Op 2 augustus 2026 zijn nieuwe regels over de transparantie van AI-systemen in werking getreden.
AI ontwikkelt zich razendsnel. Daardoor wordt het steeds moeilijker om door AI gegenereerde en gemanipuleerde inhoud te onderscheiden van door mensen gemaakte en authentieke inhoud. Dit brengt nieuwe risico’s met zich mee op het gebied van desinformatie en manipulatie op grote schaal, fraude, imitatie van personen en misleiding van de consument.
Dankzij de nieuwe transparantieverplichtingen weten mensen wanneer zij met AI communiceren of te maken hebben met door AI gemaakte content, zodat zij weloverwogen beslissingen kunnen nemen en zich beter kunnen beschermen tegen onjuiste informatie of misleiding.
Transparantieverplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen
- Markering en etikettering van door AI gegenereerde inhoud: bepaalde door AI gegenereerde of gemanipuleerde content moet duidelijk en zichtbaar als zodanig worden aangeduid en machineleesbare markeringen bevatten. De EU heeft een reeks icoontjes ontworpen die hiervoor kunnen worden gebruikt. Dit is van toepassing op:
- afbeeldingen, audio- en video-inhoud die lijkt op bestaande personen, voorwerpen, plaatsen, entiteiten of evenementen (deepfakes)
- instrumenten voor emotieherkenning en biometrische categorisering
- tekst die gepubliceerd is om het publiek te informeren over onderwerpen van algemeen belang, zonder menselijke toetsing of redactionele controle.
- Transparantie bij interactie met een AI-systeem: Gebruikers moeten duidelijk worden geïnformeerd wanneer zij niet communiceren met een echte persoon, maar met een AI-systeem, bijvoorbeeld een chatbot, AI-agent of avatar.
De Commissie heeft richtsnoeren gepubliceerd om aanbieders en exploitanten van AI-systemen te helpen aan deze transparantieverplichtingen te voldoen. In de richtsnoeren wordt uitgelegd hoe naleving kan worden aangetoond, onder meer door een praktijkcode te volgen.
Handhaving van de regels, sancties
Nationale markttoezichtautoriteiten, het Europees AI-bureau (voor systemen die onder zijn toezicht staan) en de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (wanneer EU-instellingen aanbieders of gebruiksverantwoordelijken zijn) zijn verantwoordelijk voor de handhaving van de transparantieregels en kunnen boetes opleggen
- tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet voor ondernemingen
- tot 750.000 euro voor EU-instellingen, -organen of -agentschappen
- er wordt rekening gehouden met evenredigheid voor kleine en middelgrote ondernemingen en kleine midcap-ondernemingen
De AI-verordening is op 1 augustus 2024 in werking getreden. De bepalingen ervan worden stapsgewijs ingevoerd, waarbij verschillende verplichtingen op verschillende tijdstippen van kracht worden. Dankzij de verordening worden een eengemaakte markt en geharmoniseerde regels voor betrouwbare AI in de EU gecreëerd en worden de innovatie en toepassing van AI bevorderd. Ook worden potentiële risico’s voor de gezondheid, veiligheid en grondrechten van mensen aangepakt, terwijl de democratie en de rechtsstaat worden beschermd. De doeltreffende uitvoering ervan is nu een belangrijke prioriteit voor de Commissie.
Meer informatie
Persbericht: Commissie begint met handhaving van de AI-verordening
Persbericht: richtsnoeren inzake transparantieverplichtingen
Veelgestelde vragen: transparantieverplichtingen
Korte feiten: transparantieregels voor AI-systemen
- Datum publicatie
- 2 augustus 2026
- Auteur
- Directoraat-generaal Communicatie