25 jaar EU-Handvest: bescherm wat het belangrijkste is

7 december 2025 vieren we dat het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie 25 jaar bestaat. 

Het Handvest beschermt en bevordert de grondrechten van iedereen in de EU. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon in 2009 heeft het Handvest dezelfde juridische waarde als de oprichtingsverdragen van de EU. Dit betekent dat de rechten ervan juridisch bindend zijn voor EU-instellingen en EU-landen als zij het EU-recht uitvoeren. De Commissie is hoedster van de Verdragen en kan maatregelen nemen tegen degenen die deze grondrechten niet eerbiedigen.

Het Handvest is een modern instrument dat zo is opgezet dat het aansluit bij de maatschappelijke, wetenschappelijke en technologische veranderingen die zich na verloop van tijd voordoen. Het bevat 50 grondrechten en fundamentele vrijheden, onderverdeeld in zes categorieën:

• waardigheid
• vrijheden
• gelijkheid
• solidariteit
• burgerrechten
• rechtvaardigheid

Deze rechten zijn bepalend voor het dagelijks leven: van het beschermen van persoonsgegevens tot het waarborgen van eerlijke arbeidsomstandigheden, bewegingsvrijheid en vrijheid van meningsuiting, stemrecht, en toegang tot onderwijs en gezondheidszorg.

Ter gelegenheid van de 25e verjaardag heeft de Commissie video’s gepubliceerd met mensen uit de hele EU die nadenken over de betekenis van grondrechten in het dagelijks leven. De video’s brengen het Handvest onder de aandacht en benadrukken het belang ervan in verschillende sociale en culturele contexten. 

Er wordt voortdurend gewerkt aan een betere toepassing van het Handvest. In 2020 kwam de Commissie met een strategie om ervoor te zorgen dat de rechten van het Handvest voor iedereen werkelijkheid worden. Daarnaast publiceert de Commissie jaarverslagen om te zien of de toepassing van het Handvest is verbeterd.  

De EU berust op grondrechten, democratie en de rechtsstaat. Het beschermen van de democratie en het hooghouden van EU-waarden blijft een van de belangrijkste prioriteiten van de Commissie. 

Meer informatie

Uw grondrechten in de EU