Pierwsze w historii plany uwolnienia pełnego potencjału wysp i społeczności nadbrzeżnych w UE

Około 17 mln ludzi mieszka na 4 tys. wysp w całej UE, zaś 95 mln osób – jedna piąta ludności UE – żyje na obszarach przybrzeżnych UE w 22 państwach członkowskich. Społeczności wyspiarskie i nadbrzeżne mają istotne znaczenie dla gospodarki, lecz zmagają się z szeregiem wyzwań: zmianą klimatu, trudnościami z utrzymaniem stabilności gospodarczej i wzrostu gospodarczego oraz nadmierną turystyką, by wymienić tylko kilka z nich. Komisja Europejska przedstawiła pierwsze w historii, dostosowane do potrzeb strategie mające na celu wsparcie obu rodzajów terytoriów i uwolnienie ich pełnego potencjału.  

Wyspy 

Specyficzne realia i wyzwania – takie jak izolacja geograficzna, ograniczona sieć połączeń, wysokie koszty transportu, małe rynki i spadek demograficzny – są wspólne dla większości wysp UE. 

Aby sprostać tym wyzwaniom, w strategii proponuje się: 

• pobudzenie przedsiębiorczości, dywersyfikację lokalnych gospodarek, ożywienie zrównoważonej turystyki, poprawę cyfryzacji oraz wyeliminowanie luk w łączności,
• przyspieszenie dekarbonizacji, wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych, działania na rzecz przystosowania się do zmiany klimatu i ochrony różnorodności biologicznej,
• poprawę usług publicznych, opieki zdrowotnej, mieszkalnictwa, edukacji i włączenia społecznego, aby odwrócić proces wyludniania i zatrzymać w tych regionach młodych ludzi,
• wzmocnienie odporności na klęski żywiołowe związane z kryzysem klimatycznym, zagrożeniami związanymi z morzem i innymi pojawiającymi się zagrożeniami. 

Strategia promuje regularny dialog między instytucjami UE a przedstawicielami interesów ludności wyspiarskiej. 

Społeczności nadbrzeżne 

Europejskie społeczności nadbrzeżne są bezpośrednio narażone na zmianę klimatu, utratę różnorodności biologicznej mórz i obszarów przybrzeżnych oraz zanieczyszczenie mórz. Borykają się również z innymi problemami, m.in. z okresami napływu turystów i okresami zastoju, niedoborem przystępnych cenowo mieszkań, sezonowością działalności gospodarczej i ograniczonymi możliwościami zatrudnienia. 

W strategii zaproponowano działania w trzech obszarach priorytetowych: 

• dobrobyt: promowanie dynamicznej, konkurencyjnej i zróżnicowanej niebieskiej gospodarki, wspieranie innowacji i nowych modeli biznesowych oraz tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy,
• odporność: poprawa zdolności przystosowania się do zmiany klimatu i szerszych wyzwań środowiskowych, gospodarczych, społecznych i związanych z bezpieczeństwem, na przykład przez inicjatywę OceanEye,
• jakość życia: promowanie dynamicznych, inkluzywnych i atrakcyjnych miejsc, w których ludzie w każdym wieku mogą się rozwijać, przy jednoczesnym zachowaniu kultury morskiej, dziedzictwa morskiego i tożsamości lokalnej. 

Położono w niej nacisk na dostosowane do potrzeb, lokalne rozwiązania uwzględniające zróżnicowane potrzeby społeczności nadbrzeżnych – od oddalonych wiosek rybackich po duże miasta portowe. 

Obie strategie – na rzecz wysp i na rzecz społeczności nadbrzeżnych – uzupełniają się, aby sprostać wspólnym zagrożeniom, a jednocześnie reagować na specyficzne realia każdej społeczności. 

Dodatkowe informacje

Strategia na rzecz wysp 

Strategia na rzecz społeczności nadbrzeżnych  

Komunikat prasowy: Komisja przedstawia pierwsze w historii strategie UE na rzecz wysp i społeczności nadbrzeżnych