In de EU wonen ongeveer 17 miljoen mensen wonen op 4.000 eilanden, en 95 miljoen mensen (een vijfde van de EU-bevolking) langs de kustlijn van 22 EU-landen. Beide gemeenschappen zijn echte troeven voor onze economie, maar staan voor verschillende uitdagingen: klimaatverandering, overtoerisme en economische duurzaamheid en groei, om er maar een paar te noemen. Om hen te ondersteunen en hun potentieel te benutten, heeft de Europese Commissie haar allereerste, op maat gesneden strategieën voor beide soorten gebieden gepresenteerd.
Eilanden
De meeste eilanden in de EU hebben te maken met unieke omstandigheden en problemen, zoals geografisch isolement, beperkte connectiviteit, hoge vervoerskosten, kleine markten en demografische achteruitgang.
Om hierop in te spelen, wordt in de strategie voorgesteld om:
- ondernemerschap te stimuleren, lokale economieën te diversifiëren, connectiviteit te verbeteren en in te zetten op duurzaam toerisme en digitalisering
- decarbonisatie, de uitrol van hernieuwbare energie, aanpassing aan de klimaatverandering en bescherming van de biodiversiteit te versnellen
- openbare diensten, gezondheidszorg, huisvesting, onderwijs en sociale inclusie verbeteren om de ontvolking tegen te gaan en jongeren te behouden
- de weerbaarheid tegen natuurrampen veroorzaakt door de klimaatcrisis, maritieme risico’s en andere opkomende dreigingen versterken
In de strategie wordt ook ingezet op een regelmatige dialoog tussen de EU-instellingen en vertegenwoordigers die de belangen van eilanden behartigen.
Kustgemeenschappen
De Europese kustgemeenschappen bevinden zich in de frontlinie van de klimaatverandering, de verontreiniging van de zee en het verlies aan biodiversiteit op zee en in kustgebieden. Zij worden ook geconfronteerd met extra druk, waaronder plaatselijk overtoerisme, een tekort aan betaalbare huisvesting, seizoensgebonden economische activiteiten en beperkte arbeidskansen.
Om deze punten aan te pakken, worden in de strategie drie prioriteiten voorgesteld:
- welvaart: een dynamische, concurrerende en gediversifieerde blauwe economie bevorderen, innovatie en nieuwe bedrijfsmodellen stimuleren en hoogwaardige werkgelegenheid creëren
- veerkracht: het aanpassingsvermogen aan de klimaatverandering en bredere ecologische, economische, sociale en veiligheidsuitdagingen verbeteren, bijvoorbeeld via het initiatief OceanEye
- leefbaarheid: levendige, inclusieve en aantrekkelijke plaatsen bevorderen waar mensen van alle leeftijden zich goed voelen en tegelijkertijd de maritieme cultuur, het erfgoed en de lokale identiteit te beschermen
In de strategie wordt de nadruk gelegd op op maat gesneden, lokaal geleide oplossingen, waarbij rekening wordt gehouden met de uiteenlopende behoeften van kustgemeenschappen, van afgelegen vissersdorpen tot grote havensteden.
Beide strategieën werken hand in hand en versterken elkaar om gedeelde druk aan te pakken en tegelijkertijd in te spelen op de unieke omstandigheden van zowel eilanden als kustgemeenschappen.
Meer informatie
Strategie voor kustgemeenschappen
Persbericht: Commissie presenteert allereerste EU-strategieën voor eilanden en kustgemeenschappen
- Datum publicatie
- 10 juni 2026
- Auteur
- Directoraat-generaal Communicatie