Skip to main content
Λογότυπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Καταπολέμηση της παραπληροφόρησης

Διαχωρίζοντας τα πραγματικά γεγονότα από τις φήμες όσον αφορά τα εμβόλια

Αμφισβητείτε κάποιες πληροφορίες που διαβάζετε; Δείτε παρακάτω τα αληθινά στοιχεία:

Δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα της τρέχουσας κρίσης, η ΕΕ λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 που πληρούν τα υψηλά πρότυπα ασφάλειας και αποτελεσματικότητας της ΕΕ θα τεθούν, το συντομότερο δυνατό, στη διάθεση όσων τα χρειάζονται.

Οι εμβολιασμοί είναι ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα στον τομέα της δημόσιας υγείας. Κάθε χρόνο, οι εμβολιασμοί σώζουν τουλάχιστον 2-3 εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως, αλλά και πολύ περισσότερους συνανθρώπους μας από αναπηρίες και ανίατες ασθένειες. Η ΕΕ επιδιώκει να διασφαλίσει ότι θα διατίθενται στο κοινό μόνο τα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 που πληρούν τα υψηλά πρότυπα ασφάλειας και αποτελεσματικότητας της ΕΕ. Η Επιτροπή συνήψε αρκετές συμφωνίες προαγοράς με φορείς ανάπτυξης εμβολίων και εξασφάλισε επαρκείς δόσεις για τον εμβολιασμό όλων των πολιτών της ΕΕ. Όλα τα εμβόλια που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετά από αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων θα περιλαμβάνονται στην ιστοσελίδα Ασφαλή εμβόλια κατά της COVID-19 για τους Ευρωπαίους, όπου μπορείτε επίσης να δείτε ποια εμβόλια βρίσκονται στο στάδιο της αξιολόγησής τους από τον EMA ή στο στάδιο της ανάπτυξής τους.

Τα εμβόλια συμβάλλουν στην προστασία των ανθρώπων από ασθένειες. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού, ορισμένα άτομα διαδίδουν μη επιστημονικούς ισχυρισμούς κατά των εμβολίων. Οι ισχυρισμοί αυτοί εκμεταλλεύονται τους ανθρώπινους φόβους και κινδυνεύουν να προκαλέσουν μεγάλη ζημιά στη δημόσια υγεία. Οι παραπλανητικές πληροφορίες, οι επιστημονικά αναπόδεικτες θεωρίες και οι αβάσιμοι ισχυρισμοί ότι τα εμβόλια τροποποιούν το DNA ή δηλητηριάζουν τους εμβολιαζόμενους προκαλούν επιφυλακτικότητα απέναντι στα εμβόλια και αποτρέπουν τους πολίτες από τον εμβολιασμό.

Μια άνευ προηγουμένου επιστημονικήκινητοποίησηπαρουσίασε πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα. Ο κορονοϊός είναι εξαιρετικά επικίνδυνος και επηρεάζει τον τρόπο ζωής μας. Ως εκ τούτου, η παγκόσμια ιατρική ερευνητική κοινότητα εστίασε τις προσπάθειές της στην ανάπτυξη ασφαλών και αποτελεσματικών εμβολίων και κατόρθωσε να επιτύχει αποτελέσματα σε χρόνο-ρεκόρ. Παρά τον επείγοντα χαρακτήρα αυτής της κατάστασης, όμως, τα υποψήφια εμβόλια απαιτείται να υποβληθούν σε αυστηρή αξιολόγηση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, ώστε να διασφαλιστεί ότι αυτά είναι αποτελεσματικά, ασφαλή και υψηλής ποιότητας πριν να διατεθούν στο κοινό. Χάρη στην τεράστια κινητοποίηση πόρων και εμπειρογνωσίας σε κάθε στάδιο, οι διαδικασίες ανάπτυξης, αξιολόγησης και αδειοδότησης έχουν επιταχυνθεί.

    Το ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ επιτρέπει σταδιακά σε όλους τους Ευρωπαίους να ταξιδεύουν με ασφάλεια στην ΕΕ και στο εξωτερικό, για εργασία ή διακοπές.

    Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νομοθετική πρόταση για ένα ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ το οποίο αποδεικνύει ότι ένα άτομο έχει εμβολιαστεί κατά της COVID-19, έχει λάβει αρνητικό αποτέλεσμα διαγνωστικής εξέτασης ή έχει αναρρώσει από την COVID-19. Στόχος του πιστοποιητικού είναι να διευκολύνει την ασφαλή και ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Αυτό περιλαμβάνει μόνο ένα ελάχιστο σύνολο πληροφοριών, ώστε να επιβεβαιώνεται η κατάσταση του κατόχου του όσον αφορά τον εμβολιασμό, το αρνητικό αποτέλεσμα διαγνωστικής εξέτασης ή την ανάρρωσή του. Το πιστοποιητικό διατίθεται δωρεάν και παρέχεται ως κωδικός QR, είτε ψηφιακά είτε σε χαρτί.

    Ο κωδικός QR περιέχει ψηφιακή υπογραφή για την προστασία του πιστοποιητικού από την παραποίηση. Όταν γίνεται έλεγχος στο πιστοποιητικό, σαρώνεται ο κωδικός QR και γίνεται η επαλήθευση της υπογραφής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δημιουργήσει μια πύλη μέσω της οποίας θα μπορούν να επαληθευτούν όλες οι υπογραφές των πιστοποιητικών παντού στην ΕΕ. Τα προσωπικά δεδομένα του κατόχου του πιστοποιητικού δεν μεταβιβάζονται μέσω της πύλης.

    Υπάρχουν πολλές παρανοήσεις σχετικά με το ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ, οι οποίες κυμαίνονται από θεωρίες συνωμοσίας έως παραπληροφόρηση σχετικά με ορισμένες κατά τα άλλα θεμιτές ανησυχίες και ερωτήσεις. Ένας τέτοιος ισχυρισμός είναι ότι το πιστοποιητικό θα χρησιμοποιηθεί για τον περιορισμό των μετακινήσεων των ατόμων που δεν έχουν εμβολιαστεί, αλλά αυτό δεν ισχύει. Μία από τις κυριότερες αρχές του ψηφιακού πιστοποιητικού COVID της ΕΕ είναι η απαγόρευση των διακρίσεων: τα κράτη μέλη που απαιτούν αποδεικτικό εμβολιασμού οφείλουν να αποδέχονται, υπό τους ίδιους όρους, αρνητικό αποτέλεσμα διαγνωστικής εξέτασης ή πιστοποιητικό ανάρρωσης από την COVID-19. Το πιστοποιητικό δεν προσθέτει περαιτέρω περιορισμούς ή απαγορεύσεις όσον αφορά τα ταξίδια· αντίθετα, διευκολύνει τα ταξίδια εντός της ΕΕ.

    Εξίσου σημαντικό στοιχείο είναι ότι το ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ αποτελεί προσωρινό μέτρο. Η Επιτροπή θα αναστείλει αυτό το μέτρο μόλις ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δηλώσει ότι η πανδημία COVID-19 έχει λήξει.

    Οι παρενέργειες των εμβολίων, αν υπάρχουν, είναι συνήθως πολύ ήπιες και προσωρινές.

    Οι παρενέργειες δεν είναι φαινόμενο αποκλειστικά των εμβολίων. Και άλλα φάρμακα, όπως και τρόφιμα, είναι γνωστό ότι προκαλούν παρενέργειες, μερικές σοβαρότερες από άλλες, αλλά τις περισσότερες φορές δεν εκδηλώνεται καμία παρενέργεια, Στις σπάνιες περιπτώσεις που παρατηρηθούν παρενέργειες, είναι σχεδόν πάντα ασήμαντες και δεν διαρκούν για πολύ. Το ίδιο ισχύει και για τα εμβόλια κατά της COVID-19. Οι συνηθέστερες παρενέργειες όλων των εμβολίων είναι: ελαφρύς και παροδικός πόνος ή πρήξιμο στο σημείο της ένεσης, κόπωση, ρίγη, ναυτία, εμετός και πυρετός. Λιγότεροι από 1 στους 10 εμβολιασθέντες ίσως παρουσιάσουν εξάνθημα, οίδημα ή ερυθρότητα στο σημείο της ένεσης. Κνησμός στο σημείο της ένεσης παρατηρείται σε ακόμη λιγότερους από 1 στους 100 εμβολιασθέντες. Πλήρης κατάλογος με τις πιθανές παρενέργειες διατίθεται δημοσίως για τα εμβόλια που έχουν αναπτύξει οι εταιρείες BioNTech-Pfizer, Moderna, AstraZeneca και Janssen, και μπορείτε επίσης να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για περισσότερες πληροφορίες.

    Παρότι κάθε πιθανή περίπτωση σοβαρής παρενέργειας που σχετίζεται με εμβολιασμό κατά της COVID-19 πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη, θα πρέπει επίσης να είμαστε προσεκτικοί προτού καταλήξουμε σε συμπεράσματα. Ακόμη κι αν εμφανιστεί ένα σύμπτωμα αμέσως μετά τον εμβολιασμό, αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι προκλήθηκε από το ίδιο το εμβόλιο· μπορεί να οφείλεται σε άλλα, μη σχετικά με το εμβόλιο αίτια και η ταυτόχρονη εμφάνισή του τη στιγμή του εμβολιασμού ίσως είναι απλώς μια ατυχής σύμπτωση. Ο μόνος τρόπος να γνωρίζουμε με βεβαιότητα αν μια παρενέργεια προκλήθηκε από το εμβόλιο είναι να περιμένουμε μέχρις ότου οι επαγγελματίες της υγείας εξετάσουν προσεκτικά όλους τους εμβολιασθέντες και διαχωρίσουν τις πραγματικές περιπτώσεις εκδήλωσης παρενεργειών από τις άσχετες με το εμβόλιο περιπτώσεις.

    Αν πιστεύετε ότι εκδηλώσατε παρενέργειες μετά τον εμβολιασμό σας κατά της COVID-19, πρέπει να το αναφέρετε στον γιατρό σας.

    Οι ασθενείς που συμμετέχουν σε κλινικές δοκιμές εμβολίων κατά της COVID-19 είναι αντιπροσωπευτικοί του πληθυσμού που θα χρησιμοποιήσει το εμβόλιο, αν αυτό εγκριθεί.

    Τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ όσον αφορά την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα προϋποθέτουν ότι κάθε νέο εμβόλιο, όπως τα εμβόλια κατά της COVID-19, περνά αυστηρές κλινικές δοκιμές. Ο παρασκευαστής θα πρέπει στη συνέχεια να υποβάλει τα δεδομένα των εν λόγω κλινικών δοκιμών στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, ο οποίος με τη σειρά του τα εξετάζει και αποφασίζει αν θα συστήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη χρήση του εμβολίου. Ένας από τους παράγοντες που εξετάζει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων είναι η ομάδα των ασθενών οι οποίοι εμβολιάστηκαν κατά τις κλινικές δοκιμές. Για να αποδειχθεί βάσει των κλινικών δοκιμών ότι ένα εμβόλιο κατά της COVID-19 είναι ασφαλές και αποτελεσματικό, οι συμμετέχοντες στις δοκιμές πρέπει να αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού που θα εμβολιαστεί, εφόσον εγκριθεί το εμβόλιο. Ως εκ τούτου, στις κλινικές δοκιμές έλαβαν μέρος πολύ διαφοροποιημένες ομάδες, ως προς την εθνοτική καταγωγή, την ηλικία και το φύλο. Στους συμμετέχοντες στις κλινικές δοκιμές εκπροσωπούνταν επίσης οι ομάδες υψηλού κινδύνου, και τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλά επίπεδα ασφάλειας και αποτελεσματικότητας σε όλες τις ομάδες.

    Ένα μεγάλο ποσοστό παραπληροφόρησης αφορά επίσης τις πιθανές παρενέργειες του εμβολίου στις εγκύους. Είναι γεγονός ότι διαθέτουμε πολύ περιορισμένα δεδομένα για τη χρήση εμβολίων κατά της COVID-19 στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, γιατί οι γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη τους τείνουν να μην συμμετέχουν σε μελέτες, δεδομένου ότι η εγκυμοσύνη επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα. Ωστόσο, μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι δεν προκλήθηκαν παρενέργειες κατά την εγκυμοσύνη και οι ειδικοί δεν αναμένουν παρενέργειες. Συνεπώς, η απόφαση για τον εμβολιασμό ή μη μιας εγκύου πρέπει να λαμβάνεται σε στενή συνεργασία με επαγγελματία του τομέα της υγείας, αφού μελετηθούν τα υπέρ και τα κατά κάθε περίπτωσης. Οι παρασκευαστές εμβολίων θα εξακολουθήσουν να παρακολουθούν στενά τους εμβολιασθέντες, ώστε να εξασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια των εμβολίων.

    Η φυσική ανοσία στην COVID-19 μετά τη λοίμωξη είναι προσωρινή και τα άτομα που μολύνθηκαν στο παρελθόν θα πρέπει να εμβολιάζονται αφού συμβουλευτούν τον γιατρό τους.

    Τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία για τη φυσική ανοσία στη νόσο COVID-19 μετά από επιβεβαιωμένη λοίμωξη δείχνουν ότι η ανοσία δεν διαρκεί για πολύ — οι περισσότερες εκτιμήσεις δείχνουν ότι κάποιος που μολύνθηκε από την COVID-19 και ανάρρωσε έχει φυσική ανοσία για περίπου έξι έως οκτώ μήνες. Να είστε επιφυλακτικοί όταν διαβάζετε μη επαληθευμένες πληροφορίες σχετικά με τη φυσική ανοσία που αποκτά κάποιος που έχει ήδη αρρωστήσει από την COVID-19 και να συνεχίσετε να τηρείτε τα μέτρα προστασίας ώστε να μην κινδυνεύετε από επαναμόλυνση: κρατάτε απόσταση από άλλα άτομα, φοράτε μάσκα και πλένετε τα χέρια σας συχνά. Αν αναρρώσατε πρόσφατα από την COVID-19, θα πρέπει να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή τις τοπικές υγειονομικές υπηρεσίες για το πότε θα πρέπει να εμβολιαστείτε.

    Οι εμβολιασμοί προχωρούν όσο γρήγορα το επιτρέπει η ικανότητα παραγωγής εμβολίων παγκοσμίως.

    Τα ποσοστά εμβολιασμού στις χώρες της ΕΕ εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, ένας εκ των οποίων είναι ο ρυθμός παραγωγής του εμβολίου και της διανομής του από τους παρασκευαστές προς τις χώρες της ΕΕ. Με βάση αυτό το γεγονός, στα πρώτα στάδια της πανδημίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρηματοδότησε τους παρασκευαστές εμβολίων για να τους βοηθήσει να αυξήσουν την παραγωγική τους ικανότητα, σε αντάλλαγμα της δέσμευσής τους να παραδώσουν δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίου. Η Επιτροπή επέτρεψε τη σύναψη συμβάσεων με αρκετούς διαφορετικούς παρασκευαστές εμβολίων και παρήγγειλε 2,3 δισ. δόσεις μελλοντικών εμβολίων, ώστε να μεγιστοποιήσει τις πιθανότητές της να λάβει το καλύτερο, ή τα καλύτερα, εμβόλια. Η ΕΕ αγόρασε δόσεις εμβολίων αμέσως μόλις αυτές ήταν διαθέσιμες από τους παρασκευαστές εμβολίων.

    Οι πρώτες δόσεις εμβολίων παραδόθηκαν στις χώρες της ΕΕ πριν από τις Ευρωπαϊκές Ημέρες Εμβολιασμού, στις 27-29 Δεκεμβρίου 2020, αλλά η διανομή των εμβολίων από εκεί και μετά εξαρτάται από τις εθνικές και περιφερειακές οργανώσεις και τον βαθμό ετοιμότητάς τους. 

    Οι πολιτικές για την υγεία αποτελούν αρμοδιότητα των κρατών μελών. Η Επιτροπή συντονίζει διασυνοριακά ζητήματα και παρέχει στήριξη.

    Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει τις ευρωπαϊκές χώρες και διευκολύνει τον συντονισμό των προσπαθειών σε περιόδους κρίσης. Προετοιμάζεται για μελλοντικές διασυνοριακές υγειονομικές κρίσεις, βελτιώνοντας τον συντονισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, ενισχύοντας τους φορείς παροχής ιατρικών και επιστημονικών υπηρεσιών και αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες όπως η φαρμακευτική στρατηγική για την Ευρώπη. Στον τομέα της υγείας, κύρια αρμοδιότητα θα έχουν πάντοτε τα κράτη μέλη, τα οποία είναι υπεύθυνα για τις δικές τους πολιτικές.

    Τα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 υποβάλλονται σε αρκετούς κύκλους αυστηρών δοκιμών και αξιολόγησης από ομοτίμους προτού εγκριθούν.

    Η διαδικασία έγκρισης του εμβολίου είναι τόσο σχολαστική όσο και διαφανής. Τα εμβόλια κατά της COVID-19, όπως και κάθε άλλο εμβόλιο, πρέπει να ολοκληρώνουν τρία στάδια κλινικών δοκιμών και να πληρούν υψηλά πρότυπα προτού ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) εκδώσει θετική επιστημονική σύσταση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα εγκρίνει για δημόσια χρήση. Οι φαρμακευτικές εταιρείες διενεργούν τις εν λόγω κλινικές δοκιμές, σύμφωνα με τα πρότυπα που έχει θεσπίσει ο EMA για την επαλήθευση των αποτελεσμάτων των φαρμάκων που υποβάλλονται σε δοκιμές και για την προστασία της υγείας των συμμετεχόντων σ’ αυτές. Επιπλέον, όλες οι κλινικές δοκιμές καταχωρίζονται στη βάση δεδομένων EudraCT (EUClinical Trials), όπου δημοσιοποιούνται οι πληροφορίες για τις κλινικές δοκιμές. Η διαδικασία είναι διαφανής, καθώς οποιοσδήποτε μπορεί να έχει πρόσβαση στα δεδομένα.

    Η διαδικασία ανάπτυξης εμβολίων έχει καταστεί πολύ πιο αποδοτική (χωρίς να τίθενται σε κίνδυνο τα πρότυπα αποτελεσματικότητας και υγείας) με παράλληλη διεξαγωγή κλινικών δοκιμών, με περισσότερους εθελοντές από ό,τι συνήθως και με τη διάθεση περισσότερων πόρων στους ερευνητές. Η διαδικασία έγινε επίσης πιο αποδοτική, καθώς επιτράπηκε στους φορείς ανάπτυξης εμβολίων να υποβάλλουν τακτικά τα αποτελέσματα των δοκιμών τους στον EMA καθ’ όλη τη διάρκεια του σταδίου έρευνας και ανάπτυξης. Κανονικά, τα δεδομένα των κλινικών δοκιμών υποβάλλονται για επανεξέταση μόνο μετά την ολοκλήρωση του σταδίου έρευνας και ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, ο ΕΜΑ χρειάζεται λιγότερο χρόνο για να γνωμοδοτήσει σχετικά με το εμβόλιο μετά την υποβολή αίτησης αδειοδότησης από τον παρασκευαστή, διότι το μεγαλύτερο μέρος της αξιολόγησης έχει ήδη πραγματοποιηθεί. Δεν θυσιάζεται η ποιότητα για λόγους επιτάχυνσης της διαδικασίας.

    Τα εμβόλια κατά της νόσου COVID-19, όπως και κάθε άλλο εμβόλιο, εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα για να προστατεύεται από τον ιό κατά του οποίου εμβολιαζόμαστε.

    Τα εμβόλια λειτουργούν ως εξής: ένα μικρό, ανενεργό τμήμα του επιβλαβούς ιού εισάγεται στον οργανισμό μας, ώστε το σώμα μας να αναπτύξει ανοσία σε αυτόν, χωρίς να προκληθεί μόλυνση. Έτσι προστατευόμαστε από πιθανές μελλοντικές μολύνσεις από τον πραγματικό ιό.

    Τα κύτταρα του σώματός μας διαβάζουν τον γενετικό κώδικα —το DNA μας— και δημιουργούν προσωρινές γενετικές οδηγίες —με τη μορφή RNA—, οι οποίες δείχνουν στον οργανισμό πώς να παραγάγει τις πρωτεΐνες που χρειάζονται τα κύτταρα για την ανάπτυξη και την αποκατάστασή τους. Μόλις δημιουργηθούν οι πρωτεΐνες, το RNA αποδομείται. Τα εμβόλια που ανέπτυξαν οι εταιρείες Pfizer-BioNTech και Moderna εντόπισαν τη συγκεκριμένη πρωτεΐνη (πρωτεΐνη-ακίδα) που επιτρέπει στον κορονοϊό να μολύνει υγιή ανθρώπινα κύτταρα. Τα εμβόλια αυτά παρέχουν στα κύτταρα τροποποιημένο RNA —το mRNA— που τους δίνει την εντολή να παραγάγουν την εν λόγω πρωτεΐνη-ακίδα, αλλά όχι και τον υπόλοιπο ιό. Στη συνέχεια, ο οργανισμός μας παρουσιάζει ανοσολογική αντίδραση στην πρωτεΐνη-ακίδα, η οποία μπορεί να διαρκέσει μεγάλο χρονικό διάστημα αφότου ο οργανισμός εκτεθεί για πρώτη φορά σε αυτήν. Μέσω αυτής της διαδικασίας, το σώμα μας μαθαίνει πώς να εντοπίζει τη συγκεκριμένη πρωτεΐνη μετά τον εμβολιασμό και ως εκ τούτου, όταν στο μέλλον υπάρξει πραγματική μόλυνση, θα μπορεί να θυμηθεί και να παραγάγει τα αντισώματα που χρειάζεται για την εξάλειψη του ιού πολύ ταχύτερα.

    Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτή η διαδικασία μπορεί να βλάψει τα κύτταρά μας.

    Οι φαρμακευτικές εταιρείες είναι υπεύθυνες για τις παρενέργειες των εμβολίων που αγοράζονται στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τα εμβόλια

    Η ευθύνη για τα προϊόντα ανήκει πάντα στην εταιρεία που είναι κάτοχος της άδειας κυκλοφορίας τους στην αγορά. Οι εταιρείες είναι υπεύθυνες για την ασφάλεια των προϊόντων τους και έχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις, όπως να εφαρμόζουν πλήρες σχέδιο παρακολούθησης των κινδύνων, να αναφέρουν τυχόν παρενέργειες του προϊόντος και να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα παρακολούθησης. Είναι αλήθεια ότι η ΕΕ έχει αναπροσαρμόσει ορισμένους από τους κανόνες σχετικά με τα εμβόλια ώστε να διευκολύνει την παραγωγή ενός ασφαλούς και αποτελεσματικού εμβολίου σε συντομότερο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, οι κανόνες για τα πρότυπα ασφάλειας είναι εξίσου αυστηροί με εκείνους που ίσχυαν κατά το παρελθόν και η οδηγία για την ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων εξακολουθεί να ισχύει. Με άλλα λόγια, οι ισχυρισμοί ότι οι συμβάσεις τις οποίες διαπραγματεύθηκε η Επιτροπή απαλλάσσουν τους παρασκευαστές εμβολίων από τις ευθύνες τους για τυχόν παρενέργειες είναι απλώς ψευδείς.

    Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα των εγκεκριμένων εμβολίων κατά της COVID-19 θα παρακολουθούνται αυστηρά μέσω του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης που έχει θεσπίσει η ΕΕ. Ο βαθμός στον οποίο ένα νέο εμβόλιο επιτυγχάνει μακροχρόνια αποτελέσματα μπορεί να επιβεβαιωθεί μόνο μετά την πάροδο αρκετού χρονικού διαστήματος. Συχνά, επειδή ο χρόνος εμφάνισης μιας απροσδόκητης ασθένειας συμπίπτει με τη λήψη εμβολίου, τα άτομα υποθέτουν ότι το εμβόλιο προκάλεσε την ασθένεια. Τα πρόσφατα εγκριθέντα εμβόλια κατά της COVID-19 θα παρακολουθούνται συνεχώς, ώστε να κατανοηθεί καλύτερα αν οι εικαζόμενες παρενέργειες προκαλούνται όντως από το εμβόλιο ή δεν έχουν καμία σχέση με αυτό, και να ελέγχεται η μακροχρόνια αποτελεσματικότητά τους. Οι παρασκευαστές εμβολίων θα εξακολουθήσουν να είναι υπεύθυνοι και οφείλουν να παρακολουθούν τα μακροχρόνια αποτελέσματα των εμβολίων τους πολύ μετά τη χορήγησή τους.

    Εάν υπάρχουν αρκετά αξιόπιστα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ένα εμβόλιο COVID-19 πληροί τα υψηλά πρότυπα ασφάλειας και αποτελεσματικότητας της ΕΕ, η ΕΕ θα συστήσει τη χρήση του, ανεξάρτητα από τον παρασκευαστή του.

    Παραπληροφόρηση υπέρ του Κρεμλίνου προωθεί την άποψη ότι η ΕΕ υπονομεύει τις προσπάθειες άλλων χωρών. Για τη διάθεση εμβολίων στην εσωτερική αγορά πρέπει να πληρούνται υψηλά ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και αποτελεσματικότητας που καθορίζονται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων. Προς το παρόν, το ρωσικό εμβόλιο Sputnik V κατά της COVID-19 υπόκειται σε κυλιόμενη αξιολόγηση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων και η σύσταση που θα εκδώσει αυτός ο οργανισμός θα καθορίσει κατά πόσον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εγκρίνει το εμβόλιο για χρήση στην ΕΕ.

    Επιπλέον, καταγράφεται μακρά ιστορία εκστρατειών παραπληροφόρησης υπέρ του Κρεμλίνου στην Ευρώπη και στο εξωτερικό, η οποία τεκμηριώνεται επαρκώς στην EUvsDisinfo. Για παράδειγμα, διαπιστώθηκε ότι φορείς που λειτουργούν υπέρ του Κρεμλίνου προωθούσαν το εμβόλιο Sputnik V στη Λατινική Αμερική, προσπαθώντας παράλληλα να υπονομεύσουν άλλα εμβόλια.

    Η ΕΕ διευκρινίζει ότι είναι πρόθυμη να χρησιμοποιήσει εμβόλιο από οπουδήποτε στον κόσμο, εφόσον αυτό πληροί τα υψηλά ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και αποτελεσματικότητας που έχει ορίσει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων.

      Διαχωρίζοντας τα πραγματικά γεγονότα από τις φήμες όσον αφορά τη νόσο COVID-19

      Αμφισβητείτε κάποιες πληροφορίες που διαβάζετε; Δείτε παρακάτω τα αληθινά στοιχεία:

      Οι περισσότεροι επιστήμονες και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συμφωνούν ότι τα περιοριστικά μέτρα σώζουν ζωές, αλλά και ότι δεν αποτελούν εφικτή μακροχρόνια επιλογή για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

      Η ΕΕ και όλα τα κράτη μέλη της θα δίνουν πάντα προτεραιότητα στην υγεία των ανθρώπων και στην προστασία των μέσων βιοπορισμού. Καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας, οι περισσότερες χώρες σε ολόκληρη την Ευρώπη υποχρεώθηκαν να εφαρμόσουν προσωρινά περιοριστικά μέτρα για τη διαχείριση του υψηλού αριθμού νέων κρουσμάτων. Είναι προς το συμφέρον όλων τα περιοριστικά μέτρα, όταν εφαρμόζονται, να εφαρμόζονται για όσο το δυνατόν μικρότερα διαστήματα, αλλά αυτό είναι δυνατό μόνο εάν αυτά έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα: δηλαδή τη σημαντική μείωση του αριθμού των νέων μολύνσεων. Η αναχαίτιση της εξάπλωσης του κορονοϊού εξαρτάται επίσης από το πόσο πιστά οι πολίτες ακολουθούν τις οδηγίες για τον κορονοϊό, όπως η χρήση μάσκας σε δημόσιους χώρους και η τήρηση αποστάσεων.

      Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι τα περιοριστικά μέτρα έχουν μεγάλο κόστος και δεν αποτελούν εφικτή μακροπρόθεσμη επιλογή, καθώς επηρεάζουν δυσανάλογα τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα, τις οικογένειες με μικρά παιδιά και τους εργαζόμενους που δεν μπορούν να εργαστούν από το σπίτι. Επιβαρύνουν σημαντικά την οικονομία και βλάπτουν την ψυχική υγεία και την ευεξία των πολιτών. Τα προσωρινά περιοριστικά μέτρα είναι αναγκαία σε ορισμένες περιπτώσεις, ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος στις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης να θέσουν υπό έλεγχο την κατάσταση και να αποφύγουν το δυσμενέστερο σενάριο.

      Δεδομένου ότι ο κορονοϊός μεταδίδεται με υγρά σταγονίδια και σε μεγαλύτερη απόσταση με αερολύματα, ιδίως όταν ο εξαερισμός είναι ανεπαρκής, ο περιορισμός των επαφών μεταξύ των ανθρώπων είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος για να σπάσει η αλυσίδα μετάδοσης. Αν επιτρέψουμε στον κορονοϊό να συνεχίσει να εξαπλώνεται ανεξέλεγκτα, οι υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης θα επιβαρυνθούν υπέρμετρα, με αποτέλεσμα να σημειωθούν υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας.

        Πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι σε όσους ισχυρίζονται στο διαδίκτυο ότι έχουν βρει μια «θαυματουργή θεραπεία»

        Αν ακολουθείτε ιατρικές συμβουλές από άγνωστες ή αναξιόπιστες πηγές, μπορεί να θέσετε σε κίνδυνο την υγεία σας. Μην ξεχνάτε ότι τα εμβόλια που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αναρτώνται στην ειδική ιστοσελίδα Ασφαλή εμβόλια κατά της COVID-19. Τα εμβόλια που περιλαμβάνονται στην εν λόγω σελίδα έχουν εγκριθεί μετά από προσεκτική αξιολόγηση που πραγματοποίησε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων, ο οποίος αυτή τη στιγμή εξετάζει επίσης εμβόλια που παρασκευάζουν άλλες φαρμακευτικές εταιρείες. Θα πρέπει να είστε επιφυλακτικοί απέναντι σε οποιονδήποτε ισχυρίζεται ότι διαθέτει θεραπεία κατά του κορονοϊού η οποία δεν έχει εγκριθεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων ή δεν έχει υποδειχθεί από τις υγειονομικές αρχές της χώρας σας. Αν δεν θα το εμπιστευόσασταν υπό κανονικές συνθήκες, γιατί να το εμπιστευτείτε τώρα;

        Σκεφτείτε δύο φορές πριν διαδώσετε πληροφορίες που βλέπετε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με θεραπείες και βεβαιωθείτε ότι διασταυρώνετε μέσω αξιόπιστων πηγών όλες τις πληροφορίες για νέες εξελίξεις. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η συζήτηση σχετικά με την υδροξυχλωροκίνη (φάρμακο που χρησιμοποιείται για την πρόληψη και τη θεραπεία της ελονοσίας), η οποία έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις, παρότι τα μέχρι στιγμής στοιχεία από ελεγχόμενες μελέτες αποδεικνύουν ότι το φάρμακο είναι αναποτελεσματικό κατά του κορονοϊού. Μην παίρνετε μόνοι σας αυτό το φάρμακο ή οποιαδήποτε άλλη «θαυματουργή θεραπεία». Μπορείτε να ενημερώνεστε για όλες τις πιθανές θεραπείες και φάρμακα κατά της Covid-19 στον ιστότοπο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων.

        Ο κορονοϊός μπορεί να μεταδοθεί από ένα άτομο σε άλλο μόνο από τα σταγονίδια που παράγουμε με τον βήχα, το φτέρνισμα ή την εκπνοή, και όχι μέσω των δικτύων κινητής τηλεφωνίας.

        Ένας πολύ κοινός μύθος που διαιωνίζεται στο διαδίκτυο υποστηρίζει ότι πίσω από την πανδημία του κορονοϊού βρίσκεται η ανάπτυξη των δικτύων 5G. Αυτό δεν ισχύει. Οι θεωρίες συνωμοσίας που συνδέουν εσφαλμένα το 5G με την πανδημία του κορονοϊού συγχέουν αυτά τα δύο, πιθανώς επειδή είναι και τα δύο σχετικά καινούργια και αόρατα στον ανθρώπινο οφθαλμό. Το 5G είναι απλώς η επόμενη γενιά δικτύων κινητής τηλεφωνίας και, όπως τα ήδη υφιστάμενα δίκτυα 4G, δεν μπορεί να αλληλεπιδράσει με έναν ιό. Το 5G χρησιμοποιεί ραδιοκύματα για τη σύνδεση διαφορετικών συσκευών και δεν είναι φορέας του κορονοϊού, ο οποίος εξάλλου επιβιώνει μόνο σε υγρά σταγονίδια. Ακόμη ισχυρότερα στοιχεία που καταρρίπτουν αυτόν τον μύθο είναι ότι ο κορονοϊός έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ τα δίκτυα 5G δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί παντού. Πολλές χώρες που δεν διαθέτουν δίκτυα 5G υφίστανται μεγάλες επιδημικές εξάρσεις του κορονοϊού. Δεν υπάρχει απολύτως καμία σχέση μεταξύ του κορονοϊού και των δικτύων 5G.

        Η προστασία των ανθρώπων αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα της ΕΕ και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα όρια έκθεσης που ισχύουν στην ΕΕ ακολουθούν την προσέγγιση «καλύτερα να προλαμβάνεις παρά να θεραπεύεις». Πράγματι, τα όρια έκθεσης που ισχύουν στην ΕΕ για το κοινό, μεταξύ άλλων και για το 5G, είναι 50 φορές χαμηλότερα από αυτά που (σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία) ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων. Όλες οι εγκαταστάσεις 5G πρέπει να πληρούν αυτά τα εξαιρετικά υψηλά πρότυπα πριν επιτραπεί η λειτουργία τους. Εάν τα δίκτυα 5G έθεταν σε κίνδυνο την υγεία και την ευημερία των ανθρώπων στην Ευρώπη, η ΕΕ δεν θα είχε συστήσει τη χρήση τους και τα κράτη μέλη θα τα είχαν απαγορεύσει.

        Η ΕΕ διαθέτει συντονισμένο σχέδιο για την ανάκαμψη της Ευρώπης, στηρίζοντας τους πολίτες και τις επιχειρήσεις με παράλληλη αντιμετώπιση των ζητημάτων υγείας.

        Η ΕΕ εστιάζει τις προσπάθειές της στην επανεκκίνηση της οικονομικής δραστηριότητας και στην οικοδόμηση μιας πιο δίκαιης, πιο πράσινης και πιο ψηφιακής Ευρώπης. Το σχέδιο ανάκαμψης, συνολικού προϋπολογισμού 1,8 τρισ. ευρώ, θα βοηθήσει την Ευρώπη να ξεπεράσει την κρίση και θα στηρίξει διάφορους ευρωπαϊκούς τομείς κατά την άρση των περιοριστικών μέτρων. Στο σχέδιο αυτό εντάσσονται σημαντικά προγράμματα. όπως το NextGenerationEU, που θα διασφαλίσει ότι η ανάκαμψη θα είναι βιώσιμη, χωρίς αποκλεισμούς και δίκαιη για όλους —συμπεριλαμβανομένων όσων ζουν σε αγροτικές περιοχές ή επλήγησαν σοβαρά από την κρίση. Το μέσο NextGenerationEU, το οποίο δημιουργήθηκε με τη συμβολή όλων των κρατών μελών, θα αυξήσει την οικονομική δραστηριότητα σε όλη την ΕΕ. Η χορήγηση κονδυλίων θα εξαρτάται από την εφαρμογή οικονομικών μεταρρυθμίσεων, αλλά χωρίς την επιβολή μέτρων λιτότητας.

        Η ΕΕ επιθυμεί επίσης να διασφαλίσει ότι οι πολίτες θα μπορούν να συνεχίσουν να ταξιδεύουν στην Ευρώπη χωρίς να διατρέχουν κίνδυνο να προσβληθούν από τον ιό. Η διαδικτυακή πλατφόρμα Re-open EU, που εγκαινιάστηκε αρχικά για να βοηθήσει τους Ευρωπαίους να ταξιδέψουν κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού, έχει μετατραπεί σε υπηρεσία μίας στάσης για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τα υγειονομικά και τα περιοριστικά μέτρα και τις δυνατότητες μετακίνησης σε ολόκληρη την ΕΕ. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη δίνουν προτεραιότητα στην ασφάλεια και την ευημερία των πολιτών.

        Δεν κρύβεται καμία συνωμοσία πίσω από την παγκόσμια μάχη κατά της πανδημίας — οι επιστήμονες αναζητούν εμβόλια για όλους

        Αν μια θεωρία σάς παρουσιάζει έναν βολικό αποδιοπομπαίο τράγο τον οποίο μπορείτε να κατηγορήσετε για όλα τα προβλήματά μας, θα πρέπει να σκεφτείτε δύο φορές πριν την πιστέψετε. Γενικά, οι θεωρίες συνωμοσίας είναι θελκτικές γιατί παρουσιάζουν υπεραπλουστευμένες και κατανοητές απαντήσεις σε πολύπλοκα ερωτήματα. Παρουσιάζονται σε προβλέψιμη μορφή και εστιάζουν σε έναν σαφή, εύκολα αναγνωρίσιμο «εχθρό». Ακολουθούν τυποποιημένα και εύκολα προβλέψιμα μοντέλα που επαναλαμβάνονται με διάφορα σενάρια, αλλάζοντας κάθε φορά μόνο τον υπεύθυνο που στοχοποιούν. Μην αφήνετε αυτές τις υπεραπλουστευμένες και εσφαλμένες λύσεις να σας εξαπατούν στην περίπλοκη υγειονομική κρίση που ζούμε σήμερα.

        Ένας από αυτούς τους ισχυρισμούς —χωρίς κανένα αξιόπιστο αποδεικτικό στοιχείο— αναφέρει ότι ο Μπιλ Γκέιτς είναι ο δημιουργός του κορονοϊού στο πλαίσιο κάποιου δόλιου σχεδίου. Προφανώς δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Το Ίδρυμα Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς έχει μακρά ιστορία στην εξάλειψη των επικίνδυνων νόσων ανά τον κόσμο, όπως η πολιομυελίτιδα. Και στην περίπτωση του κορονοϊού, το Ίδρυμα προσέφερε 125 εκατ. δολάρια ΗΠΑ στη συλλογική διεθνή προσπάθεια για την ανάπτυξη και διάθεση διαγνωστικών και θεραπευτικών μέσων και εμβολίων για την αντιμετώπιση του κορονοϊού. Το Ίδρυμα συνεισέφερε επίσης και στήριξε τον μαραθώνιο δωρητών για την Παγκόσμια Αντίδραση στον Κορονοϊό, που δρομολόγησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 4 Μαΐου, μέσω του οποίου συγκεντρώθηκαν 15,9 δισ. ευρώ από δωρητές σε όλο τον κόσμο για την ανάπτυξη και την καθολική διάθεση διαγνωστικών εξετάσεων,θεραπευτικών αγωγώνκαιεμβολίων κατά του κορονοϊού. Φυσικά, κάθε εμβόλιο κατά του κορονοϊού θα πρέπει να υποβάλλεται σε αυστηρές κλινικές δοκιμές πριν από την έγκρισή του.

          Η ΕΕ διαθέτει ορισμένους από τους ισχυρότερους κανόνες για την προστασία των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής στον κόσμο. Αυτό δεν αλλάζει με την πανδημία του κορονοϊού.

          Οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να προστατεύουν και να σώζουν ζωές. Για παράδειγμα, οι προαιρετικά χρησιμοποιούμενες εφαρμογές ιχνηλάτησης επαφών και προειδοποίησης για τον κορονοϊό μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο σε όλα τα στάδια της κρίσης και, ιδίως σε περιπτώσεις αναζωπύρωσης των κρουσμάτων, να συμπληρώσουν άλλα μέτρα, όπως η διεξαγωγή αυξημένου αριθμού διαγνωστικών εξετάσεων. Οι εφαρμογές αυτές μπορούν να συμβάλουν στην ανάσχεση της διασποράς του ιού με τη διάρρηξη των αλυσίδων μετάδοσης, δεδομένου ότι προειδοποιούν τον χρήστη όταν πλησιάζει ένα μολυσμένο άτομο. Όλες οι εφαρμογές ιχνηλάτησης επαφών όσον αφορά τον κορονοϊό πρέπει να χρησιμοποιούνται προαιρετικά, να είναι διαφανείς και ασφαλείς, να λειτουργούν διασυνοριακά και να σέβονται πλήρως την ιδιωτική ζωή των πολιτών.

          Για να διευκολυνθεί η ορθή λειτουργία των εφαρμογών ιχνηλάτησης επαφών, η Επιτροπή φιλοξενεί πύλη διαλειτουργικότητας: μια ψηφιακή υποδομή που απαιτείται για να εξασφαλιστεί ότι οι εθνικοί εξυπηρετητές εφαρμογών μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες μεταξύ τους. Η λύση αυτή, που καλύπτει τη συντριπτική πλειονότητα των εφαρμογών ιχνηλάτησης της ΕΕ, θα βοηθήσει τόσο τους επιχειρηματίες όσο και τους τουρίστες να ταξιδεύουν με ασφάλεια στην Ευρώπη, ενώ η πανδημία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

            Οι μάσκες σάς βοηθούν να είστε υγιείς, είναι απολύτως ασφαλείς και πρέπει να χρησιμοποιούνται και να απορρίπτονται σωστά.

            Όλοι θέλουμε να προστατευτούμε από τον κορονοϊό και οι μάσκες προσώπου, αν χρησιμοποιούνται σωστά, μπορούν να μας βοηθήσουν να παραμείνουμε ασφαλείς και υγιείς για όσο διαρκεί η πανδημία. Μπορούν να περιορίσουν σοβαρά τη διασπορά του κορονοϊού, ιδίως σε κλειστούς χώρους. Μπορεί να έχετε μολυνθεί αλλά να μην εμφανίζετε κανένα σύμπτωμα. Σ’ αυτή την περίπτωση, η μάσκα μπορεί να προστατεύσει άλλους.

            Οι μάσκες συμπληρώνουν άλλα προληπτικά μέτρα, όπως το πλύσιμο των χεριών και η κοινωνική αποστασιοποίηση, και δεν μπορούν από μόνες τους να εγγυηθούν πλήρη προστασία. Πρέπει να τις βάζουμε και να τις βγάζουμε σωστά. Η ορθή χρήση μιας μάσκας προσώπου δεν οδηγεί σε συνθήκες όπως η υποξία (έλλειψη οξυγόνου) ή η υπερκαπνία (δηλητηρίαση από διοξείδιο του άνθρακα). Η ΕΕ διασφαλίζει ότι οι μάσκες που διανέμονται μέσω των μηχανισμών στήριξης της ΕΕ είναι επαρκούς ποιότητας, διενεργώντας ελέγχους πριν από την παράδοση.

            Ο κορονοϊός μπορεί να μολύνει τους πάντες, ακόμη και αν ανήκουν σε ομάδες χαμηλού κινδύνου, και να τους προκαλέσει επιπλοκές.

            Όλες οι γενιές των Ευρωπαίων αντιμετώπισαν στη ζωή τους μια μεγάλη πρόκληση ή απειλή. Η γενιά μας, έχει να αντιμετωπίσει τον κορονοϊό. Αυτό που κάνει τον κορονοϊό σοβαρή απειλή είναι η μεγάλη μολυσματικότητά του. Οποιοσδήποτε μπορεί να προσβληθεί και να παρουσιάσει σοβαρές επιπλοκές, ακόμη και αν είναι νέος στην ηλικία και υγιής.

            Η ΕΕ αντέδρασε στην κρίση του κορονοϊού θέτοντας ως προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής και των μέσων βιοπορισμού, συνεργαζόμενη στενά με τα κράτη μέλη για τον συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών, και χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο για να επιβραδύνει τη διασπορά του ιού και να βρει λύσεις. Επί του παρόντος δεν γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθεί η πανδημία στο μέλλον, αλλά πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για οποιοδήποτε ενδεχόμενο.

            Όλοι, νέοι και ηλικιωμένοι, κινδυνεύουν αν αγνοούν τις επίσημες οδηγίες. Επιπλέον, εξακολουθούμε να μην γνωρίζουμε ποιες είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του ιού. Η επιστημονική έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και απλώς δεν γνωρίζουμε επαρκή στοιχεία για τον ιό ώστε να αξιολογήσουμε το μέγεθος της βλάβης που μπορεί να προκαλέσει. Το μόνο που γνωρίζουμε είναι ότι οποιοσδήποτε μπορεί να προσβληθεί.

            Ο καθένας έχει έναν ρόλο να παίξει στην καταπολέμηση του ιού. Τι πρέπει να κάνετε: να πλένετε, μεταξύ άλλων, προσεκτικά τα χέρια σας, να αποφεύγετε να αγγίζετε το πρόσωπό σας, να τηρείτε την κοινωνική αποστασιοποίηση από άλλα άτομα σε δημόσιους χώρους και να παραμένετε σε απομόνωση εάν έχετε συμπτώματα.

            Τα περιοριστικά μέτρα που επιβάλλονται σε ολόκληρη την Ευρώπη είναι προσωρινά και δεν σηματοδοτούν το τέλος της δημοκρατίας ή των ευρωπαϊκών αξιών.

            Η τήρηση των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης και των οδηγιών σχετικά με τη νόσο COVID-19 σώζει ζωές και είναι ο καλύτερος τρόπος για να περιορίσουμε τη διασπορά του κορονοϊού. Αυτά τα μέτρα βασίζονται στα πλέον πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία και δεδομένα που έχουν στη διάθεσή τους οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων κάθε κράτους μέλους. Οι εθνικές κυβερνήσεις και η Επιτροπή γνωρίζουν επίσης καλά τις ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις που έχουν οι περιορισμοί αυτοί στον πληθυσμό και δεσμεύονται να θέσουν υπό έλεγχο τον ιό και να ανοίξουν εκ νέου την ΕΕ το συντομότερο δυνατόν.

            Οι θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες, όπως η ελευθερία της κυκλοφορίας και της έκφρασης, είναι αναπόσπαστα χαρακτηριστικά του ενωσιακού μοντέλου και του σχετικού τρόπου ζωής, και στην παρούσα κρίση αποδεικνύονται σημαντικότερες από ποτέ. Τα περιοριστικά μέτρα δεν σηματοδοτούν τη λήξη ή την υπονόμευση αυτών των αξιών, αλλά είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση της ταχείας αύξησης των νέων κρουσμάτων της Covid-19 που παρατηρείται κατά την πανδημία. Κάθε φορά που ο αριθμός των νέων κρουσμάτων μειώνεται σε αποδεκτό επίπεδο, αίρονται οι προσωρινοί περιορισμοί και οι Ευρωπαίοι είναι σε θέση να συνεχίσουν τις συνήθεις μετακινήσεις τους. Τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται μόνο από τα κράτη μέλη για την αντιμετώπιση εξαιρετικά δυσμενών καταστάσεων. Η ΕΕ δεσμεύεται να διασφαλίσει την προάσπιση αυτών των αξιών σε όλη την Ένωση καθ’ όλη τη δύσκολη αυτή περίοδο αλλά και μετέπειτα.

            Απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για να επιβεβαιωθεί η προέλευση της πανδημίας COVID-19.

            Είναι σημαντικότερο από ποτέ να συνεργαζόμαστε με αλληλεγγύη προς άλλες χώρες σε όλον τον κόσμο για την αντιμετώπιση του κορονοϊού. Η παραπληροφόρηση και οι ανυπόστατες κατηγορίες σχετικά με την προέλευση του κορονοϊού μπορούν εύκολα να πλήξουν ζωτικής σημασίας διεθνή δίκτυα στήριξης και να θέσουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Η ΕΕ στηρίζει τις παγκόσμιες προσπάθειες για τον εντοπισμό των αιτίων της πανδημίας, όπως η παγκόσμια μελέτη για την προέλευση του κορονοϊού της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ).

            Η νόσος COVID-19 προκαλείται από ένα στέλεχος κορονοϊού (που κι αυτός είναι είδος ιού) το οποίο έλαβε την ονομασία Sars-CoV-2 και αναφέρθηκε στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στις 31 Δεκεμβρίου 2019 στη Γουχάν της Κίνας. Οι κορονοϊοί προκαλούν αναπνευστικές παθήσεις και μπορούν να μεταδοθούν από ζώα στον άνθρωπο. Δεν γνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα την προέλευση του ιού. Ωστόσο, η παγκόσμια μελέτη της ΠΟΥ για την προέλευση του κορονοϊού αναφέρει ότι είναι πιθανό η νόσος COVID-19 να προέρχεται από άμεση μεταπήδηση ζωονόσων. Από την άλλη πλευρά, βάσει των διαθέσιμων στοιχείων, ένα εργαστηριακό ατύχημα στο Ινστιτούτο Ιολογίας της Γουχάν έχει χαρακτηριστεί ως εξαιρετικά απίθανο. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για την επιβεβαίωση της προέλευσης της νόσου COVID-19, χωρίς να αποκλείεται καμία πιθανότητα.

            Πρέπει να τεθούν σημαντικές και απαραίτητες ερωτήσεις σχετικά με την αναφορά και τον χειρισμό της επιδημικής έξαρσης, αλλά η ανυπόστατη επίρριψη ευθυνών σε άλλους για την εν λόγω νόσο δεν θα βελτιώσει την τρέχουσα κατάσταση — μόνο μαζί μπορούν η Ευρώπη και ο κόσμος να ξεπεράσουν την πανδημία του κορονοϊού. Η παγκόσμια υγεία αποτελεί κοινή ευθύνη για όλους. Κάθε παράλειψη ή καθυστέρηση στην ανταλλαγή πληροφοριών για τη δημόσια υγεία μπορεί να έχει παγκόσμιο αρνητικό αντίκτυπο.

            Ενώ η ΕΕ θα συνεργάζεται εποικοδομητικά με τους γείτονές της, θα καταγγέλλουμε πάντα τη ζημιογόνα παραπληροφόρηση και τις πηγές της.

            Η παραπληροφόρηση πλήττει την ικανότητά μας να λαμβάνουμε σωστές αποφάσεις, καθώς μας πλημμυρίζει με αντικρουόμενες πληροφορίες, μας δημιουργεί σύγχυση και μας προκαλεί αβεβαιότητα. Οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σοβαρές —μπορεί να απειληθεί ακόμη και η ασφάλεια ατόμων, να μειωθεί η εμπιστοσύνη στις κυβερνήσεις και τα μέσα ενημέρωσης ή να υπονομευτεί ο παγκόσμιος ρόλος μας. Σε στιγμές αγωνίας, είμαστε ιδιαίτερα ευάλωτοι στην παραπληροφόρηση. Έτσι, ορισμένοι εκμεταλλεύονται την πανδημία του κορονοϊού για να χτυπήσουν στα πιο ευαίσθητα σημεία μας.

            Οι αναλυτές στην EUvsDisinfo διαπιστώνουν ότι διαδίδονται με επιμονή σε όλο τον κόσμο ψευδείς πληροφορίες και ισχυρισμοί που σπέρνουν σύγχυση και δυσπιστία γύρω από την αντίδραση της Ευρώπης στον κορονοϊό. Ξένοι παράγοντες, μεταξύ άλλων ορισμένες τρίτες χώρες, ιδίως η Ρωσία και η Κίνα, έχουν πραγματοποιήσει στοχευμένες προσπάθειες επηρεασμού και εκστρατείες παραπληροφόρησης γύρω από τον κορονοϊό στην ΕΕ, στη γειτονιά της και σε παγκόσμιο επίπεδο, επιδιώκοντας να υπονομεύσουν τον δημοκρατικό διάλογο, να επιτείνουν την κοινωνική πόλωση και να βελτιώσουν τη δική τους εικόνα στο πλαίσιο του κορονοϊού. Η καλύτερη αντίδραση είναι να καταγγέλλουμε αυτές τις προσπάθειες, να εντοπίζουμε τους υπευθύνους της διάδοσής τους και να λέμε εμείς οι ίδιοι την αλήθεια έγκαιρα και τακτικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για να εντοπίσουν τις πηγές προέλευσης της παραπληροφόρησης σχετικά με τον κορονοϊό και για να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση.

            Τους ιούς δεν τους απασχολεί η καταγωγή σας. Δεν τους ενδιαφέρει η εθνοτική καταγωγή ή το διαβατήριό σας.

            Σε διάφορα μέρη του κόσμου, κάποιοι προσπαθούν να κατηγορήσουν διάφορες ομάδες ως υπεύθυνες για τον κορονοϊό —αποκαλώντας τον ευρωπαϊκό, κινεζικό, βρετανικό ή αμερικανικό ιό. Αυτό που ισχύει είναι ότι ο κορονοϊός μεταδίδεται από ένα άτομο σε άλλο μέσω των σταγονιδίων που παράγονται κατά το φτέρνισμα, τον βήχα ή την εκπνοή, και όχι από έναν συγκεκριμένο πληθυσμό ή μία ομάδα. Εάν διαβάσετε ότι οι μετανάστες ή συγκεκριμένες εθνοτικές ομάδες διασπείρουν εσκεμμένα τον ιό, να είστε βέβαιοι ότι δεν υπάρχει καμία επιστημονική βάση για τους ισχυρισμούς αυτούς. Στην πραγματικότητα, ο κορονοϊός είναι μια παγκόσμια κρίση που απαιτεί παγκόσμια αλληλεγγύη.

            Η ΕΕ στηρίζει τις επενδύσεις των κρατών μελών στη δημόσια υγεία

            Η ΕΕ στηρίζει τις σοβαρές επενδύσεις στη δημόσια υγεία και οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ δεν απαίτησαν ποτέ περικοπές σε αυτόν τον τομέα. Στην Ευρώπη, οι άνθρωποι και η υγεία τους έρχονται πρώτοι, και οι δημόσιες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη έχουν αυξηθεί στα περισσότερα κράτη της ΕΕ την τελευταία δεκαετία. Πρόκειται για μια πολιτική που ανέκαθεν έκανε την Ευρωπαϊκή Ένωση να ξεχωρίζει σε ολόκληρο τον κόσμο. Η ΕΕ πρόσφατα δρομολόγησε ένα σχέδιο για τη στήριξη των κρατών κατά τη διάρκεια της κρίσης, αναπροσαρμόζοντας ορισμένους κανόνες ώστε οι χώρες να μπορούν να ξοδεύουν περισσότερα χρήματα για υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και να εστιάζουν περισσότερο σε αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία, στην προστασία των ανθρώπων.

            Αλλά ούτε αυτή η προσέγγιση είναι καινούργια. Αφότου ξέσπασε η οικονομική κρίση του 2008, η ΕΕ δημιούργησε πολλές χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες για τη στήριξη όλων των κρατών μελών —ιδιαίτερα των κρατών που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση, όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Ιταλία. Χώρες όπως η Ελλάδα δεν είδαν τα συστήματα υγείας τους να ζημιώνονται από αυτές τις μεταρρυθμίσεις —αντιθέτως, το πρόγραμμα στήριξης της σταθερότητας της ΕΕ συνέβαλε στην ενίσχυση της καθολικής ιατροφαρμακευτικής κάλυψης και ενός πλήρους συστήματος υγειονομικής περίθαλψης. Παράλληλα με τη στήριξη των μικρών επιχειρήσεων, της έρευνας και της καινοτομίας, καθώς και έργων σχετικών με το κλίμα, το επενδυτικό σχέδιο βοήθησε στη χρηματοδότηση πολλών έργων στον τομέα της υγείας, όπως η ανάπτυξη νέων μορφών αγωγής κατά του καρκίνου και η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός νοσοκομείων. Η Επιτροπή υπέβαλε επίσης το πρόγραμμα EU4Health για την ενίσχυση των δράσεων της ΕΕ κατά των πανδημιών. Το πρόγραμμα αναμένεται να έχει προϋπολογισμό 5,1 δισ. ευρώ και θα χορηγεί χρηματοδότηση σε χώρες της ΕΕ, οργανώσεις υγείας και ΜΚΟ.

            Η ΕΕ μεριμνά για τα θέματα για τα οποία είναι αρμόδια, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να εστιάσουν στις προτεραιότητές τους.

            Για τη θέσπιση εθνικών νόμων και για τη λήψη αποφάσεων για την αντιμετώπιση του κορονοϊού είναι εξ ολοκλήρου αρμόδια τα κράτη μέλη και ορισμένες περιφέρειες εντός των κρατών μελών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει το δικαίωμα να παρεμβαίνει στη θέσπιση εθνικής νομοθεσίας και στη λήψη αποφάσεων που αφορούν θέματα όπως η υγεία. Ωστόσο, η ΕΕ μπορεί να δρομολογεί ευρωπαϊκές πολιτικές και να συντονίζει πανευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της κρίσης από κοινού με τα κράτη μέλη. Για παράδειγμα, οι αποφάσεις για απαγόρευση της κυκλοφορίας ή για το κλείσιμο των συνόρων μιας χώρας λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο, ενώ η κινητοποίηση πάνω από 100 εκατ. ευρώ για την ανακάλυψη εμβολίων, νέων θεραπευτικών αγωγών και διαγνωστικών εξετάσεων γίνεται σε επίπεδο ΕΕ από το ενωσιακό πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας «Ορίζων 2020». Το ποσό αυτό συμπληρώνει τη συνεισφορά 15,9 δισ. ευρώ εκ μέρους της Επιτροπής στην πρωτοβουλία για την Παγκόσμια Αντίδραση στον Κορονοϊό, που δρομολογήθηκε από την πρόεδρο κ. φον ντερ Λάιεν στις 4 Μαΐου.

            Μην σας ξεγελάνε τα μποτ

            Αναφορά περιεχομένου παραπληροφόρησης και εσφαλμένης πληροφόρησης

            Οι ψευδείς και παραπλανητικές πληροφορίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο σχετικά με τα εμβόλια κατά της COVID-19 θέτουν σε κίνδυνο την ικανότητά μας να ανακάμψουμε από την πανδημία. Οι ψευδείς και παραπλανητικές πληροφορίες σχετικά με τα εμβόλια κλονίζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στην ιατρική επιστήμη και στους επαγγελματίες της υγείας. Έχει, συνεπώς, μεγάλη σημασία η προσπάθεια του καθενός να συνεισφέρει στη σωστή ενημέρωση.

            Μπορείτε να συμβάλετε κι εσείς στον περιορισμό της παραπληροφόρησης, αναφέροντας κάθε διαδικτυακό περιεχόμενο που πιστεύετε ότι είναι ψευδές ή παραπλανητικό. Για τον σκοπό αυτό, η ΠΟΥ δημιούργησε μια ιστοσελίδα που σας δείχνει πώς να αναφέρετε εσφαλμένο ή παραπλανητικό περιεχόμενο που συναντάτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

            Αναφορά περιεχομένου παραπληροφόρησης και εσφαλμένης πληροφόρησης

            Πώς εντοπίζονται οι θεωρίες συνωμοσίας

            Μαζί με την πανδημία του κορονοϊού εμφανίστηκε ένα κύμα επικίνδυνων θεωριών συνωμοσίας, οι οποίες διαδίδονται κυρίως μέσω του διαδικτύου. Οι θεωρίες αυτές προβάλλουν καταστροφικές και ακραίες εξηγήσεις για το πώς προέκυψε ο ιός και το ποιος είναι υπεύθυνος για την εξάπλωση της επιδημίας. Εφαρμόζοντας μια συνολική προσέγγιση για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων των θεωριών συνωμοσίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η UNESCO δημοσιεύουν μια σειρά προσβάσιμων εκπαιδευτικών ενημερωτικών γραφημάτων με στόχο να βοηθήσουν τους πολίτες να εντοπίζουν —και να αποκρούουν— τις θεωρίες συνωμοσίας.

            Για περισσότερες πληροφορίες

            Προσοχή στις διαδικτυακές απάτες

            Προσοχή στις διαδικτυακές απάτες που σχετίζονται με προϊόντα που υποτίθεται ότι μπορούν να θεραπεύσουν ή να αποτρέψουν τη νόσο COVID-19. Ανέντιμοι έμποροι μπορεί να διαφημίζουν ή να πωλούν προϊόντα, όπως προστατευτικές μάσκες ή απολυμαντικά χεριών, τα οποία υποτίθεται ότι προλαμβάνουν ή θεραπεύουν μια λοίμωξη, αλλά μπορεί να μην έχουν τέτοιες ιδιότητες και να εξαπατηθείτε. Μπορείτε να βρείτε εδώ συμβουλές που θα σας βοηθήσουν να εντοπίζετε και να αποφεύγετε πιθανές απάτες.

            Στις 2 Μαρτίου 2021 η Επιτροπή δημοσίευσε την ετήσια έκθεσή της για το Safety Gate, το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης της ΕΕ για επικίνδυνα καταναλωτικά προϊόντα, το οποίο συμβάλλει στην απόσυρση επικίνδυνων μη εδώδιμων προϊόντων από την αγορά.

            Έγγραφα σχετικά με το Safety Gate

            Διαδικτυακοί πόροι και εργαλεία

            Ανακαλύψτε μια επιλογή διαδικτυακών πόρων και εργαλείων για μαθητές, εκπαιδευτικούς και εκπαιδευτές κατά την πανδημία COVID-19.

            Διαβάστε στο Medium την ανάρτησή μας για τα 5 χρήσιμα πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε για τον κορονοϊό