7 grudnia 2025 r. obchodzimy 25. rocznicę przyjęcia Karty praw podstawowych UE.
Karta chroni i promuje prawa podstawowe wszystkich osób w UE. Od czasu wejścia w życie traktatu lizbońskiego w 2009 r. Karta ma taką samą moc prawną jak traktaty założycielskie UE. Oznacza to, że jej zapisy są prawnie wiążące dla instytucji UE i państw członkowskich przy wdrażaniu prawa UE. Zadaniem Komisji jest dopilnowanie prawidłowego stosowania traktatów, dlatego może ona podejmować działania przeciwko tym, którzy nie przestrzegają praw podstawowych.
Karta jest nowoczesnym instrumentem, który ma odzwierciedlać zmiany zachodzące w społeczeństwie, nauce i technice. Opisuje 50 podstawowych praw i wolności, uporządkowanych według sześciu kategorii.
- Godność
- Wolność
- Równość
- Solidarność
- Prawa obywatelskie
- Sprawiedliwość
Te prawa kształtują codzienne życie obywateli – od prawa do ochrony danych osobowych po zapewnienie sprawiedliwych warunków pracy, od swobody przemieszczania się i wolności słowa po prawo do głosowania oraz prawo dostępu do edukacji i opieki zdrowotnej.
Z okazji 25-lecia Karty praw podstawowych Komisja opublikowała serię nagrań wideo. Mieszkańcy całej UE opowiadają w nich, dlaczego prawa podstawowe mają duże znaczenie w życiu codziennym. Nagrania zawierają informacje na temat Karty i wyjaśniają, dlaczego jest ona ważna dla ludzi w różnych sytuacjach społecznych i kulturowych.
Unia przez cały czas dokłada starań, by skutecznie realizować prawa zapisane w Karcie. W 2020 r. Komisja przyjęła strategię mającą na celu zapewnienie tych praw wszystkim obywatelom. Komisja co roku publikuje również sprawozdania, które pomagają monitorować postępy w realizacji Karty.
UE opiera się na podstawowych wartościach, jakimi są prawa podstawowe, demokracja i praworządność. Ochrona demokracji i wartości UE jest jednym z priorytetów Komisji.
Dodatkowe informacje
- Data publikacji
- 5 grudnia 2025
- Autor
- Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji Społecznej
Podobne aktualności
On the occasion of International Roma Day, Commissioners Mînzatu, Lahbib and Kos issued a statement. It highlights the contributions Roma people bring to European society and the challenges they face to fully enjoy the fundamental rights and equal treatment in their daily lives.
Today the European Commission and the Spanish Presidency of the Council of the EU organised a conference in Brussels to identify future possible ways forward on how to protect, support and enable a thriving civic space in the EU.