdrowia, bezpieczeństwa i praw podstawowych Europejczyków, przy jednoczesnej ochronie demokracji i praworządności. Zapewnienie skutecznego wdrożenia aktu jest obecnie jednym z priorytetów Komisji.
Więcej informacji
Komunikat prasowy: Komisja rozpoczyna egzekwowanie przepisów aktu w sprawie AI
Komunikat prasowy: Wytyczne dotyczące obowiązków w zakresie przejrzystości
Często zadawane pytania: Obowiązki w zakresie przejrzystości
W skrócie: Przepisy dotyczące przejrzystości systemów AI
- Data publikacji
- 2 sierpnia 2026
- Autor
- Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji Społecznej