Onlineplatforms moeten desinformatie beter bestrijden

De EU-praktijkcode betreffende desinformatie

De EU-praktijkcode betreffende desinformatie, die in 2018 is vastgesteld, is het eerste vrijwillige zelfreguleringsinstrument voor onlineplatforms ooit. Hierin worden normen vastgesteld en toezeggingen gedaan om desinformatie te bestrijden. 

De code werd in juni 2022 aangescherpt: 34 ondertekenaars stemden ermee in de transparantie en verantwoordingsplicht van hun platforms te vergroten. Het Transparantiecentrum is een webpagina met informatie over de code en wat de verschillende ondertekenaars al gedaan hebben.

Op 13 februari 2025 hebben de Commissie en de Europese Raad voor digitale diensten hun goedkeuring gehecht aan de integratie van de praktijkcode van 2022 in het kader van de digitaledienstenverordening als gedragscode betreffende desinformatie. Met deze integratie wordt de code een benchmark om te bepalen of platforms de digitaledienstenverordening naleven.

De digitaledienstenverordening

In augustus 2023 werd de digitaledienstenverordening juridisch afdwingbaar voor een aantal onlinetussenpersonen en -platforms. Het belangrijkste doel is illegale en schadelijke onlineactiviteiten en de verspreiding van desinformatie te voorkomen. De wetgeving waarborgt de veiligheid van de gebruikers, beschermt de grondrechten en creëert een eerlijke en open onlineplatformomgeving.  

Zeer grote onlineplatforms en zoekmachines moeten hun jaarlijkse risicobeoordelingen van illegale inhoud die via hun dienst wordt verspreid, delen. Zij moeten ook hun maatregelen tegen illegale inhoud aanpassen.

De verordening artificiële intelligentie

De AI-verordening is het allereerste rechtskader op het gebied van AI ter wereld. Zij richt zich op de risico’s van AI en moet ertoe leiden dat Europa een leidende rol op het wereldtoneel gaat en blijft spelen.

Het doel van de nieuwe regels is betrouwbare AI in Europa en daarbuiten te bevorderen door ervoor te zorgen dat AI-systemen de grondrechten, veiligheid en ethische beginselen eerbiedigen en door de risico’s die zeer krachtige en doeltreffende AI-modellen met zich meebrengen, aan te pakken.

Transparantie van politieke reclame

Op 9 april 2024 trad de nieuwe verordening betreffende transparantie en gerichte politieke reclame in werking. Deze verordening heeft tot doel ervoor te zorgen dat bij het aanbieden van politieke reclame de grondrechten volledig worden nageleefd en dat kiezers beter in staat zijn geïnformeerde keuzes te maken.

Volgens de nieuwe regels moeten politieke advertenties duidelijk als zodanig worden gemarkeerd en informatie verstrekken over wie ervoor heeft betaald en hoeveel is betaald, voor welke verkiezingen, welk referendum of welk regelgevingsproces zij bedoeld zijn en of er gebruik is gemaakt van targetingtechnieken.

De meeste regels gelden vanaf 10 oktober 2025.

Bestrijding van illegale haatzaaiende uitlatingen op het internet

Om de verspreiding van illegale haatspraak op het internet te voorkomen en te bestrijden, heeft de Commissie een gedragscode opgesteld waar verschillende van de belangrijkste onlineplatforms zich bij hebben aangesloten. 

Volgens de gedragscode moeten bedrijven haatzaaiende uitlatingen binnen 24 uur na hun ontdekking van hun platform verwijderen.

In januari 2025 is een herziene gedragscode opgenomen in de digitaledienstenverordening. De gedragscode voor de bestrijding van illegale haatzaaiende uitlatingen op internet + bouwt voort op de oorspronkelijke gedragscode door de rol van onlineplatforms te versterken ten aanzien van inhoud die in de EU- en nationale wetgeving wordt gedefinieerd als illegale haatzaaiende uitlatingen.