W dzisiejszym świecie, w którym toczą się konflikty międzynarodowe i coraz częściej dochodzi do zakłóceń technologicznych, nasza demokracja jest w stanie zagrożenia. Reżimy autorytarne starają się podkopać nasze zaufanie do instytucji demokratycznych, przeświadczenie o wolności i uczciwości wyborów oraz poparcie dla wartości, na których zbudowana jest Unia Europejska. Aby przeciwdziałać zagrożeniom, Komisja Europejska przedstawiła „europejską tarczę demokracji”. Zapewni ona konkretne środki wzmacniające, chroniące i promujące silną i odporną demokrację, a jednocześnie wspierające i chroniące organizacje społeczeństwa obywatelskiego, które odgrywają zasadniczą rolę w rozwoju życia demokratycznego.
Działania w ramach tarczy demokracji będą dotyczyć trzech wymienionych poniżej obszarów.
Ochrona integralności przestrzeni informacyjnej
- opracowanie na podstawie aktu o usługach cyfrowych protokołu na wypadek incydentów lub sytuacji kryzysowych, aby ułatwić koordynację i zapewnić szybkie reagowanie
- ustanowienie niezależnej europejskiej sieci weryfikatorów informacji
- wsparcie dla Europejskiego Obserwatorium Mediów Cyfrowych.
Silniejsze instytucje, uczciwe i wolne wybory oraz wolne i niezależne media
- intensywniejsze działania europejskiej sieci współpracy w zakresie wyborów
- aktualizacja podręcznika dotyczącego wyborów w kontekście aktu o usługach cyfrowych
- prezentacja zalecenia w sprawie bezpieczeństwa dziennikarzy oraz przewodnika dotyczącego bezpieczeństwa podmiotów politycznych
- większe wsparcie finansowe dla niezależnego i lokalnego dziennikarstwa
- modernizacja przepisów dotyczących reklamy w celu wspierania zrównoważonego charakteru mediów w UE
- intensywniejsze wsparcie dla unijnych ram służących do zwalczania strategicznych powództw zmierzających do stłumienia debaty publicznej (SLAPP).
Bardziej zaangażowani obywatele, większa odporność społeczeństwa
- wspieranie umiejętności korzystania z mediów i umiejętności cyfrowych wśród wszystkich grup wiekowych
- opracowanie wytycznych, które pomogą podnieść jakość wychowania obywatelskiego w szkole
- promocja udziału obywateli w życiu społecznym i demokratycznym, zwłaszcza wśród młodzieży i w skali lokalnej, za pomocą nowych metod partycypacyjnych
- utworzenie nowej platformy dla obywateli
- prezentacja unijnego przewodnika na temat demokracji.
Komisja ustanowi również nowy europejski ośrodek na rzecz obrony demokracji, którego celem będzie zapobieganie zmieniającym się i powszechniejącym zagrożeniom, takim jak dezinformacja i obce ingerencje w wybory.
Komisja będzie również ściślej współpracować ze społeczeństwem obywatelskim oraz w dalszym ciągu wspierać i chronić organizacje społeczeństwa obywatelskiego. Te działania będą prowadzone w trzech obszarach:
- udział obywateli w życiu demokratycznym: utworzenie do 2026 r. nowej platformy społeczeństwa obywatelskiego, aby jeszcze bardziej promować dialog na temat ochrony i propagowania wartości UE
- wsparcie i ochrona: utworzenie internetowego centrum wiedzy na platformie dla społeczeństwa obywatelskiego, aby łatwiej udostępniać projekty i narzędzia, w tym dostępne środki ochrony
- zrównoważone i przejrzyste finansowanie: znaczne zwiększenie wsparcia finansowego dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego w ramach nowego długoterminowego budżetu UE, przy czym na sam program AgoraEU przewidziano 9 mld euro.
Więcej informacji
Ochrona demokracji i wartości europejskich
Dynamiczny rozwój społeczeństwa obywatelskiego w duchu ochrony praw podstawowych
Specjalne badanie Eurobarometr 568 „Ochrona i promocja demokracji”
- Data publikacji
- 12 listopada 2025
- Autor
- Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji Społecznej