Streszczenie
- Komisja Europejska przedstawiła projekt kolejnego długoterminowego budżetu UE na lata 2028–2034, czyli tak zwanych wieloletnich ram finansowych (WRF)
- Budżet na siedem lat, opiewający na 2 biliony euro, ma na celu wzmocnienie suwerenności, pobudzenie konkurencyjności i zwiększenie odporności Europy
- Nowy usprawniony budżet UE posłuży modernizacji inwestycji i umożliwi bardziej strategiczne dopasowanie priorytetów krajowych i unijnych
Jak będą wydatkowane pieniądze?
- 865 mld euro – blisko połowa budżetu – na wyrównanie różnic między regionami europejskimi
- 409 mld euro – na zwiększenie konkurencyjności Europy w światowej gospodarce
- 49 mld euro – na inwestycje w edukację (Erasmus+) i promowanie wartości demokratycznych (AgoraEU)
- 200 mld euro – na wzmocnienie partnerstw z państwami spoza UE
Informacje o wykresie
Kwoty wyrażone są w cenach bieżących.
*w tym Horyzont Europa. Fundusz Innowacyjny (41 mld euro) nie jest uwzględniony
**Instrument „Łącząc Europę” (CEF), ochrona ludności i zdrowie publiczne, Program na rzecz jednolitego rynku, program badawczo-szkoleniowy Euratomu, wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB), sprawiedliwość, likwidacja obiektów jądrowych, kraje i terytoria zamorskie (KTZ) oraz program „Perykles IV”
Jakie są priorytety projektu nowego budżetu UE?
W projekcie wskazano sześć strategicznych priorytetów, które nadają kształt przyszłemu długoterminowemu budżetowi.
- Mieszkańcy UE
- Finansowanie edukacji i możliwości nauki i pracy za granicą dla młodych ludzi (np. nakłady na program Erasmus+ wzrosną o 50 proc.)
- Większe wsparcie dla społeczeństwa obywatelskiego, wolności mediów, środowiska naturalnego i wartości demokratycznych za pośrednictwem nowego programu AgoraEU
- Lepsze przygotowanie i szybsze działania na wypadek klęsk żywiołowych lub sytuacji kryzysowych
- Łatwiejszy dostęp do przystępnych cenowo mieszkań, uwzględniony w planach partnerstwa krajowego i regionalnego
- Kraje UE
- Łatwiejszy dostęp do unijnego finansowania dzięki usprawnionym, dostosowanym do potrzeb planom
- Większa kontrola w rękach organów lokalnych nad wykorzystaniem funduszy, przy jednoczesnym uwzględnieniu priorytetów UE
- Nowe możliwości pożyczania pieniędzy na korzystnych warunkach w ramach Catalyst Europe, z przeznaczeniem na inwestycje strategiczne
- Więcej strategicznych instrumentów wspierających niezależność energetyczną, innowacje technologiczne i zdolności obronne
W jaki sposób UE będzie finansować ten budżet?
Aby móc finansować ten ambitny program bez konieczności zwiększania wkładów od państw członkowskich, Komisja Europejska zaproponowała pięć nowych źródeł dochodów UE, zwanych zasobami własnymi. Są to:
- unijny system handlu uprawnieniami do emisji
- mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2
- niezebrane e-odpady
- akcyzę od wyrobów tytoniowych
- wkłady od dużych przedsiębiorstw działających na jednolitym rynku
Przewiduje się, że dochody z nich wyniosą 58,5 mld euro rocznie. Dzięki temu możliwe będzie finansowanie nowych długoterminowych priorytetów UE (cyfryzacja, obronność i czyste technologie), a także spłata zadłużenia z programu odbudowy po pandemii COVID (NextGenerationEU).
Czym są zasoby własne UE?
Zasoby własne to główny sposób generowania dochodów UE. Są to na przykład opłaty celne lub część podatku VAT, które trafiają bezpośrednio do budżetu Unii i służą finansowaniu jej priorytetów.
Co dalej?
Projekt budżetu będzie teraz przedmiotem negocjacji z Parlamentem Europejskim i krajami UE. Po zatwierdzeniu unijnego budżetu będzie on nie tylko finansować cele Unii, ale także wpływać na to, w jaki sposób Unia realnie zmienia na lepsze życie wszystkich swoich obywateli – z różnych krajów i pokoleń.
Ostatnia aktualizacja strony: 10 września 2025